Густав Ландауэр (1870-1919) – неміс анархисі, әлеуметтік анархизмнің теориялық негізін қалаушы. Бейбітшілік пен қарсылықты қолдаған, Бавария кеңесінде қызмет еткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс анархисі, редактор (1870–1919)
German anarchist, editor (1870–1919)
Густав Ландауэр (7 сәуір 1870 – 2 мамыр 1919) – 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Германиядағы анархизмнің жетекші теоретиктерінің бірі. Ол әлеуметтік анархизмді қолдаушы болды. Өзінің бейбітшілдікке берілгендігінен Ландауэр Этьен де Ла Боэти мен Лев Толстой дәстүрінде "күш қолданбастан қарсылық көрсету" принципін жақтады. 1919 жылы ол 1918–1919 жылдардағы неміс революциясы кезінде қысқа ғана өмір сүрген Бавария Кеңес Республикасында Ағарту және Халыққа Білім беру комиссары қызметін атқарды. Республика құлатылғанда оңшыл әскери топтардың (Фрайкорп) салдарінен қаза тапты. Ландауэр метафизика мен дін тарихын зерттеуімен, сондай-ақ Уильям Шекспир мен Петр Кропоткиннің еңбектерін неміс тіліне аударғанымен де белгілі.
Gustav Landauer (7 April 1870 – 2 May 1919) was one of the leading theorists on anarchism in Germany at the end of the 19th and the beginning of the 20th century. He was an advocate of social anarchism. As an avowed pacifist, Landauer advocated the principle of "non violent non cooperation" in the tradition of Étienne de La Boétie and Leo Tolstoy. In 1919, he briefly served as Commissioner of Enlightenment and Public Instruction in the short lived Bavarian Soviet Republic during the German Revolution of 1918–1919. He was murdered by right wing paramilitary (Freikorps) soldiers when this republic was overthrown. Landauer is also known for his study of metaphysics and religion, and his translations of William Shakespeare's and Peter Kropotkin's works into German.
Өмір және мансап
Ландауэр – еврей ата-анасы Роза мен Герман Ландауэрдің екінші баласы еді. 1890 жылдары ол анархизмді қолдады. Сол жылдары ол Макс Штирнер мен Фридрих Ницшенің жеке тұлғаға баса назар аударуына ерекше құлшыныспен қарады, бірақ сонымен қатар "шексіз жеке тұлғаны қастерлеуге қарсы ескертіп, мұның ынтымаққа немқұрайлылыққа әкелуі мүмкін екенін" айтты. Ол Мартин Бубермен жақын дос болып, соңғысының диалог философиясына ықпал етті. Ландауэр әлеуметтік өзгерістерге мемлекетті немесе экономикалық жүйені бақылау арқылы ғана қол жеткізуге болмайтынына сенді, адамдар арасындағы қарым-қатынастарда революция жасау қажет деп есептеді. Ол нағыз социализм тек осы әлеуметтік өзгерістермен бірге туатынын сезінді және былай деп жазды: "Біз аңсап, қажет ететін қоғамды тек жеке өмірден өзімізді айырғанда ғана табамыз; осылайша біз ең ішкі түбінде немесе жасырын болмысымызда ең көне және әмбебап қоғамды – адамзатты және ғаламды табамыз". Ол сондай-ақ Бавария Халық Республикасының басшысы Курт Эйснермен тығыз байланыста болды, оның қазасына дейін, ал одан кейін Ландауэр үшінші Кеңес Республикасында ресми лауазым атқармады.
Landauer was the second child of Jewish parents Rosa and Herman Landauer. He supported anarchism by the 1890s. In those years, he was especially enthusiastic about the individualistic approach of Max Stirner and Friedrich Nietzsche, but also "cautioned against an apotheosis of the unrestrained individual, potentially leading to the neglect of solidarity". He was good friends with Martin Buber, influencing the latter's philosophy of dialogue. Landauer believed that social change could not be achieved solely through control of the state or economic apparatus, but required a revolution in interpersonal relations. He felt that true socialism could arise only in conjunction with this social change, and he wrote, "The community we long for and need, we will find only if we sever ourselves from individuated existence; thus we will at last find, in the innermost core or our hidden being, the most ancient and most universal community: the human race and the cosmos." He also became a close collaborator with the leader of the People's State of Bavaria, Kurt Eisner, until the latter's assassination, after which Landauer had no official position in the third Räterepublik.
Өлім
Ландауэр 1919 жылғы 2 мамырда қаза табады. Ол Стадельхайм түрмесіне, Старнберг жұмысшы кеңесінің тағы үш мүшесімен бірге апарылып жатқан болатын. Екі офицер күрт бұйрық беріп, оны күзетіп бара жатқан Фрейкорп сарбаздарын оны өлтіруге шақырады, олар дереу оны ұрып-соғып, атып өлтіреді. Оның соңғы сөздері: "Мені өлтіріңдер! Сендердің еркек екеніңді көрсетіңдер!"
Landauer was murdered on 2 May 1919. He was being taken to Stadelheim, along with three other members of the Starnberg workers' soviets. Two officers suddenly called upon Freikorps soldiers in his escort to kill him, and they immediately beat and shot him to death. His last words reportedly were:"Kill me! Show me that you are men!"
Ұрпақтар
1918 жылы Ландауэрдің екінші әйелі Хедвиг Лахман қайтыс болды, бірақ оның үш қызы – Шарлотта, Гудула және Бриджит тірі қалды. Ландауэрдің немерелерінің бірі, оның әйелі және жазушы Хедвиг Лахманның ұлы, американдық теледидар, сахна және кино режиссері, сценарист және продюсер Майк Николс болды.
Landauer's second wife Hedwig Lachmann died in 1918, but his three daughters, Charlotte, Gudula, and Brigitte survived. One of Landauer's grandchildren, with wife and author Hedwig Lachmann, was Mike Nichols, the American television, stage and film director, writer, and producer.
Мұра
Өлгеннен кейін көп ұзамай Ландауэр еуропалық социалистер мен анархистер тарапынан толығымен ұмытылды, бірақ Мартин Бубердің арқасында оның батырлық мысалы мен ой-пікірлері сионистік және кибуц қозғалысы шеңберінде қайта жаңғырды. Филип Керрдің "Прусский синий" романында Гитлер Ландауэрді өлтірген Фрейкорп жасақтарының бірі ретінде бейнеленеді және оқиға орнында суретке түсірілген кезде қуанышпен қарады.
Soon after his death, Landauer was almost completely forgotten by European socialists and anarchists though his heroic example and thinking enjoyed a revival, thanks to Martin Buber, in Zionist and kibbutznik circles. In Philip Kerr's novel Prussian Blue, Hitler is imagined to be one of the Freikorps militants who murdered Landauer, and gloated as a photo was taken at the scene.