Эмикалық және этикалық зерттеулер: Антропологиялық көзқарастар

Кіріспе

Антропологиялық зерттеудің екі түрі
Антропологиялық терминдер

Антропологияда, фольклористикада және әлеуметтік және мінез-құлық ғылымдарында эмикалық (/iːmɪk/) және этикалық (/ɛtɪk/) терминдері зерттеудің екі түрін және алынған көзқарастарды білдіреді. "Эмикалық" тәсіл – бұл ішкі көзқарас, ол белгілі бір мәдениеттің сенімдеріне, құндылықтарына және тәжірибелеріне сол мәдениетте өмір сүретін адамдардың тұрғысынан қарап, оларды түсінуге тырысады. Бұл тәсіл мінез-құлықтың немесе практиканың мәдени мағынасын және маңыздылығын, оны істеушілердің түсінуінше анықтауға бағытталған. "Этикалық" тәсіл, керісінше, сыртқы көзқарас болып табылады, ол мәдениетке сыртқы бақылаушы немесе зерттеушінің тұрғысынан қарап, оның байқалатын мінез-құлқы мен тәжірибелеріне назар аударады. Оларды функционалдық немесе эволюциялық тұрғысынан түсінуге ұмтылады. Этикалық тәсілге әртүрлі мәдениеттерді салыстыру үшін стандартталған өлшемдер мен құрылымдарды қолдану және психология немесе социология сияқты басқа ғылымдардың тұжырымдамалары мен теорияларын пайдалану кіруі мүмкін. Эмикалық және этикалық тәсілдер кейде өзара қарама-қайшылықта болып көрінсе де, біреуін екіншісінен артық деп санауға болады. Дегенмен, антропологиялық зерттеуде олардың өзара толықтығы кеңінен мойындалды, әсіресе адам табиғатының ерекшеліктері және адам қоғамдық жүйелерінің нысаны мен функциясына қатысты мәселелерде. Мінез-құлықты және жеке тұлғаны түсінудің эмикалық және этикалық тәсілдері мәдени антропологияның зерттеу саласына жатады. Мәдени антропология адамдардың өз мәдениеттері мен субмәдениеттерінің ықпалында қалыптасатынын айтады және жеке тұлғаны зерттеуде осыны ескеру қажет. Мұның бір жолы – эмикалық көзқарас арқылы қарастыру. Бұл тәсіл "мәдениетке тән, өйткені ол бір мәдениетке ғана бағытталған және оны өз шарттарында түсінуге мүмкіндік береді". "Эмикалық" термині төменде түсіндірілгендей, тілдік дыбыстарды абстракциялаудың тілдік ерекше әдісі болып табылатын "фонемия" тілдік терминінен шыққан. "Эмикалық" есеп – бұл актёр үшін мағыналы (аңғарылған немесе аңғартылмаған) мінез-құлық немесе сенім туралы сипаттама, яғни ол мәдениеттегі адамнан алынған ақпарат. Мәдениеттің ішіндегі кез келген нәрсе эмикалық есеп беруге болады. "Этикалық" есеп – бұл әлеуметтік талдаушы немесе ғылыми бақылаушының (мысалы, антропология немесе социология студенті немесе ғалымы) мәдениеттерде қолданылуы мүмкін терминдердегі мінез-құлық немесе сенім туралы сипаттамасы. Яғни, этикалық есеп "мәдени бейтараптыққа" ұмтылады, бақылаушының этноцентрикалық, саяси немесе мәдени пікірлерін немесе жаттығын шектеуге тырысады. Бұл екі тәсілдің үйлесімі мәдениеттің немесе қоғамның ең толық көрінісін ұсынуға мүмкіндік береді. Өзінен-өзі эмикалық тәсіл жалпы құндылықтарды бір мәдениетке қолдануда қиындықтарға тап болуы мүмкін. Ал этикалық тәсіл зерттеушілерге бір мәдениеттің әртүрлі аспектілерін көруге және байқауларды әлемдегі басқа мәдениеттерге қолдануға көмектеседі.

