Кіріспе

1872 жылы Джордж Макдональдтың романы.

кітап | аты = "Принцесса мен Гоблин" | суреті = "Принцесса және Гоблин".jpg | суреттің сипаттамасы = 1911 жылы "Блэки мен ұлы" басылымының мұқабасы, суретшісі белгісіз

Энн Такстер Итон "Балалар әдебиетінің сын тарихы" еңбегінде "Принцесса мен Гоблин" және оның жалғасы "әрбір оқиғада батылдық пен ар-намыс туралы ойларды тынышпен ұсынады" деп жазды. Джеффри Холдавей Жаңа Зеландияның "Арт Мунтли" журналында бұл екі кітаптың да "алғашқыда қарапайым ертегілер ретінде басталып, біртіндеп ерекшеленіп кететінін" және оларда Льюис Кэрролл туындыларына ұқсас символизмнің көп қабаттары бар екенін айтты.

Қорытынды

Сегіз жасар Айрин патшайым таулы, шұрайлы патшалықтағы қамалдың ішінде жалғыз өмір сүреді. Оған тек күтімшісі ғана серік болады. Әкесі, патша, көбінесе жоқ, ал анасы қайтыс болған. Ол жақын жердегі шахталарда патшалықтан қуылған, көршілерінен кек алуды қалайтын гоблиндер барын білмейді. Бір жаңбырлы күні патшайым қамалдың ішінде саяхаттап, өзін Айриннің есімдесі және ұлы-ұлы анасы деп таныстырған құпия әйелді кездестіреді. Келесі күні Айрин сыртқа шығады, бірақ гоблиндер оны қуалайды, және жас кенші Курди оны құтқарады. Курди шахтада жұмыс істеп жатқанда, гоблиндердің сөйлескенін естіп, олардың әлсіз тұсын біледі: олардың аяқтары өте жұмсақ және осал. Сондай-ақ, гоблиндер шахтаны су басуды жоспарлап отырғанын естіп біледі. Айрин ұлы-ұлы анасын тағы да көруге асығады, бірақ мысықтан қорқып, тауға қашады; анасының мұнарасынан шыққан жарық оны үйіне бастайды. Ұлы-ұлы анасы Айринге көзге көрінбейтін жіппен байланған жүзік сыйлайды, ол оны үнемі үйімен байланыстырып тұрады. Курди гоблиндердің мекенін зерттегенде, олар оны табады, бірақ ол олардың аяқтарын басып, сәттілікке жетеді; ол патшайымның аяқтарын басуға тырысқанда, оның тас аяқ киімдерінің арқасында ешқандай зардап көрмейді. Гоблиндер Курдиді тұтқындайды, ал Айриннің сиқырлы жібі оны құтқаруға жетелейді. Курди гоблиндер патшайымының тас аяқ киімінің бірін ұрлайды. Айрин Курдиді ұлы-ұлы анасына апарып, көрсетеді, бірақ оны тек Айрин ғана көреді. Курди гоблиндердің патша сарайына қарай шахтада туннель қазып жатқанын біледі, онда олар патшайымды ұрлап, гоблиндер принці Harelip-ке үйлендіруді жоспарлап отыр. Курди сарай күзетшілерін ескертеді, бірақ оның орнына қамалады және аяғындағы жарадан қызбаға шалдығады, Айриннің ұлы-ұлы анасы жараны емдегенге дейін. Гоблиндер патшайымды ұрлап әкетуге келеді, бірақ Курди түрмеден қашып, гоблиндердің аяқтарын басады. Ол сиқырлы жіппен Айриннің баспанасына, өз үйіне жетеді және оны патшаға қайтарады. Гоблиндер шахтаны су басады, су сарайға ағылады, ал Курди басқаларды ескертеді; гоблиндер суға батып кетеді. Патша оны күзетші қызметіне алуды ұсынады, бірақ Курди ата-анасын тастай алмайтынын айтып, бас тартады. Оның орнына ол анасына жаңа қызыл юбка алады.

