Кіріспе

Басқа қанды ағызатын қан тамыры – Ішкі жақшыл вена (ішкі югулярлық вена) – мидан және бет пен мойынның беткі бөліктерінен қан жинайтын жұп вена. Бұл вена ортақ жақшыл артериясы және бұғау жүйкесімен бірге каротид қабығында орналасқан. Ол бас сүйектің түбіндегі жақшыл тесіктің артқы бөлігінен басталады. Бастапқы орнында сәл кеңейеді, бұл кеңейме жоғарғы шамшырақ деп аталады. Бұл венаға ретромандибулярлық венаның алдыңғы тармағы, бет венасы және тіл венасы да құяды. Вена мойынның бүйірінен тік бойымен төмен қарай жүреді, бір жағынан ішкі жақшыл артериясына, содан кейін ортақ жақшыл артериясына жанасады. Мойынның түбінде ол кіндікше венасымен (брахиоцефальдік вена, инноминатты вена) бірігіп, жаңа венаны құрайды; оның аяқталуынан сәл жоғарырақ екінші кеңейме, төменгі шамшырақ орналасқан. Жоғарыда вена оң жақ бас артериясының үстінде және жақшыл тесіктен өтетін жүйкелердің артында жатыр. Төмен қарай вена мен артерия бір жазықтықта орналасқан, ал тіл-жұтқыншақ және тіл асты жүйкелері олардың арасымен алға қарай өтеді. Бұғау жүйкесі вена мен артерияның арасында және артындағы бір қабықта (каротид қабығы) төмендейді, ал қосымша жүйке венаның беткі немесе терең бөлігіне қарай көлденең бағытта созылады. Мойынның түбінде оң жақ ішкі жақшыл вена ортақ жақшыл артериясынан біршама қашықтықта орналасқан және кіндікше артериясының бірінші бөлігін кесіп өтеді, ал сол жақ ішкі жақшыл вена көбінесе ортақ жақшыл артериясына жақын орналасады. Сол жақ вена әдетте оң жақ венадан кішірек болады және әрқайсысында екі қақпақшасы бар, олар венаның аяқталуынан шамамен 2,5 см жоғары орналасқан.

Түрлілігі

Батыс халқының 9–12% -ында ішкі жамбас венасының мөлшері, пішіні немесе бағыты қалыптан ауытқуы мүмкін. Байқалған өзгерістердің ішінде айтарлықтай кішкентай немесе функционалдық белсенді емес веналар бар. Венаның орташа диаметрі 10 мм құрайды, бірақ ол 5-тен 35 мм-ге дейін өзгеруі мүмкін.

Клиникалық маңызы

Жұлын тамырлары салыстырмалы түрде беткі және сүйек немесе шеміршек сияқты тіндермен қорғалмаған. Бұл оларды зақымдануға осал етеді. Жұлын тамырлары арқылы көп мөлшерде қан ағатындықтан, оларға зақым келген жағдайда тез арада қан жоғалуы мүмкін, егер емделмесе, гиповолемиялық шокқа және содан кейін өлімге алып келуі мүмкін.

Катетеризация

Ішкі жамбас тамыры үлкен, орталық және салыстырмалы түрде беткі орналасқандықтан, орталық веналық катетерлерді орналастыру үшін жиі қолданылады. Мұндай катетер орталық веналық қысымды дәл өлшеу немесе шеткі тамырдағы катетер қолайсыз болған жағдайларда сұйықтықтарды енгізу (мысалы, жан сақтау шаралары кезінде шеткі тамырларды табу қиын болғанда) сияқты бірнеше себептермен салынуы мүмкін. Ішкі жамбас тамырының орны сирек өзгергендіктен, оны басқа тамырларға қарағанда табу оңай. Дегенмен, кейде катетер салынар кезде жамбас тамыры қанағаттандырылмауы мүмкін, соның салдарынан басқа құрылымдар, мысалы, қантамыр артериясы, өкпе немесе кедір-бұдыр жүйке (CN X) зақымдануы мүмкін.