Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбританиядағы ұсынылып отырған институт – Англия халқының өкілдеріне Уэльс Парламенті (Сенат), Шотландия Парламенті және Солтүстік Ирландия Ассамблеясына берілгендей, дербес шешім қабылдау құқықтарын беретін институт. Дербес Англия Парламенті – Ұлыбритания саясатындағы талқыланып жүрген мәселе. Халық пікірін зерттеу нәтижелері дербес Англия Парламентін құруға қатысты халықтың қолдауы туралы әртүрлі нәтижелер көрсетіп отыр.
Proposed institution in UK
A devolved English parliament is a proposed institution that would give separate decision making powers to representatives for voters in England, similar to the representation given by the Senedd (Welsh Parliament), the Scottish Parliament and the Northern Ireland Assembly. A devolved English parliament is an issue in the politics of the United Kingdom. Public opinion surveys have resulted in widely differing conclusions on public support for the establishment of a devolved English parliament.
Өмірбаян
Англия парламентіне децентрализация енгізудің болашақ перспективалары Батыс Лотиан мәселесімен байланысты, ол британ парламенттеріне децентрализациялық өзгерістерден кейін басты назарға түсті. 1998 жылға дейін барлық саяси мәселелер, тіпті Ұлыбританияның кейбір бөліктеріне қатысты мәселелерді де Вестминстердегі Ұлыбритания Парламенті шешті. 1998 жылы Шотландия, Уэльс және Солтүстік Ирландияда жекелеген аймақтық парламенттер немесе ассамблеялар құрылғаннан кейін, Ұлыбританияның осы бөліктеріне ғана қатысты мәселелерді тиісті децентрализацияланған ассамблеялар шешті, ал Англияға қатысты мәселелерді бүкіл британ парламенті шешті, Шотландия, Уэльс және Солтүстік Ирландиядан келген депутаттар талқылауға және дауыс беруге толық қатысты. Осылайша, Англиядағы сайлаушылардың өкілдеріне жеке шешім қабылдау өкілеттіктерін беретін Англия парламентін құру британ саясатындағы маңызды мәселе болып табылады. Англия парламентін құруды қолдайтын саяси партиялар – Англия демократтары және Ұлыбританияның тәуелсіздік партиясы (UKIP). 1997 жылдан бері Англия парламенті үшін науқан (CEP) Англия парламенті туралы референдум өткізуді талап етуде. Вестминстерде институционалдық қарсылыққа қарамастан, CEP бұл мәселені адамдардың назарына жеткізуде, әсіресе саяси және академиялық айналымдарда сәттілікке қол жеткізді. Жалпы сайлау кезінде Ұлыбритания Парламентін құрайтын барлық бірмандатты сайлау округтерінде (орындықтар) бірнеше кандидаттар арасында бөлек, бір уақытта жарыстар өтеді. Бұл округтер географиялық тұрғыдан бүкіл Ұлыбританияны қамтиды, бірақ Ұлыбритания халқының таралу ерекшелігіне байланысты – яғни Англия халқы Солтүстік Ирландия, Шотландия және Уэльс халқынан көп – Англия округтерінен сайланған 533 депутат Палаталар палатасында көпшілікті құрайды. Дегенмен, Англия емес округтерінен келген депутаттардың дауысы Англияға қатысты заңнамаға қатысты (Англиядан тыс жерлерде шешілетін мәселелерге қатысты) шешуші болып табылатын жағдайлар жиі кездеседі. (Мысалдарға децентрализациядан кейінгі мәселелер жатады, мысалы, негізгі ауруханалар, оқу ақысын қосымша төлеу және Хитроу әуежайындағы ұшу-қону жолақтары.) 