Киноға бейімделу

1960 жылдары роман Джей Уордтың "Бұзылған ертегілер" сериясы үшін анимациялық форматта бейімделді. Бұл нұсқада жер астында өмір сүруге мәжбүр болған күнәсіз гоблиндер тайпасы көрсетілген. Келісімсіз гоблин патшасы әдемі ханшайымға ғашық болады, бірақ ханзада оны өлең оқып құтқарады, себебі гоблиндер оны жек көреді. Жозеф Гемес режиссерлік еткен кітаптың толық метражды анимациялық бейімделуі 1992 жылы Ұлыбританияда, ал 1994 жылғы маусымда АҚШ-та шықты. Бұл Венгрия, Уэльс және Жапонияның бірлескен өндірісі, ол Будапешттегі PannóniaFilm, Жапонияның NHK және Ұлыбританиядағы S4C мен Siriol Productions студияларында жасалды. Дауыстау шақырылғандардың қатарында Джосс Экланд, Клэр Блум, Уильям Хуткинс және Рик Майолл болды. Фильмнің продюсері Робин Лайонс сценарийін жазып, Гоблин патшасының дауысын да берді. Алайда, 1994 жылғы жазда Hemdale Film Corporation арқылы АҚШ-та шыққанда фильм коммерциялық және сын тұрғысынан жақсы қабылдамады, тек 1,8 миллион доллар жинап, көбінесе жағымсыз пікірлер алды (сол айда АҚШ-та шыққан Disney-дің өте сәтті болған "Арыстан патшасымен" салыстырғанда). Фильмнің атауы голланд тілінде "De Prinses van het Zonnevolk" (ағылшын тілінде: Күн халқының ханшайымы), исланд тілінде "Prinsessan og durtarnir" (Ханшайым және тролльдер), ал француз тілінде "La princesse et la forêt magique" (Ханшайым және сиқырлы орман) болып табылады.

Басқа бейімделулер

"Принцесса мен гоблиндер" - Сильвия Платтың да өлеңі (1932–1963 жж.). Ширли Темпл өзінің телешоуының бір эпизодында Айрин ханшайымның рөлін ойнады. Сюжет негізінен Макдональдтың әңгімесімен сәйкес келсе де, қараңғы тұстары жойылған және көбінесе комедиялық сипатта ойнатылады. Айрин мен Курди балалар емес, жас ересектер ретінде бейнеленеді (жаңадан басталатын махаббаттың ишаралары бар), ал гоблиндер жасаған жамандықтары үшін кешіріліп, өздерін түзетуге ұмтылады. Бұл кітап Nintendo DS-тің "100 классикалық кітап" жинағына енген. Твила Тарп осы әңгімені сол аттас толық метражды балетінде пайдаланды. Ол балаларды қатыстырған алғашқы туындысы болды және 2012 жылы Атланта балеті мен Корольдік Виннипег балетінің бірлескен тапсырысы бойынша қойылды. С. С. Льюистің "Осы қорқынышты күш" романында Элвин Рэнсом өзінің "Курдидегі патшадай" өмір сүретінін айтады, ал кейінірек романда Джейн Студдок "Курди кітаптарын" оқиды. Г. К. Честертон "Принцесса және Гоблин" туралы былай жазды:

«Мен бір кітапқа куәлік ете аламын, ол менің өмірімде маңызды өзгерістерге ұшыратты, мені бір жағдайды әрқашан белгілі бір көзқараспен қарауға үйретті; тіпті діни сенімдердің өзгеруі сияқты революция да осы көзқарасты бекітіп, күшейтті. Мен оқыған барлық әңгімелердің ішінде, тіпті осы автордың барлық романдарының арасында, бұл ең шынайы, ең реалистік, сөздің нағыз мағынасында өмірге ең жақын. Оның аты – «Принцесса және Гоблин», ал оны Джордж Макдональд жазған, осы кітаптың авторы.» (Г. К. Честертон, «Джордж Макдональд пен оның әйелі», 1924, 1-бет)