Кіріспе

Collins Bartholomew, бұрын John Bartholomew and Son деп аталған, Шотландияның Эдинбург қаласында негізделген, ұзақ тарихы бар карта шығару компаниясы. Қазір ол HarperCollins компаниясының еншілес кәсіпорны.

Тарих

Джордж Бартоломей (8 қаңтар 1784 – 23 қазан 1871, 1797 жылдан бастап қызмет еткен) Эдинбургте Даниэль Лизарс ағаның гравюрашысы болып жұмыс істеді. Оның ұлы Джон Бартоломей-аға (1805–9 сәуір 1861) шамамен 1826 жылдан бастап тәуелсіз жұмыс істей бастады, өз атын тасыған фирманы құрды. Оның ең танымал жұмыстарының бірі – 1846 жылғы «Блэктің жалпы атласы». Джон Бартоломей-кіші (1831–1893) және оның ұлы Джон Джордж Бартоломей (1860–1920) фирманы «Эдинбург географиялық институты» деп атап, оны дамытып жеткізді. Әсіресе, Дж.Г. Бартоломей фирманы басқа фирмалар үшін карта шығарушы емес, өз жұмыстарын баспалайтын мекемеге айналдырды. Джон (Иан) Бартоломей (1890–1962) «Times Survey Atlas of the World» (1922) атласын және кейіннен «Times Atlas of the World» (1955–60) атласының орта ғасырлық басылымын басқарды. Картографиялық дәстүр бесінші ұрпаққа дейін жалғасты. Джон Кристофер Бартоломей (1923–2008) ата-бабаларының табиғат ғылымдарына деген құштарлығын, олардың жоғары стандарттары мен кәсіпкерлік рухын мұра етті және соңғы ғасырдың ең толыққанды карталарының, соның ішінде «The Times Comprehensive Atlas of the World» (1967) атласының жариялануын қадағалады. Оның бауырлары Роберт, баспа ісінде тәлім алғаннан кейін өндіріс директоры болды, ал Питер, есепке алуда оқығаннан кейін басқарушы директор болып тағайындалды, кейін атқарушы төрағаға айналды. 1989 жылы фирма Гласгоу қаласындағы «Collins» баспасымен бірікті, ол Руперт Мердоктың «News International» корпорациясының құрамындағы көпұлтты «HarperCollins Publishers» компаниясының бөлігіне кірді. Бүгінгі күні «HarperCollins» баспасының таңбасымен түрлі карталар мен атластар жарияланып жатыр, бірақ «Bartholomew» атауы «HarperCollins» картографиялық деректер базасының (Collins Bartholomew) сауда атауы ретінде сақталды, ол Гласгоу қаласындағы Бишопбригсте орналасқан. Британ аралдарының карта жасау бөлімі (бұрынғы «Geographia Ltd.») 2009 жылға дейін Челтенхэмде орналасқан, содан кейін кеңсе жабылып, қалған қызметкерлер 2010 жылы жұмыстан босатылды. Бишопбригстегі «Collins Geo» әлемдік карталар, Британ аралдарының карталық өнімдерін және географиялық деректерді сатумен айналысады.

Жарияланымдар

Бартоломей Шотландиядағы маңызды карта баспаларының жалғыз аман қалған өкілі болды және академиялық, коммерциялық және саяхат мақсатындағы көптеген карталар мен атластарды шығаруымен, соның ішінде Ұлыбританияның танымал 62 парақты Half Inch to One Mile карталар сериясымен белгілі болды. Бұл серия 1970 жылдары 1:100,000 ұлттық карталар сериясына айналды. Ақырында, мемлекеттік қаржыландырылатын Ordnance Survey-дің күшті бәсекесіне байланысты тоқтатылды. Джон Бартоломей кіші карталардағы гипсометриялық түстерді немесе қабатты бояуды алғаш рет қолданған адам ретінде танылды, онда жазық жерлер жасыл түстердің, ал биік жерлер қоңыр түстердің, кейін қызғылт және соңында ақ түстің теріс градациясында көрсетілді. Оның ұлы Джон Джордж «Антарктида» атауын Оңтүстік мұхитының атауы ретінде танымал етуге және Британ империясының түсі ретінде қызыл немесе қызғылт түсті қабылдауға үлкен үлес қосты. Фирманың баспагер ретіндегі алғашқы маңызды жұмысы – 1895 жылғы Шотландия Корольдік Географиялық қоғамының Шотландия атласы (кейіннен Шотландияны зерттеу атласы деп аталды), одан кейін 1903 жылы Англия мен Уэльсті зерттеу атласы жарық көрді. 1922 жылы компания The Times газеті үшін жаңа атлас – The Times Survey Atlas of the World атласын шығарды. Кейіннен бұл атлас The Times Comprehensive Atlas болып өзгерді және жаңа мыңжылдық басылымы цифрлық карта жасау технологиясын алғаш рет қолдану арқасында үлкен танымаллыққа ие болды. Атлас кітапханалар үшін қажеттілік саналады, себебі оның өлшемі бесiншi және егжей-тегжейлі жаңарту саясатымен үйлесімді. Бартоломейдің тағы бір маңызды анықтамалық атласы – Citizen's Atlas of the World, ол он басылымнан (1898–1952) өтті. Басқа басылымдардың ішінде амбициялық Физикалық атластың екі томы бар: Метеорология (1899) және Зоогеография (1911), олар Бергхаус Физикалишер атласының негізінде жарық көрді. John Bartholomew & Son Ltd компаниясы 1995 жылы Companies House-тан тіркелгеннен шығарылғаннан кейін ресми түрде таратылды. 1999 жылдың 18 наурызында Шотландияда John Bartholomew & Son Ltd (Companies House SC194433) деген атаумен жаңа компания тіркелді. Ол Эдинбургтың сыртындағы Hardengreen Business Park-те орналасқан және бұрынғы қызметкерлерге тиесілі.

Көшіру

1995 жылы компания Эдинбургтегі Дункан көшесіндегі кеңсесін Глазгодағы ХарперКоллинстің Вестерхилл-роудтағы Бишопбриггс кеңсесіне көшірді. Сол кезде көптеген ұзақ жыл қызмет еткен қызметкерлер кетіп қалды. Эдинбургтегі Дункан көшесі кеңсесі 1911 жылы бұрынғы Бартоломей отбасының үйі – Фалькон Холлдың әсерлі Палладиандық фасадымен салынған еді. Қазір бұл бұрынғы кеңселер орнында салынған сәнді пәтерлердің ал жағын құрайды. Кеңселердің артындағы ғимараттар бұзылып, олардың орнына жаңа тұрғын үйлер салынды, оларды құрылысшы Бартоломейлермен немесе картографиямен ешқандай байланысы жоқ белгілі шотланд жазушыларының есімдерімен атады. Салтанатты ашылу рәсіміне Корольдік ханшайым қатысты. Компанияның 170 жылдан кейін Эдинбургтен кетуі Шотландия Корольдік географиялық қоғамы мен Джордж Расселдің (қызметкер емес) бастамасымен, соңғы Джон Бартоломейдің көмегімен ескерткіш тақта орнату арқылы белгіленді.