1998 жылғы Шотландия заңының шектеулі бөлігі Англия емес депутаттардың шешуші аймақтық топтар құру мүмкіндігін азайтты – яғни, Заңның 81-бабы бұрынғы үлестіру жүйесін жойды, онда шотланд округтеріне кішірек сайлау квотасы қажет болды және Шотландия Ұлыбританияның басқа бөліктеріне қарағанда артық өкілдік етілді. Қазір Англия Шотландиядан бір тұрғынға шаққанда көбірек депутатты ұсынады. Англия парламентін құру туралы қоғамдық пікірді зерттеулер әртүрлі нәтижелер көрсетті. Шотландия мен Уэльсте децентрализацияның алғашқы бес жылында Англияда Англия парламентін құруға қолдау көрсету деңгейі 16-19 пайыз аралығында болды, бұл туралы Британдық әлеуметтік көзқарастар бойынша жүргізілген зерттеулер көрсетті. 2010 жылдың желтоқсанында жарияланған Британдық әлеуметтік көзқарастар зерттеуіне негізделген есепте Англияда парламенттің құрылуын тек 29% адам ғана қолдайтыны айтылды, бірақ бұл көрсеткіш 2007 жылы 17% болған. 2007 жылы BBC Newsnight арнасы үшін жүргізілген сауалнамада 61% мұндай парламенттің құрылуын қолдайтыны анықталды. 2012 жылдың қаңтарында Либерал-демократтардың жетекшісінің орынбасары Саймон Хьюз Англия парламентін құру туралы шақыруды қолдады. Консерваторлар 2010 жылдан 2015 жылға дейін Либерал-демократтармен коалицияда үкіметте болған кезде, коалициялық үкімет бұл мәселені қарастыру үшін Маккей комиссиясын құруды мақұлдады. Комиссия Төменгі палатада Англияға ғана қатысты немесе басқаша әсер ететін заң жобаларына Англия округтерін білдіретін депутаттардың көпшілік дауысын қажет етуді ұсынды, бұл жүйе «Англия заңдары үшін Англия дауысы» (EVEL) деп аталды. Еңбек партиясы бұл идеяға қарсы шығып, бұл Палаталар палатасында депутаттардың екі класын құрайды және аймақтық тәсілді, ағылшындық децентрализация түрінде қолдану керек деп мәлімдеді. Алайда, 2015 жылдың шілдесінде бизнес жөніндегі сол кездегі көлеңкелік мемлекеттік хатшы Чука Умуна Еңбек партиясы Федералдық Ұлыбританияның бір бөлігі ретінде жеке Англия парламентін құруды қолдауы керек деп ұсынды. Ол сонымен қатар Лейбористік партияның федералдық құрылымын және ерекше Англия Лейбористік партиясын құруды талап етті. Консервативтік партияның 2015 жылғы жалпы сайлауға арналған манифестінде Англияға ғана қатысты заңнама үшін оның үшінші оқылуы алдында Заң шығарушы үлкен комитеттің мақұлдауы қажет екені туралы ұсыныс енгізілді. Сайлауда көпшілік дауыс жинағаннан кейін, Консервативтік үкімет 2015 жылдың қазанында Англия округтерін білдіретін депутаттарға Англияға ғана қатысты заңдарға «вето» құқығын беру үшін регламенттерді өзгертті. EVEL 2021 жылдың шілдесінде жойылды. 2021 жылдың қазанында Public First жүргізген сауалнама көрсетті, 62% ағылшын сайлаушылары Англия парламенті үшін дауыс беретінін айтты. Сонымен қатар, «Англиялықтар» деп санайтындардың тізіміндегі одан да көп бөлігі – 72% – Англияда ғана қолданылатын заңдарды Англияда сайланған депутаттар қабылдауы керек деп ойлайды, ал барлық ағылшын сайлаушыларының 64% (оның ішінде «Британдықтар» деп санайтындар да) осы пікірді қолдайды.
