Кіріспе

Журналистика мекені

Жаңалықтар қызметі – тілшілер, редакторлар, продюсерлер, хабар жүргізушілер, жаңалықтарды безендірушілер, фотожурналистер, видеожурналистер, аға редакторлар, редакция меңгерушісі, бейне мәтін редакторы, жаңалықтар бюросының жетекшісі, тілшілер және басқа да қызметкерлердің газетте, онлайн газетте немесе журналда жариялануы үшін, не радио, теледидар немесе кабельдік арналарда таратылатын жаңалықтарды жинау үшін жұмыс істейтін орталық орын. Кейбір журналистика ұйымдары жаңалықтар қызметін "қалалық редакция" деп атайды.

Баспа басылымдарының редакциялары

Баспа басылымдарының редакциясында журналистер жұмыс үстелінде отырып, ақпарат жинап, мақалалар немесе хабарламалар жазады. Бұрын олар теріс машиналарда, 1970 жылдары кейде арнайы терминалдарда, ал 1980 жылдардың басында жеке компьютерлерде немесе жұмыс станцияларында жазған. Бұл мақалалар редакторларға жіберіледі, олар әдетте бір үлкен үстелдің жанында отырып, мақалаларды қарап, қажет болса қайта жазады. Журналистер көбінесе хабарламаларын жазу үшін кері пірамида әдісін қолданған, бірақ кейбір журналистік туындылар басқа әдістерді де пайдаланған; Том Вольфтің кейбір жұмыстары осы стильді ұстанбаған хабарлаудың мысалы болып табылады. Аяқталған соң, редакторлар мақалаға тақырып қойып, газет немесе журнал бетіне орналастыра бастайды (басылымға қараңыз). Редакторлар сондай-ақ мақаламен бірге қолданылатын фотосуреттерді, карталарды, кестелерді немесе басқа графикалық материалдарды да қарастырады. Көптеген газеттерде мақалаларды басылымға дайындау үшін жұмыс істейтін түзетушілер (copy editors) «түзету бюросы» деп аталатын орында, бас түзетушінің, түнгі редактордың немесе жаңалықтар редакторының бақылауында бірігіп жұмыс істейді. Журналистердің жұмысын бақылайтын тапсырма редакторлары, соның ішінде қалалық редактор, түзету бюросымен жұмыс істеуі мүмкін немесе істемеуі мүмкін. Редакцияның құрылымы мен жұмыс істеуі басылымның көлеміне және оның шығарылу уақытына байланысты, әсіресе ол күнделікті газет болса, ол таңертең (таңертеңгі цикл) немесе кешке (кешкі цикл) шығарылуы мүмкін. Көптеген күнделікті газеттер таңертеңгі циклді ұстанады. Көптеген газет редакцияларында редакторлар күнде бас редактормен кездесіп, бірінші бетке, бөлімдерге және басқа беттерге қандай мақалалар орналасатынын талқылайды. Бұл кездесу әдетте «бюджеттік кездесу» деп аталады, өйткені кездесудің басты тақырыбы – келесі нөмірдегі орынды бөлу немесе бюджеттеу. Редакцияларда көбінесе тапсырма бюросы болады, онда қызметкерлер шұғыл хабарламаларды тыңдайды, телефон қоңырауларына, факстерге және жұртшылықтан және журналистерден келетін электрондық поштаға жауап береді. Тапсырма бюросы журналистерді мақалаларға тағайындауға немесе не жариялануы керек және не жарияланбауы керек дегенді шешуге де жауапты. Көптеген редакцияларда тапсырма бюросы редакцияның қалған бөлігінен бір-екі саты жоғары орналасқан, бұл бюрода жұмыс істейтін қызметкерлерге редакциядағы барлық адамды көруге мүмкіндік береді. Кейбір редакцияларда редакцияның жұмысын ұйымдастыру және уақытты тиімді пайдалану үшін «Маэстро концепциясы» деп аталатын командалық жұмысқа негізделген жүйе қолданылады. Бұл маэстро жүйесі – бүгінгі БАҚ-тың көп айналысқан оқырмандарына хабарламаларды ұсынуды жақсартудың бір жолы. Командалық жұмыс пен ынтымақтастық, хабарламаны фотосуреттермен, дизайнмен және ақпараттық графикамен біріктіру арқылы бастапқы идеядан бастап өмірге келтіреді.

Жаңалықтар бөлімдеріндегі өзгерістер

Қазіргі заманғы американдық жаңалықтар редакциясы соңғы 50 жылда көптеген өзгерістерден өтті, компьютерлер дүрбін машиналарын, ал Интернет телетайп терминалдарын ығыстырды. Көптеген этникалық азшылық топтарының және әйелдердің қатарында репортерлер мен редакторлар жұмыс істейді, оның ішінде басқарушы лауазымдар да бар. Көптеген газеттердің интернет-басылымдары бар, ал кейбіреулерінде репортерлер өз мақалаларын газеттің сайтына жариялау үшін, тіпті қағазға басылып, таратылмас бұрын қысқа мерзімде тапсыруға міндетті. Дегенмен, кейбір нәрселер өзгерген жоқ: көптеген репортерлер әлі де ақпарат жинау үшін қағаз блокноттар мен телефонды пайдаланады, бірақ компьютер – репортаж жасаудың тағы бір қажетті құралына айналды.

Телерадио хабарландыру бөлмелері

Телерадио хабарларын тарату редакциялары газет редакцияларына өте ұқсас. Екі маңызды айырмашылық – бұл редакцияларда бейне немесе аудионы монтаждау үшін шағын бөлмелер болады және олар радио немесе теледидар студиясымен бірге орналасқан. Телерадио хабарларын тарату редакциялары соңғы жылдары цифрлық революция мен көрермендер талғамының өзгеруіне байланысты маңызды өзгерістерге ұшырады. Бұл өзгерістер қазіргі заманғы жаңалықтар өндірісінің негізгі бөлігі болып табылады және келесі маңызды дамуларды қамтиды: цифрлық технологияға көшу, мультимедиалық журналистика, әлеуметтік желілермен өзара әрекеттесу, тікелей эфирде хабарлау, қашықтықтан жаңалықтар дайындау және деректерге негізделген журналистика.

Хабар бөлмесі компьютерлік жүйелері (NRCS)

Жаңалықтар редакторының компьютерлік жүйелері (ЖРКЖ) – жаңалықтар дайындау процесін оңайлату үшін жаңалықтар редакцияларында қолданылатын күрделі бағдарламалық және аппараттық шешімдер. Бұл жүйелер мазмұнды басқару, өзара іс-қимыл, жұмыс ағынын басқару, интеграция, кестелеу, жариялау және мұрағаттау сияқты бірнеше маңызды функцияларды атқарады. Заманауи жаңалықтар редакциялары үшін ЖРКЖ таптырмас құрал, ол жаңалықтар дайындаудың тиімділігін, дәлдігін және жылдамдығын арттырады, әсіресе қарқынды цифрлық трансформация және көрермендердің мультимедиалық жаңалықтар мазмұнына жедел қол жеткізуге деген үміттері артып келе жатқан қазіргі заманда. ЖРКЖ-ның бірнеше шешімдері кеңейтілген мүмкіндіктері, қолдануға оңай интерфейстері және толыққанды функционалдығының арқасында нарықта көшбасшылар қатарына енген. Нарықта қол жетімді ЖРКЖ жүйелерінің ішінде Octopus Newsroom, TinkerList, ENPS, Dalet, Burli Newsroom, iNEW, NewsBoss және CUEZ есімдері белгілі.