Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сайлау округінде дауыс беруге құқылы адамдардың тізімі
List of persons who are eligible to vote in a particular electoral district
Сайлаушылар тізілімі (сайлаушылар тізілімі, дауыс берушілер тізімі, сайлау кітапшасы немесе басқаша аталатын) – белгілі бір аумақтағы белгілі бір сайлауда дауыс беруге құқығы бар адамдарды тізімдейтін құрастырылған мәліметтер жиынтығы. Тізім әдетте сайлау округтері бойынша бөлінеді және негізінен сайлау учаскелеріндегі сайлау комиссиясының жұмысына көмектесу үшін дайындалады. Көптеген мемлекеттер тұрақты сайлаушылар тізімін жүргізеді, олар үнемі немесе белгілі бір мерзімде жаңартылады (мысалы, Франция оларды жыл сайын жаңартады), ал кейбір мемлекеттер әр сайлау алдында жаңа тізім құрастырады. Сайлаушылар тізілімі – сайлаушыларды тіркеу процесінің нәтижесі. Көптеген мемлекеттерде сайлаушыларды тіркеу (және сайлаушылар тізіміне ену) – сайлауда дауыс берудің қажетті шарты. Кейбір мемлекеттер сайлаушыларды тіркеуді талап етпейді және сайлаушылар тізімін пайдаланбайды, мысалы, АҚШ-тағы Солтүстік Дакота штаты. Мұндай мемлекеттерде дауыс беруге рұқсат алу үшін сайлаушы жеке куәлігін және дауыс беруге құқығы бар екенін растайтын құжатты ұсынуы керек. Сайлаушылар тізілімі мен сайлаушыларды тіркеу бірқатар мақсаттарға қызмет етеді, әсіресе сайлау күні дауыс беру процесін жеңілдетуге. Сайлаушыларды тіркеу арқылы сайлау заңбұзушылықтарын анықтауға болады, өйткені бұл билік органдарына үміткердің жеке басын және дауыс беруге құқығын тексеруге, сондай-ақ бір адамның бірнеше рет дауыс бермеуін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Дауыс беру міндетті мемлекеттерде сайлау тізіміне енбегендерді анықтау үшін қолданылады. Кейбір мемлекеттерде сайлау тізімінен сотқа қатысуға немесе басқа да азаматтық міндеттерді орындауға шақырылатын адамдар таңдалады. Көптеген мемлекеттер сайлау алдында сайлаушылар тізімін жаңартуды тоқтатып, әдетте 14 немесе 28 күн бұрын жабады, бірақ кейбір мемлекеттер сайлау учаскесіне дауыс беруге келген кезде тіркелуге рұқсат береді; Австралия сайлау күніне қатысты емес, сайлау жарияланғаннан кейін жеті күн өткен соң тізімін жабады. Бұрын сайлаушылар тізілімі қағаз түрінде, жеке парақтар немесе басылған беттер түрінде сақталған, бірақ қазіргі таңда электрондық сайлаушылар тізімі көбірек қолданылуда. Сонымен қатар, биометриялық сайлаушыларды тіркеуді қолданатын елдердің саны да артып келеді. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, Африка мен Латын Америкасы елдерінің жартысы сайлаушылар тізімін құру үшін биометриялық технологияны пайдаланады.
An electoral roll (variously called an electoral register, voters roll, Voters list , poll book or other description) is a compilation that lists persons who are entitled to vote for particular elections in a particular jurisdiction. The list is usually broken down by electoral districts, and is primarily prepared to assist election officials at polling places. Most jurisdictions maintain permanent electoral rolls, which are updated continuously or periodically (such as France which updates them annually), while some jurisdictions compile new electoral rolls before each election. Electoral rolls are the result of a process of voter registration. In most jurisdictions, voter registration (and being listed on an electoral roll) is a prerequisite for voting at an election. Some jurisdictions do not require voter registration, and do not use electoral rolls, such as the state of North Dakota in the United States. In those jurisdictions a voter must provide identification and proof of entitlement to vote before being permitted to vote. Electoral rolls and voter registration serve a number of functions, especially to streamline voting on election day. Voter registration can be used to detect electoral fraud by enabling authorities to verify an applicant's identity and entitlement to a vote, and to ensure a person doesn't vote multiple times. In jurisdictions where voting is compulsory, the electoral roll is used to indicate who has failed to vote. In some jurisdictions, people to be selected for jury or other civil duties are chosen from an electoral roll. Most jurisdictions close updating of electoral rolls some period, commonly 14 or 28 days, before an election, but some jurisdictions may allow registration at the same time as attending a polling station to vote; Australia closes its rolls seven days after an election is called, rather than with reference to the election day. Traditionally, electoral rolls were maintained in paper form, either as loose leaf folders or in printed pages, but nowadays electronic electoral rolls are increasingly being adopted. Similarly, the number of countries adopting biometric voter registration has steadily increased. as of 2016, half of the countries in Africa and Latin America use biometric technology for their electoral rolls.