The future prospects of a devolved English Parliament have been raised in relation to the West Lothian question, which came to the fore after devolutionary changes to British parliaments. Before 1998, all political issues, even when only concerning parts of the United Kingdom, were decided by the British Parliament at Westminster. After separate regional parliaments or assemblies were introduced in Scotland, Wales and Northern Ireland in 1998, issues concerning only these parts of the United Kingdom were often decided by the respective devolved assemblies, while purely English issues were decided by the entire British Parliament, with MPs from Scotland, Wales and Northern Ireland fully participating in debating and voting. The establishment of a devolved English parliament, giving separate decision making powers to representatives for voters in England, has thus become an issue in British politics. The political parties which are campaigning for an English Parliament are the English Democrats, and the UK Independence Party (UKIP). Since 1997, the Campaign for an English Parliament (CEP) has been campaigning for a referendum on an English Parliament. Despite institutional opposition in Westminster to a Parliament for England, the CEP has had some success in bringing the issue to people's attention, particularly in political and academic circles. During general elections, all of the single member constituencies (seats) that constitute the UK Parliament are subject to separate, simultaneous contests, between several candidates. While these constituencies span the entire UK geographically, because of the way that the population of the UK is distributed – i. e. the population of England is greater than that of Northern Ireland, Scotland and Wales combined – the 533 MPs from English constituencies represent a majority within the House of Commons. Nevertheless, there are often occasions when the votes of MPs from non English constituencies have proved to be decisive with regard to England specific legislation (regarding matters that are devolved outside England). (Examples of this phenomenon since devolution include issues with such as foundation hospitals, top up fees and runways at Heathrow.) To a limited extent, the Scotland Act 1998 has reduced the potential for non English MPs to form decisive regional blocs – that is, Section 81 of the Act abolished the previous system of apportionment, under which Scottish constituencies required a smaller electoral quota and Scotland was over represented, relative to the other components of the UK; England now provides more MPs per capita than Scotland. Surveys of public opinion on the establishment of an English parliament have given widely varying conclusions. In the first five years of devolution for Scotland and Wales, support in England for the establishment of an English parliament was low at between 16 and 19 per cent, according to successive British Social Attitudes Surveys. A report, also based on the British Social Attitudes Survey, published in December 2010 suggests that only 29 per cent of people in England support the establishment of an English parliament, though this figure had risen from 17 per cent in 2007. One 2007 poll carried out for BBC Newsnight, however, found that 61 per cent would support such a parliament being established. In January 2012 Simon Hughes, the deputy leader of the Liberal Democrats, supported calls for a devolved English parliament. While the Conservatives were in government from 2010 to 2015 in coalition with the Liberal Democrats, the coalition government approved the creation of the McKay Commission to look into the question. The Commission proposed that bills in the House of Commons which affected England solely or differently should require a majority vote of MPs representing English constituencies, a system known as English votes for English laws (EVEL). The Labour Party opposed the idea, arguing that this creates two classes of MPs in the House of Commons, and that a regional approach should be taken, in the form of regional English devolution. However, in July 2015, then Shadow Secretary of State for Business, Chuka Umunna, suggested that the Labour Party should support the creation of a separate English parliament as part of a federal United Kingdom. He also called for a federal structure to the Labour Party with the creation of a distinct English Labour Party. The Conservative Party manifesto for the 2015 general election included a proposal that England only legislation should require approval from a Legislative Grand Committee prior to its Third Reading in the House of Commons. Having won a majority in that election, the Conservative government used a change in standing orders in October 2015 to give MPs representing English constituencies a "veto" over laws only affecting England. EVEL was scrapped in July 2021. In October 2021, a poll by Public First found that 62% of English voters would vote for an English Parliament. Furthermore, an even bigger majority of 'English identifiers' – 72% – want laws that only apply in England to be made by MPs elected in England, whilst 64% of all English voters, including 'British identifiers', thought the same.
Үгіт-насихат
Бірнеше топтар, соның ішінде Ағылшын Парламенті үшін кампания жүргізушілер және Ағылшын Конституциялық Конвенциясы, Ағылшын парламенті мәселесін көтеру үшін жұмыс істеп жатыр. Ағылшын демократтары да Ағылшын парламентін құруды қолдайды. Дегенмен, ағылшын ұлтшылдары партияларына қолдау көрсету деңгейі төмен, олар жақтайтын көптеген саясаттарға халық қолдау көрсеткеніне қарамастан. 2010 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлауда Ағылшын демократтары 64 826 дауыс жинады, бұл Англиядағы берілген барлық дауыстардың 0,3 пайызын құрады.
Several groups are working to raise this issue of a devolved English parliament, including the Campaign for an English Parliament and the English Constitutional Convention. The English Democrats also support the creation of an English parliament. Electoral support for English nationalist parties is low, however, even though there is public support for many of the policies they espouse. The English Democrats gained just 64,826 votes in the 2010 UK general election, accounting for 0.3 per cent of all votes cast in England.
