Эрнст Фрэнкель: Саясаттанушы, құқықшы және Нацизмге қарсы күрескен ғалым
Ernst Fraenkel (political scientist)
Эрнст Фрэнкель (1898-1975) – неміс юрисі мен саясаттанушысы. Нацизм кезінде еврейлерді қорғады, «Екі мемлекет» еңбегімен саяси ғылымға үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Саяси ғалым (1898–1975)
Political scientist (1898–1975)
Эрнст Френкель (26 желтоқсан 1898 – 28 наурыз 1975) – неміс еврейі, заңгер және саясаттанушы. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Френкель нацистік режимнің құрбаны болған еврейлердің қылмыстық қорғаушысы болып жұмыс істеді. Соғыстан кейін ол нацистік режимнің саяси құрылымы туралы «Дуальді мемлекет» атты кітап жазды және неміс саяси ғылымының негізін қалаушылардың бірі атанды. Веймар Республикасы тұсында Френкель социал-демократтар қатарында болды және социалистік көзқарастарды ұстанған аз ғана заңгерлердің бірі еді. Кейбір тарихшылардың мәліметінше, 1930 жылдары ол мүмкін болатын социал-демократиялық неміс үкіметінің бас прокуроры лауазымына тағайындалуға тиіс болған. 1939 жылы ол АҚШ-қа эмиграциялап, сол елдің саясатына, әсіресе оның көп түрлілігіне және тежеу-тепе-теңдік жүйесіне деген құрметін арттыра бастады.
Ernst Fraenkel (26 December 1898 – 28 March 1975) was a German Jewish lawyer and political scientist. Prior to World War II, Fraenkel served as a criminal defense lawyer for Jews who were targeted by the Nazi regime. After the war, he authored the book The Dual State on the political structure of the Nazi regime and subsequently became one of the founding fathers of German political science. During the Weimar Republic Fraenkel was a member of the social democrats and one of the few jurists who held socialist opinions. According to some historians in the 1930s he was designated to be Attorney General of a possible social democratic German government. In 1939 he immigrated to the United States where he began to develop his respect for the politics of that country, especially its pluralism and its checks and balances.
Өмір
Френкель Кёльн қаласында еврей отбасында дүниеге келген. 1916-1918 жылдары Бірінші дүниежүзілік соғыста неміс армиясында қызмет етті. Ол Хьюго Синцгеймердің жетекшілігімен "Жарамсыз еңбек шарты" (Der nichtige Arbeitsvertrag) тақырыбында заң ғылымдары бойынша диссертациясын қорғады. Веймар республикасы кезінде ол Франц Леопольд Нойманмен бірге еңбек құқығы саласында заңгер болып жұмыс істеді, ғылыми жарияланымдар жасады және социалистік саясатқа қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыста әскери қызметкер болғандықтан, 1933 жылы нацистер билікке келгеннен кейін де оған белгілі бір шектеулермен жұмыс істеуге рұқсат берілді. Ол Internationaler Sozialistischer Kampfbund (Халықаралық социалистік күрестік одақ) сияқты бірнеше қарсылық топтарымен байланыста болды. 1938 жылы ол Ұлыбританияға, ал 1939 жылы АҚШ-қа эмиграциялады. Нью-Йоркке келгеннен кейін көп ұзамай Френкель Чикагоға көшіп, Чикаго университетінің құқық мектебінде американдық құқықты оқыды және 1941 жылы бітірді. Осы кезеңде ол Германиядан әкелген қолжазбасын қайта қарап, аяқтады. 1941 жылы жарық көрген "Дуальді мемлекет" атты еңбегінде ол нацистік мемлекеттің саяси жүйесін талдады. Френкельдің пікірінше, нацистік үкіметте екі құрылым қатар өмір сүрді: нацизмге қауіп төндірмейтін немістер үшін капиталистік қоғамның сақталуын қамтамасыз ететін "нормативтік мемлекет" (Normenstaat) және нацизм мен нацистік Германияның жауы деп есептелетін адамдарға қарсы заңды және заңсыз зорлық-зомбылықты қолданатын "өкілеттік мемлекет" (Maßnahmenstaat). Френкель Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебінде дәріс оқыды. 1945 жылдан бастап Френкель АҚШ үкіметінің кеңесшісі болды, бірақ Кореядағы оккупациялық саясатына наразы болды. Біріккен Ұлттар Ұйымының тапсырмасымен Кореяда еркін сайлау өткізуге дайындалуға тиіс болған ол, Корея соғысының салдарынан сайлау мүмкін болмағандықтан елден кетуге мәжбүр болды. 1951 жылы Френкель Германияға оралды. Ол Берлиндегі Deutsche Hochschule für Politik-те оқытушы болып жұмыс істеді, кейіннен Солтүстік Америка зерттеулері институтын құрған Берлиндегі Эркін университетінде профессор болды. Ол өзінің жазбаларын нормативті деп есептеді, ал плюрализм туралы тұжырымы қолданыстағы саяси жүйені сынау мақсатында болды. Алайда, 1968 жылғы қозғалысқа қатысқан студенттері оның американдық ықпалдағы теорияларын монополистік капитализмді қорғау ретінде қарастырды. Ол 1975 жылы Берлинде қайтыс болды.
Fraenkel was born in a Jewish family in Cologne. He served during the First World War from 1916 to 1918 in the German Army. He wrote his dissertation in law about The void labour contract (Der nichtige Arbeitsvertrag), under Hugo Sinzheimer. During the Weimar Republic he worked as a lawyer for labor law with Franz Leopold Neumann, published scientific publications and was engaged in socialist politics. Having been a soldier in World War I, he was still allowed to work to a limited extent even after the Nazis came to power in 1933. He was connected to several resistance groups such as the Internationaler Sozialistischer Kampfbund (International Socialist Fighting Alliance). In 1938 he finally immigrated to the United Kingdom, in 1939 to the United States. Shortly after arriving in New York Fraenkel moved to Chicago, where he studied American law at the University of Chicago Law School, graduating in 1941. During this period he revised and completed a manuscript that he had brought with him from Germany. In this work, published in 1941 as The Dual State, he analyses the political system of the Nazi state. For Fraenkel there coexisted in the Nazi government a "normative state" (Normenstaat), which secured the continuation of capitalist society for those Germans not threatened by Nazism, and a "prerogative state" (Maßnahmenstaat), which used both legal and extralegal violence against people considered to be enemies of Nazism and Nazi Germany. Fraenkel lectured at the New School for Social Research. From 1945 on Fraenkel was an adviser to the American government but was soon dissatisfied with its policy of occupation in Korea. For the United Nations he was supposed to be one of the people to prepare free elections in Korea, but the Korean War made the elections impossible and forced Fraenkel to leave the country. In 1951 Fraenkel returned to Germany. He became a lecturer at the Deutsche Hochschule für Politik in Berlin and later a professor at the Freie Universität Berlin, where he founded the John F. Kennedy Institute for North American Studies. He considered his writings to be normative, his concept of pluralism was meant to criticize the existing political system. Those among his students who were active in the 1968 movement, however, saw his American influenced theories as defending monopolistic capitalism. He died in Berlin in 1975.