Кіріспе

Халықаралық көлік жұмысшылары кәсіподақтарының әлемдік федерациясы

Халықаралық көлік жұмысшылары федерациясы (ITF) – 1896 жылы құрылған көлік жұмысшылары кәсіподақтарының демократиялық әлемдік федерациясы. 2017 жылы ITF құрамында 149 елде 677 мүше ұйым болды, олар барлық өнеркәсіптік көлік салаларындағы 19,7 миллион көлік қызметкерін біріктірді: азаматтық авиация, порты жұмысшылары, ішкі су жолдары, теңізшілер, автомобиль көлігі, темір жол, балық шаруашылығы, қалалық көлік және туризм. ITF көлік саласында жұмыс орындары, еңбек жағдайлары немесе қауіпсіздікке қатысты шешімдер қабылдайтын органдарда көлік жұмысшылары кәсіподақтарының мүдделерін қорғайды.

Ұйым

ITF әлемдік көлік қызметкерлерінің өмірін жақсартуға, өз желісіндегі мүшелері арасында халықаралық ынтымақты ынталандыруға және ұйымдастыруға жұмыс істейді. ITF Халықаралық кәсіподақ конфедерациясымен (ITUC) байланыста. Кез келген тәуелсіз кәсіподақ, егер ол көлік саласында мүшелері болса, ұйымға мүше болуға құқылы. ITF Халықаралық еңбек ұйымы (ILO), Халықаралық теңіз ұйымы (IMO) және Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ICAO) сияқты органдарда көлік қызметкерлерінің кәсіподақтарының мүдделерін қорғайды. Ұйым сондай-ақ кәсіподақтарды әлемнің басқа елдері мен аймақтарындағы көлік индустриясындағы жаңалықтар туралы хабардар етеді және кеңес береді, ал мүше кәсіподақтар бір елде жұмыс берушілермен немесе үкіметпен қақтығысқа түскен жағдайда халықаралық ынтымақтастық шараларын ұйымдастырады. ITF штаб-пәтері Лондон қаласында орналасқан, және оның Абиджан, Амман, Брюссель, Сингапур, Монреаль, Гонконг, Найроби, Нью-Дели, Рио-де-Жанейро, Сидней және Токиода кеңселері бар. Халықаралық көлік қызметкерлері федерациясының қызметі өз конституциясымен реттеледі. Конституцияда ITF жылдық екі рет сайланатын атқару комитетімен басқарылатыны көрсетілген. ITF атқару комитеті жаһанданудың салдары, халықаралық көлік компанияларының меншігінің концентрациялануының күшеюі, жаһандық жылу, мемлекеттік қызметтерді жақсарту, бұрын мемлекеттік басқаруда болған ірі көлік кәсіпорындарын жекешелендіру, автоматтандыру және жұмыс күшінің болашағы туралы үлкен алаңдаушылық білдіреді. Ол Дүниежүзілік сауда ұйымының (ДСҰ) осы процесте орталық рөл атқаратынын атап өтеді және кәсіподақтардың ДСҰ-ға оның келісімдеріндегі әлеуметтік және еңбек стандарттарын сақтау үшін бар күштерін салуы қажет деп санайды. ДСҰ-ның қызмет көрсетулер саудасы жөніндегі жалпы келісімінің (GATS) ұлттық көлік ережелерін жою арқылы көлік қызметкерлеріне тигізетін әсеріне ерекше назар аударады. Көлік саласына қатысты қызметтерді GATS-қа енгізуге қарсы тұру маңызды деп есептейді. Ірі халықаралық қаржы ұйымдарының, соның ішінде Дүниежүзілік банк пен аймақтық даму банктерінің "көлік қызметтерінің сапасына және көлік қызметкерлерінің жұмыспен қамту және еңбек жағдайларына елеулі теріс әсер еткенін" атап көрсетеді. Сондай-ақ, Еуропалық Одақ, МЕРКОСУР, АСЕАН, НАФТА және САДК сияқты аймақтық блоктар тарапынан қолдау көрсетіліп жатқан неолибералдық экономикалық саясаттың көлік қызметкерлеріне жалпы алғанда зиянды екенін санайды. Кәсіподақтар арасында ынтымақтастық желілерін құру және ITF бөлімдері арасындағы үйлестіруді жақсарту қажеттігін мойындайды, осылайша бірнеше аймақтарды және жұмысшылардың көптеген салаларын қамтитын ірі көпұлттық компанияларға тиімді жауап беруге болады.

Тарих

ITF 1896 жылы Лондонда Хаволок Уилсон, Бен Тиллетт, Том Манн және Чарльз Линдли ұйымдастырған отырыста құрылды. Бастапқыда Халықаралық кеме, док және өзен жұмысшылары федерациясы деп аталды, 1898 жылы ол Халықаралық теміржолшылар комиссиясын қосып алып, өзін «Халықаралық көлік жұмысшылары федерациясы» деп атады. 1904 жылы штаб-пәтері Германияға, содан кейін 1919 жылы Амстердамға көшірілді, онда Эдо Фименнің басшылығымен өрістеді. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс жақындағанда, штаб-пәтері Англияның Бедфорд қаласына, сосын Лондонға көшірілді, және ол жерде қалыпты. Федерацияның соғыстан кейінгі алғашқы конференциясы 1946 жылы Цюрихте өтті, онда жаңа конституция қабылданды. 1949 жылы азаматтық авиация жұмысшыларына, ал 1974 жылы туризм саласының жұмысшыларына бөлімдер құрылды. Ол ыңғайлы туларға қарсы белсенді науқан жүргізді, ал 1990 жылдардың соңында ITF әлемді шарлаған «mV Global Mariner» жүзетін мұражайын иеленді. Кеме 1979 жылы Англияда «mV Ruddbank» деп салынған, ал 2000 жылы Венесуэла жағалауында контейнерлік кемемен соқтығысып, батып кетті. ITF Конституциясының IV ережесіне сәйкес, ITF конгресі бес жылда бір рет өткізіледі. Конгресс ITF-тегі жоғары билікке ие. 40-шы конгресс 2002 жылдың 14-21 тамызында Ванкуверде (Канада) өтті. 41-ші конгресс 2006 жылдың тамызында Оңтүстік Африканың Дурбан қаласында өтті. 42-ші конгресс 2010 жылдың 5-12 тамызында Мексика қаласында өтті. 43-ші конгресс 2014 жылдың 10-16 тамызында Болгарияның София қаласында өтті. 44-ші конгресс 2018 жылдың 14-20 қазанында Сингапурда өтті. ITF араб әлемі мен Иран желісін құрды, ол кемелерді тастап кетуді «ісік» деп сипаттаған мәселелермен қатар, осы мәселені де шешу үшін. 2013 жылы Ливанның Бейрут қаласында «MV Rhosus» кемесі тасталып, оның жарылғыш жүгі бірнеше жыл бойы түсіріліп, сақталғаннан кейін, 2020 жылдың 4 тамызында болған қатаң жарылыстан кейін желі координаторы: «Араб аймағындағы ITF-ке келіп түсетін қоңыраулар ағыны ешқашан тоқтаған емес. Біз желі құрғаннан бері және теңізшілер бізді танығаннан бері қоңыраулар саны артып келеді» деді. 2023 жылдың қыркүйегінде Ресей билігі Федерацияны «көңілсіз» ұйым деп жариялады.