Австралия
Австралия федералды сайлаулар, сайлаулар мен референдумдар үшін пайдаланылатын тұрақты сайлау тізімін ұстап тұрады. Ол сонымен қатар штаттық (Батыс Австралиядан басқа, ол өздігінен құрастырады) және жергілікті сайлау тізімдерінің негізін құрайды. 18 жастан асқан барлық Австралия азаматтары міндетті түрде тіркелуге тиіс (Норфолк аралынан басқа, онда тіркелу ерікті). 1984 жылы Ұлыбритания азаматы ретінде тіркелген, бірақ Австралия азаматы емес, Австралияда тұратын адамдар тіркелуді жалғастыра алады. (Олар сайлау тізімінің шамамен 9% құрайды.) Әдетте, тіркелу және мәліметтерді өзгерту үшін нысанды тапсыру қажет; бірақ 2009 жылдан бері Жаңа Оңтүстік Уэльс әртүрлі мемлекеттік ведомстволардан алынған мәліметтер бойынша штаттық тізімге тіркеу мәліметтерін автоматты түрде жаңартады, бірақ федералды тізімге емес. Мемлекеттік азаматтық тіркеушілер, мысалы, қайтыс болған адам туралы мәліметтерді сайлау тізімінен алып тастау үшін ақпарат беруге міндетті. Сайлау жарияланғанда, «тізімді жабу» күні де жарияланады, сол күні тізімге тіркелу және мәліметтерді өзгерту тоқтатылады. Тіркелу немесе мәліметтерді өзгерту онлайн режимінде немесе нысанды толтырып, белгіленген мерзімге дейін келіп түскен пошта арқылы жіберу арқылы жүзеге асырылады. Қазіргі уақытта сайлау тізімінде сайлаушының аты-жөні мен мекенжайы ғана тіркеледі, бірақ бұрынғы жылдары жұмыс орны да тіркелген. 2004 жылдың 21 шілдесінен бастап Ұлттар Достастығының сайлау тізімін қандай да бір форматта сатуға болмайды. Ол 1985 жылдан бері қағаз түрінде шығарылмайды, микрофише түрінде жарияланады. Бүгінде ол тек электрондық форматта шығарылады және оны тек Австралия сайлау комиссиясының немесе штаттық сайлау комиссиясының кеңселерінде қарауға болады, олардың әрқайсысының қолында бүкіл ел бойынша сайлау тізімінің көшірмесі бар. Бұл шаралар сайлаушылардың жеке өмірін қорғау және сайлау тізімін жариялау арасындағы тепе-теңдікті сақтауға бағытталған, бұл еркін және әділ сайлаулардың маңызды бөлігі болып табылады, бұл қатысушыларға сайлау процесінің ашықтығы мен жауапкершілігін тексеруге және кез келген сайлаушының тіркелуіне қарсылық білдіруге мүмкіндік береді. Сайлаушы туралы ақпарат саяси партияларға, парламент мүшелеріне және үміткерлерге беріледі.