In anthropology, folkloristics, and the social and behavioral sciences, emic ('/iː//m//ɪ//k/) and etic ('/ɛ//t//ɪ//k/) refer to two kinds of field research done and viewpoints obtained. The "emic" approach is an insider's perspective, which looks at the beliefs, values, and practices of a particular culture from the perspective of the people who live within that culture. This approach aims to understand the cultural meaning and significance of a particular behavior or practice, as it is understood by the people who engage in it. The "etic" approach, on the other hand, is an outsider's perspective, which looks at a culture from the perspective of an outside observer or researcher. This approach tends to focus on the observable behaviors and practices of a culture, and aims to understand them in terms of their functional or evolutionary significance. The etic approach often involves the use of standardized measures and frameworks to compare different cultures and may involve the use of concepts and theories from other disciplines, such as psychology or sociology. Although emics and etics are sometimes regarded as inherently in conflict and one can be preferred to the exclusion of the other, the complementarity of emic and etic approaches to anthropological research has been widely recognized, especially in the areas of interest concerning the characteristics of human nature as well as the form and function of human social systems. Emic and etic approaches of understanding behavior and personality fall under the study of cultural anthropology. Cultural anthropology states that people are shaped by their cultures and their subcultures, and we must account for this in the study of personality. One way is looking at things through an emic approach. This approach "is culture specific because it focuses on a single culture and it is understood on its own terms." As explained below, the term "emic" originated from the specific linguistic term "phonemic", from phoneme, which is a language specific way of abstracting speech sounds. An 'emic' account is a description of behavior or a belief in terms meaningful (consciously or unconsciously) to the actor; that is, an emic account comes from a person within the culture. Almost anything from within a culture can provide an emic account. An 'etic' account is a description of a behavior or belief by a social analyst or scientific observer (a student or scholar of anthropology or sociology, for example), in terms that can be applied across cultures; that is, an etic account attempts to be 'culturally neutral', limiting any ethnocentric, political or cultural bias or alienation by the observer. When these two approaches are combined, the "richest" view of a culture or society can be understood. On its own, an emic approach would struggle with applying overarching values to a single culture. The etic approach is helpful in enabling researchers to see more than one aspect of one culture, and in applying observations to cultures around the world.

Тарих

Бұл терминдерді 1954 жылы тіл білімі маманы Кеннет Пайк қалыптастырды, ол тілдік мінез-құлықты сипаттау үшін жасалған құралдарды кез келген адамның әлеуметтік мінез-құлығын сипаттау үшін бейімдеуге болатынын айтты. Пайк атап өткендей, әлеуметтік ғалымдар ұзақ уақыттан бері өз білімдері объективті ме, әлде субъективті ме деген мәселені талқылап келеді. Пайк инновациясы – эпистемологиялық пікірталасқа қарамастан, әдістемелік шешімге көшу болды. Эмикалық және этикалық терминдері тілдік терминдердің – фонемалық және фонетикалық терминдерінен туындаған, онда телефон – бұл сөздердің мағынасына қатысты нақты дыбыстың маңыздылығына қарамастан, сөйлеу дыбысы немесе қимыл-қозғалыс, ал фонема – берілген тілдегі сөйлеу дыбысы, егер ол басқа фонемамен ауыстырылса, бір сөзді екінші сөзге айналдыруы мүмкін. Пайк өзінің алғашқы жұмысында шынайы объективті сипаттама мүмкін емес екенін көрсетті; ол объективтіліктің мәні туралы философиялық мәселелерді айналып өту үшін антропологияда эмикалық-этикалық дихотомияны ұсынды. Бұл терминдерді антропологтар Уорд Гуденоф және Марвин Харрис Пайк қолданғаннан сәл өзгеше мағынамен қолдады. Гуденофты ең алдымен нақты сенімдер мен тәжірибелердің мәдени ерекшеліктерін түсіну қызықтырды, ал Харрис адамның мінез-құлығын түсіндіруге көбірек қызығушылық танытты. Пайк, Харрис және басқалар мәдениеттің «ішкі» және «сыртқы» өкілдері өз мәдениетінің эмикалық және этикалық сипаттамаларын жасауға бірдей қабілетті екенін дәлелдеді. Кейбір зерттеушілер «этикалық» терминін объективті немесе сырттан қараушылардың сипаттамалары үшін, ал «эмикалық» терминін субъективті немесе ішкі өкілдердің сипаттамалары үшін қолданады. Маргарет Мид – Самоадағы жасөспірімдердің мінез-құлығын зерттеген антрополог. Ол жасөспірімдерге қатысты қиындықтар мен өзгерістердің мәдениетке байланысты екенін анықтады. Жасөспірім шақта бөлінетін гормондарды этикалық тұрғыдан қарастыруға болады, өйткені жасөспірімдердің барлығында бірдей гормондар бөлінеді. Алайда, Мид жасөспірімдердің осы гормондарға қалай ден қоятыны олардың мәдени нормаларына байланысты екенін қорытындылады. Өз зерттеулері арқылы Мид мінез-құлық пен тұлға туралы қарапайым жіктелімдерді қолдануға болмайтынын анықтады, өйткені адамдардың мәдениеттері олардың мінез-құлығына осы деңгейде радикалды әсер етеді. Оның зерттеулері мінез-құлық пен тұлғаны түсінуге эмикалық көзқарас қалыптасуына көмектесті. Оның зерттеулері мәдениеттің жеке тұлғаның қалыптасуына маңызды әсер ететінін көрсетті. Карл Юнг, швейцариялық психоаналитик, зерттеулерінде эмикалық көзқарас қолданды. Юнг мифологияны, дінді, ежелгі рәсімдерді және армандарды зерттеді, бұл оны адамдардың мінез-құлығын жіктеуге арналған архетиптер бар деген сенімге итермеледі. Архетиптер – бұл ұжымдық бейсананың жалпы құрылымдары, олар адамдардың ақпаратты қабылдау және өңдеуге бейімделген табиғи жолдарымен байланысты. Юнг зерттеген негізгі архетиптер: персона (адамдар өздерін әлемге қалай ұсынуды таңдайды), анима және анимус (адамдардың қарама-қарсы жынысты көру арқылы әлемді сезінуінің бөлігі, бұл олардың романтикалық серіктесін қалай таңдауына бағыт береді) және көлеңке (жеке тұлғаның қараңғы жағы, өйткені адамдарда жамандық туралы түсінік бар; жақсы бейімделген адамдар өздерінің жақсы және жаман жақтарын біріктіруі керек). Юнг ананың рөлін қарастырып, барлық адамдардың аналары бар және оларды ұқсас көреді деген қорытындыға келді; олар күтім мен жұбатуды ұсынады. Оның зерттеулері «балалардың сүттен сүт ішуге үйретілгенін, сондай-ақ барлық балалардың белгілі бір жолмен әрекет етуге деген туа біткен бейімділіктері бар екенін» көрсетті. Ананы осылай қарастыру – мәдениетті және жалпыға ортақ ұғымды қолданудың эмикалық тәсілі. Теодор Адорно жасаған F шкаласы авторитарлық тұлғаны өлшеу үшін қолданылады, ол өз кезегінде бейтарап мінез-құлықты болжауға қолданылады. Бұл тест американдықтарға қолданылғанда қара нәсілді адамдарға деген бейімділікті анық көрсетеді. Алайда, Оңтүстік Африкада F шкаласын қолдана отырып жүргізілген зерттеу (Петтигрю мен Фридман) қара нәсілді адамдарға қатысты ешқандай бейімділікті болжамады. Бұл зерттеуде жергілікті тұрғындармен сұхбаттасу арқылы эмикалық және қатысушыларға жалпыланған тұлғалық тесттер беру арқылы этикалық әдістер қолданылды.

