Кормак Маккартидің «Баушаның сақшысы» романы – Теннесси таулы аймалындағы шағын қоғамда өмір суретін үш кейіпкердің тарихы. Алғашқы роман, 1966 ж. сыйлық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1965 жылы Кормак Маккартидің "Бау-шабақ сақшысы" романы – американдық жазушы Кормак Маккартидің тұңғыш романы. Ол 1966 жылы Уильям Фолкнер қорының жаңадан шыққан үздік роман үшін берілетін сыйлығына ие болды.
1965 novel by Cormac McCarthy
The Orchard Keeper is the first novel by the American novelist Cormac McCarthy. It won the 1966 William Faulkner Foundation Award for notable first novel.
Сюжет
"Жемістік бағушы" оқиғасы соғыстар аралық кезеңде Теннесси штатының Ред Бранч ауылының маңындағы шағын, оқшауланған таулы қауымда өтеді. Сюжет үш кейіпкердің төңірегінде айналады: шіріген алма бағының жанында тұратын, усақ-түйекке көңіл бөлмейтін ағаш ұстасы Артур Оунби; жас тау жігіті Джон Уэсли Раттнер; және заңнан тыс өмір сүретін, контрабандамен айналысатын Марион Сильдер. Роман Марионның Кеннет Раттнер деген автостопшыны көлігіне алған сәттен басталады, ол Марионға темір құбырмен шабуыл жасап, оны тонауға және өлтіруге тырысады. Күрескеннен кейін Марион Кеннетті тұншықтырып өлтіреді. Марион мәйітті Артур Оунбидің жеріне, қиыршық тас орнына тастайды, себебі ол жиі контрабандалық виски алып жүргендіктен бұл жерді жақсы біледі. Артур көп ұзамай мәйітті табады, бірақ билікке хабарламай, денені жасыру үшін шұңқырды жауып тастайды. Уақыт өте келе Кеннеттің әйелі Милдред пен ұлы Джон Уэсли оның өлгенін қабылдайды, ал Милдред ұлына әкесінің өлтірушісінен кек алуға уәде беруге мәжбүр етеді. Бір күні түнде Марион Артурдың жерінде жасырылған вискиді алып бара жатқанда, Артурдың үкімет орнатқан танкқа оқ атып бұзғанын көреді. Ылқынып, Марион вискиді жинап алып, Артур оған зиян келтірер деп қорқып, жерден кетеді. Артур Марионның көлігі түнге қарай айдап кететінін сырттан бақылайды. Марионның көлігі жолдан шығып, өзенге құлайды. Джон Уэсли сол маңдағы тұзақтарын тексеріп жатыр, апаттың шуын естіп, Марионға көмекке келеді, жарақат алған адамды құрлыққа көтеріп шығарады. Джон Уэсли Марионның әкесін өлтіргенін білмейді, ал Марион Джон Уэслиді өлтірген адамның ұлы деп танымайды. Көмегі үшін риза болған Марион Джон Уэслиге итінің біреуін сыйлайды, екеуі арасында достық қарым-қатынас орнап, Марион Джон Уэслиге аң аулауға үйретеді. Жергілікті полиция өзеннен Марионның көлігін табады, оның виски жүгінің көп бөлігі жойылған, сондай-ақ бұзылған үкіметтік танк та табылған. Джон Уэсли күдікке ілігеді және егер ол Марионның виски толған көлікті жүргізгенін мойындамаса, қылмыстық жауапкершілікке тартылатыны туралы ескертіледі. Джон Уэсли ынтымақтастық көрсетуден бас тартады. Полиция Артурдың үйіне оны сұраққа алу үшін барады. Олар аулаға кіргенде Артур мылтығымен есіктен шығады. Полиция күшейтілген күштермен оралады, содан кейін атыс басталады. Артур бірнеше полицейді жарақаттайды, содан кейін қашып кетеді, бірақ жақын арада тұтқындалады. Марион да тұтқындалады, оның жаңа көлігі көпірде бұзылып, багажы вискиге толы еді. Артурдың ақыл-есі дұрыс емес немесе есінен танып қалған деп танылады және ол өмірінің соңына дейін психиатриялық ауруханаға жіберіледі. Марион вискиді заңсыз тасымалдағаны үшін үш жылға бас бостандығынан айырылады. Джон Уэсли әкесінің өліміне Марионның қатысы бар екенін білмей, Ред Бранчты тастап кетеді. Бірнеше жылдан кейін ол оралғанда қаланың тасталып қалғанын көреді.