Қоғамдық пікір
2007 жылы Ұлыбритания бойынша BBC Newsnight бағдарламасы үшін жүргізілген 1953 адамды қамтыған сауалнама нәтижесінде ағылшындардың 61 пайызы өздеріне жеке парламент құруды қолдаса, шотландтардың 51 пайызы және уэльстің 48 пайызы да осы пікірді білдірген. 2006 жылғы қарашада 869 ағылшынның қатысуымен өткен ICM сауалнамасы осындай орган құруды қолдау көрсеткендердің үлесін 68 пайызға бағалады. 2014 жылы Кардифф және Эдинбург университеттері жүргізген сауалнамаға сұхбат берген ағылшындардың 54 пайызы өкілеттік парламент құрумен келіссе, 20 пайызы келіспегенін, 15 пайызы қарсы болғандарын, ал 10 пайызы шешім қабылдамағандарын көрсетті.
A 2007 poll of 1,953 people throughout Great Britain carried out for BBC Newsnight, found 61 per cent support among the English for a parliament of their own, with 51 per cent of Scots and 48 per cent of Welsh people favouring the same. An earlier ICM poll of 869 English people in November 2006 produced a slightly higher majority of 68 per cent backing the establishment of such a body. A 2014 poll by Cardiff and Edinburgh universities found that 54% of English people surveyed agreed with a devolved parliament, while 20% neither agreed nor disagreed, 15% disagreed, and 10% were undecided.
Пікірсауалдар
Ағылшын децентрализациясы, ағылшын заңдары үшін ағылшын дауыстары және тәуелсіздік туралы сауалнама деректері төмендегі кестеде келтірілген. Ескерту: Дауыс беруде басымдық білдірген жауаптар қалың шрифтпен көрсетіліп, түсті қосымша берілген, ал кем дегенде 50% дауыс жинаған жауаптар – күштірек түстермен боялған.
КүніТәуелсіздікКворумАғылшынпарламентіАғылшын заңдары үшін ағылшын дауыстарыАймақтықмәжілістерДецентрализацияныжоюБілемін/жоқ 13/01/12 N/A 16% 49% N/A N/A N/A 35% 06/12/11 N/A 21% 52% N/A N/A 14% 13% 15/04/10 N/A 20% 68% N/A N/A N/A 12% 30/04/09 N/A 15% 41% N/A N/A N/A 44% 09/09/09 N/A 20% 58% N/A N/A N/A 22% 06/12/07 15% 32% 20% 25% N/A N/A 8% 19/04/07 N/A 24.25% 67.32% N/A N/A N/A 8.43%05/04/07 N/A 12% 21% 51% N/A N/A 16%08/01/07 N/A 32% 61% N/A N/A N/A 7%07/01/07 N/A 41.22% 51.42% N/A N/A N/A 7.36%23/11/06 N/A 25.35% 68.43% N/A N/A N/A 6.22%08/07/06 N/A 32% 41% N/A 14% N/A 13%23/02/06 N/A 23.76% 11.88% 46.53% 10.89% N/A 6.93%07/04/02 N/A N/A 47% N/A 28% N/A 25%
Polling data for English devolution, English votes for English laws and independence may be found in the table below. Note: Responses with the plurality of the vote are outlined in bold and are coloured in, those with at least 50% of the vote have more saturated colours. DateIndependenceStatus quoEnglishparliamentEnglish votesfor English lawsRegionalassembliesEnd devolutionDon't know/none 13/01/12 N/A 16% 49% N/A N/A N/A 35% 06/12/11 N/A 21% 52% N/A N/A 14% 13% 15/04/10 N/A 20% 68% N/A N/A N/A 12% 30/04/09 N/A 15% 41% N/A N/A N/A 44% 09/09/09 N/A 20% 58% N/A N/A N/A 22% 06/12/07 15% 32% 20% 25% N/A N/A 8% 19/04/07 N/A 24.25% 67.32% N/A N/A N/A 8.43%05/04/07 N/A 12% 21% 51% N/A N/A 16%08/01/07 N/A 32% 61% N/A N/A N/A 7%07/01/07 N/A 41.22% 51.42% N/A N/A N/A 7.36%23/11/06 N/A 25.35% 68.43% N/A N/A N/A 6.22%08/07/06 N/A 32% 41% N/A 14% N/A 13%23/02/06 N/A 23.76% 11.88% 46.53% 10.89% N/A 6.93%07/04/02 N/A N/A 47% N/A 28% N/A 25%