Australia maintains a permanent electoral roll, which is used for federal elections, by elections and referendums. It also forms the basis of state (except in Western Australia, which compiles its own) and local electoral rolls. Enrolment is compulsory for all Australian citizens over the age of 18 years (with the exception of Norfolk Island, where enrolment is voluntary). Residents in Australia who had been enrolled as British subjects in 1984, though not Australian citizens, can continue to be enrolled. (These comprise about 9% of the electoral roll.) Normally, enrolment and change of details requires the lodgement of a form; but since 2009, New South Wales automatically updates enrolment details onto the state roll, but not the federal roll, from various government departmental sources. State civil registrars are required to supply information, for example relating to death of a person, to enable names of deceased persons to be removed from electoral rolls. When an election is called, a date for the "close of roll" is also announced, on which date processing of enrolments and changes of details to the roll is suspended. Enrolment or change of details can be done online or by completing a form and sending it using regular mail, which must arrive by the deadline. Currently, the electoral roll records just the name and address of the voter, although in previous years occupation was also recorded. Since 21 July 2004 the Commonwealth electoral roll cannot be sold in any format. It has not been produced in printed format since 1985, when it changed to publication on microfiche. Today, it is only produced in an electronic format, and can only be viewed at an Australian Electoral Commission or state electoral commission offices, each of which holds a copy of the electoral roll for the entire country. These arrangements try to strike a balance between privacy of the voters and the publication of the roll, which is integral to the conduct of free and fair elections, enabling participants to verify the openness and accountability of the electoral process and object to the enrolment of any elector. The elector information is provided to political parties, members of Parliament and candidates.
Франция
Әр муниципалитет жыл сайын жаңартылатын тұрақты сайлау тізімін ұстап тұрады. Дауыс беруге тек тіркелген сайлаушылар ғана құқылы. Еуропалық Одаққа мүше мемлекеттердің азаматтары үшін, оларға арналған француз дауыс бюллетеньдеріне, атап айтқанда, еуропалық және муниципалдық сайлауларға қосымша тізім дайындалады. Әрбір сайлаушы тек бір сайлау тізімінде тіркелуге міндетті, бірақ дауыс беру мүмкіндігінен басқа ешқандай жаза қарастырылмаған. 2009 жылдың қарашасынан бастап, бірнеше муниципалитетте пилоттық онлайн тіркеуге рұқсат берілді, және оның кеңейтілуі күтілуде.
Each municipality maintains a permanent electoral list which is updated annually. Only registered voters can vote. A complementary list is prepared for nationals of a Member State of the European Union for French ballots open to them, namely for European and municipal elections. Each voter has an obligation to be registered on only one electoral list, but there is no penalty, other than being prevented from voting. Since November 2009, pilot online registration has been permitted for a few municipalities, but was expected to expand.
Гонконг
Гонконгтағы сайлаушылар тізімін Тіркеу және сайлау кеңсесі (REO) жүргізеді. Аймақтың округтік кеңестеріне сайлау өтетін жылдарды қоспағанда, соңғы тізілім жыл сайын 25 шілдеде қолжетімді, ал сайлау болатын жылдары – 15 қыркүйекте. Аймақтың барлық тұрақты тұрғындары, жеті жыл үздіксіз тұру талабын орындағандар, ұлттығына немесе азаматтығына қарамастан, тіркелген сайлаушы болуға құқылы.
The electoral roll in Hong Kong is maintained by the Registration and Electoral Office (REO). The final register is available every year on 25 July, except for years in which elections for the territory's district councils are held, when the final register is available on 15 September. All permanent residents of the territory, a status which required seven years of continuous residence, are eligible to be registered voters regardless of nationality or citizenship.
Ирландия
Ирландияда сайлаушылар тізімін жергілікті билік органдары жүргізеді және мемлекетте 18 жасқа толған барлық тұрғындар өздерінің "әдеттегі тұрғылықты мекенжайы" бойынша тіркелуге құқылы. Әр қарашада үй-үйді аралаудан кейін тізілімнің жобасы жарияланады. Тізілім келесі ақпанда шағымданулар мен толықтырулар үшін белгілі бір уақыттан кейін күшіне енеді. Сайлау күніне дейін сайлаушылар өзгертулер (әдетте мекенжайын өзгерту немесе 18 жасқа толу) енгізуге мүмкіндік беретін қосымша тізілім жарияланады. Пошта арқылы дауыс беру белгілі бір мамандық иелеріне, студенттерге және үйден тыс тұратын мүгедектерге немесе қарт адамдарға ғана рұқсат етіледі. Дене мүгедектері бар арнайы сайлаушылар үшін де ережелер бар. Ирландияда барлық тұрғындар тіркелуге құқылы болғамен, дауыс беру азаматтыққа байланысты. Барлық тұрғындар жергілікті билік органдарының сайлауында дауыс беруге құқылы. Ирландия және Еуроодақ азаматтары Еуропалық парламент сайлауында дауыс бере алады. Ирландия азаматтары және заңмен белгіленген басқа да тұлғалар Dáil Éireann сайлауында (яғни, президент сайлауында дауыс беруге құқығы бар кез келген адам), Президент сайлауында және конституциялық референдумдарда дауыс бере алады. Сенат Эйрендегі алты университет орындығына сайлауға арналған сайлау тізімін Ирландияның Ұлттық университеті мен Дублин университеті жүргізеді. Осы университеттерді бітірген және 18 жастан асқан ирланд азаматтары тіркеле алады. Дауыс беру пошта арқылы жүзеге асырылады және мемлекетте тұру талап етілмейді.