The terms were coined in 1954 by linguist Kenneth Pike, who argued that the tools developed for describing linguistic behaviors could be adapted to the description of any human social behavior. As Pike noted, social scientists have long debated whether their knowledge is objective or subjective. Pike's innovation was to turn away from an epistemological debate, and turn instead to a methodological solution. Emic and etic are derived from the linguistic terms phonemic and phonetic, respectively, where a phone is a distinct speech sound or gesture, regardless of whether the exact sound is critical to the meanings of words, whereas a phoneme is a speech sound in a given language that, if swapped with another phoneme, could change one word to another. The possibility of a truly objective description was discounted by Pike himself in his original work; he proposed the emic etic dichotomy in anthropology as a way around philosophic issues about the very nature of objectivity. The terms were also championed by anthropologists Ward Goodenough and Marvin Harris with slightly different connotations from those used by Pike. Goodenough was primarily interested in understanding the culturally specific meaning of specific beliefs and practices; Harris was primarily interested in explaining human behavior. Pike, Harris, and others have argued that cultural "insiders" and "outsiders" are equally capable of producing emic and etic accounts of their culture. Some researchers use "etic" to refer to objective or outsider accounts, and "emic" to refer to subjective or insider accounts. Margaret Mead was an anthropologist who studied the patterns of adolescence in Samoa. She discovered that the difficulties and the transitions that adolescents faced are culturally influenced. The hormones that are released during puberty can be defined using an etic framework, because adolescents globally have the same hormones being secreted. However, Mead concluded that how adolescents respond to these hormones is greatly influenced by their cultural norms. Through her studies, Mead found that simple classifications about behaviors and personality could not be used because peoples’ cultures influenced their behaviors in such a radical way. Her studies helped create an emic approach of understanding behaviors and personality. Her research deduced that culture has a significant impact in shaping an individual's personality. Carl Jung, a Swiss psychoanalyst, is a researcher who took an emic approach in his studies. Jung studied mythology, religion, ancient rituals, and dreams, leading him to believe that there are archetypes that can be identified and used to categorize people's behaviors. Archetypes are universal structures of the collective unconscious that refer to the inherent way people are predisposed to perceive and process information. The main archetypes that Jung studied were the persona (how people choose to present themselves to the world), the anima and animus (part of people experiencing the world in viewing the opposite sex, that guides how they select their romantic partner), and the shadow (dark side of personalities because people have a concept of evil; well adjusted people must integrate both good and bad parts of themselves). Jung looked at the role of the mother and deduced that all people have mothers and see their mothers in a similar way; they offer nurture and comfort. His studies also suggest that "infants have evolved to suck milk from the breast, it is also the case that all children have inborn tendencies to react in certain ways." This way of looking at the mother is an emic way of applying a concept cross culturally and universally. The F scale, which was created by Theodor Adorno, is used to measure authoritarian personality, which can, in turn, be used to predict prejudiced behaviors. This test, when applied to Americans accurately depicts prejudices towards black individuals. However, when a study was conducted in South Africa using the F Scale, (Pettigrew and Friedman) results did not predict any prejudices towards black individuals. This study used emic approaches of study by conducting interviews with the locals and etic approaches by giving participants generalized personality tests.