Кіріспе

Ultima: Drash тауынан қашу – 1983 жылы Sierra On Line компаниясы VIC 20 үй компьютері үшін шығарған роликпен ойналатын бейне ойын.

Ойын және сюжет

Ойын барысында "гарринтроттар" деп аталатын жаратылыстар ойыншыны Мт. Драшқа қамап қойған, ал ойыншының міндеті – түрмеден қашу. Ойынның өзі үш өлшемді, кездейсоқ түрде құрылған түрмелердің өте қарапайым сериясы. Ойынның мақсаты – жолдағы барлық монстрларды жойып, келесі деңгейге өту. Сонымен қатар, уақыт шектеуі де бар. Ойынға арнайы графика қолданылмаған, керісінше, VIC 20 стандартты графикалық символдар жиынтығын ойын көрінісін салу үшін пайдаланады. Ойынның саундтрегі де ерекше болды; VIC 20-дағы MOS Technology VIC бейне чипінің 4 дауыстық мүмкіндіктерін фоны музыкамен қамтамасыз ету үшін пайдалану. VIC 20 үшін жазылған өте аз ойындар Commodore 64, Nintendo Entertainment System және т.б. ойындарда кең таралған осындай фондық саундтрекке ие болды. Бастапқы код VIC BASIC-те жазылған, графикалық анимацияны жылдамдату және фондық музыканы басқару үшін ассемблер тіліндегі процедуралар қолданылған. Көптеген танымал VIC 20 ойындарынан айырмашылығы, ол ROM картриджінде емес, кассетте шығарылды. Бастапқы кодтың күрделілігі мен ойынның ерекше (VIC 20 стандарттары бойынша) ұзындығына байланысты, сондай-ақ картридждік ойыннан айырмашылығы, оның барлығы RAM-ға сыятын болғандықтан, ойынды іске қосу үшін VIC 20-ға 8 К немесе 16 К RAM жады кеңейту картриджін орнату қажет болды, бұл мақсатты аудиторияны одан әрі шектеді. Көшірмеден қорғау үшін VIC 20 пернетақтасындағы белгілі бір пернелер (BASIC кодына "бұзуды" болдырмау үшін) істен шығарылды, сондай-ақ түпнұсқа кассета екі кассеттік магнитофонда көшіруді қиын қылатындай етіп жазылып, мастерленді. Ойынның өзі Ultima сериясына тым көп жағынан байланысты емес. Екеуінде де қиял-ғажайып оқиғалар орын алады, Мт. Драш Ultima I-дегі түрменің атауы, ал "garrintrots" деген атау Ричард Гарриоттың тегіне жасалған айқын ойын-қалжың; бірақ ұқсастық осымен аяқталады. Sierra тіпті ойынның бар екенін жоққа шығарды, бірақ Забалауи оның аяқталғанын және бөлшек саудаға жіберілгенін растады. 1984 жылдың бірінші тоқсанындағы Sierra On Line тұтынушылар бағасының тізімінде ойынның бағасы 19,95 долларға, 40245202 нөмірмен тіркелгенін көруге болады. Шамамен 3000 дана шығарылды, бірақ нақты саны белгісіз. Ойынға қатысты көптеген егжей-тегжейлер өте тұманды болды. Ойын Datasette үшін шығарылған кезде картридж деп есептелді. Ойын туралы аңыздардың бірі – Sierra ойынның ең аз санын сатты, тіпті шығынды жабуға жеткілікті, содан кейін қалған қорды таудың етегіне көміп қойды, бұл Atari бейне ойынының жерлеуіне ұқсас. Ванкувер маңындағы саудагер сатылмаған бағдарламалық жасақтаманы тік жардан лақтырып жіберді, сонда ғана оның толық көшірмелері табылды. Көптеген адамдар Sierra Гарриоттың білімі немесе рұқсатысыз ойынға Ultima деген ат қойды деп қате ойлады.

Мұра

Соңғы жылдары бұл ойын коллекционерлердің арасында өте ізделіске ие болды. Ойынның алғашқы көшірмелері 2000 жылы табылып, жарияланды. Ойынның алғашқы онлайн аукционы 2003 жылдың қыркүйек айында өтті. Содан бері сирек кездесетін жағдайлар болды, бірақ жоғары сұранысқа байланысты нарықта көптеген жалған ойындар пайда болды. Ойынның алғашқы толық, қайта табылған көшірмесі 2004 жылдың наурыз айында eBay-де коллекционер Питер Олафсонға 3 605 АҚШ долларына сатылды. Бұл көшірмені кейінірек Олафсоннан австралиялық сатып алушы сатып алып, біраз уақыт сақтап, 2015 жылы Вашингтон штатының Спокан қаласынан Эрик Элсомға қайта сатты, қазіргі кезде ол Элсомда бар. 2009 жылдың 20 маусымында eBay-де ойынның тағы бір қорапталған көшірмесі (нұсқаулықсыз) жарияланды. Аризона штатының Тусон қаласынан келген сатушы бұл ойынды он жыл бұрын Commodore әуесқойынан, басқа ойындармен бірге сатып алып, он жыл бойы шкафта сақтап келген. Ойынның сирек кездесетінін білмей, ол оны eBay-де 4,99 АҚШ долларынан бастапқы бағамен жариялады. Сирек кездесетін аукцион 2009 жылдың 25 маусымында 1875 АҚШ долларына аяқталды. Барлығы 31 ұсыныс келіп түсті, бұл аукционның жеңімпазы итальяндық Ultima коллекционері Энрико Рикчарди болды. 2003 жылдың 11 маусымында ойын Каспер Фауерби тарапынан бастапқы BASIC коды мен кішкентай бінарлық кері инженерияланған бөліктерге негізделіп PC-ге (GPLv2 лицензиясы бойынша) көшірілді. Түпнұсқа VIC 20 кассетасы VIC 20 эмуляторларына қолайлы форматта да қолжетімді, бірақ жалған таспалардың көбею мүмкіндігін азайту үшін, толық таспаның көшірмесі болып табылатын TAP файлы ешқашан жарияланбады. 2017 жылдың 30 қарашасында ойынның әлі де мөрленген қорапталған көшірмесі eBay-де жарияланды. Огайо штатының Солтүстік Кантон қаласынан келген сатушы оны 949,95 АҚШ долларынан бастапқы бағамен ұсынды. Аукцион 2017 жылдың 10 желтоқсанында 30 ұсыныстан кейін, Вашингтон штатының Киркленд қаласындағы коллекционердің 9 002 АҚШ доллары сомасындағы соңғы ұсынысымен аяқталды.