The electoral register in Ireland is maintained by the local authorities and all residents that have reached 18 years of age in the state may register at the address in which they are 'ordinarily resident'. Each November a draft register is published after house to house enquiries. The register then comes into force the following February after time for appeals and additions. A supplementary register is published which allows voters to make alterations (usually change of address or becoming 18 years of age) prior to voting day. Postal votes are restricted to certain occupations, students and the disabled or elderly resident away from their home. There is also provision for special voters that are usually physically disabled. While all residents can be registered voting in Ireland depends on citizenship. All residents are entitled to vote in local authority elections. Irish and EU citizens may vote in European parliament elections. Irish citizens and such other persons as are defined by law may vote in elections to Dáil Éireann,(any person entitled to vote for members of Dail Eireann i. e. entitled to vote for the president) for the President and in constitutional referendums. The electoral register for elections to the six university seats in Seanad Éireann is maintained by the National University of Ireland and University of Dublin. Irish citizens that are graduates of these universities over 18 years of age may register. Voting is by postal vote and residence in the state is not required.
Жаңа Зеландия
Жаңа Зеландияда сайлаушылар тізімі XIX ғасырдың соңынан бері қолданылып келеді, ал кейбіреулері генеалогиялық зерттеулер үшін қоғамдық кітапханаларда сақталады. Дәстүр бойынша, маори халықтарының сайлауға тіркелуі бөлек жүргізілді; маорилар үшін сайлаушылар тізімі 1948 жылы енгізілді. 1975 жылы маори тегіндес сайлаушыларға маори сайлау тізіміне немесе "жалпы" сайлау тізіміне тіркелуге мүмкіндік берілді, бұл тіркелу маори сайлау округтерінен депутаттарға дауыс беруге ниетті азаматтарға мүмкіндік береді.
Electoral rolls have been used in New Zealand since the late nineteenth century, and some are available in public libraries for genealogical research. Traditionally, the Māori indigenous people have had separate electoral registration; electoral rolls for the Māori were introduced in 1948. In 1975 electors of Māori descent were given the choice of whether to register on the Maori or "general" electoral registers, a choice which allows those who wish for the former to vote for MPs from Māori electorates.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та сайлаушылар тізімін көбінесе сайлау кітаптары деп атайды. Олар ел құрылғаннан бері дауыс беруге қабілеттілікті анықтау үшін пайдаланылып келеді. Бүгінде сайлау кітаптары – бұл сайлауда дауыс беруге құқылы адамдардың тізімі. АҚШ-та мұндай тізімді әдетте округ немесе приход сияқты жергілікті орган басқарады. Алайда, сайлаушылар тізімі үшін қолданылатын деректер штаттық көздерден алынуы мүмкін. Дәстүрлі сайлау кітаптары – баспа түріндегі тізімдер болса, соңғы кезде электрондық сайлау кітаптары жиі қолданылады. Компьютерлік сайлау тізімі сайлаушылардың көп санын оңай басқаруға және сайлау учаскелері мен сайлау процесінде жаңа мүмкіндіктерге жол ашады. Көптеген штаттар мен Колумбия округінде сайлаушыларды автоматты түрде тіркеу жүргізіледі.
In the United States electoral rolls are commonly referred to as poll books. They have been used since the founding to determine voting eligibility. Today, poll books are a list of persons who are eligible to vote in an election. In the United States, the roll is usually managed by a local entity such as a county or parish. However, the data used for electoral rolls may be provided by statewide sources. While traditional poll books are printed voter rolls, more recently electronic pollbooks have come into favor. Computerized electoral rolls allow for larger numbers of voters to be handled easily and allows for more flexibility in poll locations and the electoral process. A number of states, and the District of Columbia, have automatic voter registration.