The Orchard Keeper is set during the inter war period in and around the hamlet of Red Branch, a small, isolated mountain community in Tennessee. The story revolves around three characters: Uncle Arthur Ownby, an isolated woodsman, who lives beside a rotting apple orchard; John Wesley Rattner, a young mountain boy; and Marion Sylder, an outlaw and bootlegger. The novel begins with Marion picking up a hitchhiker named Kenneth Rattner, who attacks Marion with a tire iron, attempting to murder and rob him. After a struggle, Marion strangles Kenneth to death. Marion dumps the corpse in a gravel pit on Arthur Ownby's property, as he knows the land well from his frequent pickups of bootleg whiskey. Arthur soon discovers the corpse, but rather than inform authorities, he covers the pit over to keep the body hidden. As time passes, Kenneth's wife, Mildred, and son, John Wesley, come to accept he has likely been killed, and Mildred makes her son vow one day to take vengeance upon his father's killer. One night, as Marion picks up a whiskey shipment hidden on Arthur's property, he witnesses Arthur unloading a shotgun into a tank the government installed on his land. Unnerved, Marion collects the whiskey and leaves the property, fearing Arthur might do him harm. Arthur passively watches Marion's car drive off into the night. Marion's car careens off the road and into a stream. John Wesley happens to be checking some traps in the area and, hearing the crash, comes to Marion's aid, helping the injured man to land. John Wesley is unaware Marion is his father's killer, and Marion does not recognize John Wesley as the son of the man he killed. Grateful for his help, Marion gives John Wesley one of his dogs, and the two develop a friendly, almost father and son relationship, with Marion teaching John Wesley how to hunt. The local police discover Marion's vehicle in the stream, its whiskey cargo mostly destroyed, as well as the defaced government tank. John Wesley becomes a suspect and is threatened with criminal charges if he doesn't admit Marion was driving the whiskey filled car. John Wesley refuses to cooperate. The police then go to Arthur's cabin to question him. As they pull into his yard, Arthur emerges from the cabin wielding a shotgun. The police return with reinforcements, and a shoot out ensues. Arthur wounds a few officers, then flees, but is captured a short while later. Marion, too, is captured, when his new vehicle breaks down on a bridge, its trunk filled with whiskey. Arthur is diagnosed as insane or senile and is sent to a mental hospital, where he will likely spend the remainder of his days. Marion is sentenced to three years in prison for illegally transporting whiskey. Still oblivious to Marion's role in his father's death, John Wesley leaves Red Branch. Several years later, he returns to find the town abandoned.
Тақырыптар
Маккартидің көптеген шығармалары сияқты, "Жемістік бағушылар" кітабының басты тақырыптары діни сипатта: әділдік, соңғы күннің келуі және әкелер мен ұлдар арақатынасы. Артур мен Марион Джон Уэслиге ұстаздық қызмет атқарып, оның үшінші әкесі рөлін ойнайды. Марион Джонның әкесін өлтіргеннен кейін Артур мәйітті күтіп, Джон білмейтіндей, оны өзінің шашырату алаңында жасырады. Маккарти әдемі және егжей-тегжейлі сипаттаған Қызыл бұтақтың тығыз ормандары – кейіпкерлер білмейтін бақытқа толы Еденге ұқсас. Роман барысында бұл бақыт жойыла бастайды, себебі зорлық-зомбылық, өлім, шіру және қазіргі заманғы өркениет Артюр, Джон Уэсли және Марионның өмір салтына ақырындап, бірақ сөзсіз ықпал етеді. Роман Джон Уэсли бірнеше жыл Батыста жүргеннен кейін Ред Бранчқа оралып, ауылдың тасталып, қираған күйде екенін көреді. Адам мен Хауа сияқты, Джон Уэсли де туған жеріне қайта орала алмайды, ол одан мәңгілікке айрылды.
Like much of McCarthy's works, The Orchard Keepers central themes are highly Biblical in nature: innocence, the end of days, and the relationship between fathers and sons. Both Arthur and Marion take on mentor relationships with John Wesley, acting as surrogate fathers. After Marion killed John's father, Arthur tends to the corpse, which, unbeknownst to John, is concealed in Arthur's spray pit. The dense woodlands of Red Branch, described by McCarthy in gorgeous and elaborate detail, are a kind of Eden, in which characters live in a state of ignorant bliss. This bliss is slowly eroded over the course of the novel, as violence, death, decay, and modern civilization slowly but inevitably encroach on Arthur, John Wesley, and Marion's way of life. The novel ends with John Wesley returning to Red Branch after spending several years out West, only to find the hamlet abandoned and dilapidated. Like Adam and Eve, John Wesley can never return to his idyllic place of birth; it has been forever lost to him.
Кейіпкерлер
Кеннет Раттнер - жұмыссыз, автостоппен жүретін, Марион Сильдерді тонап, өлтіруге тырысқан адам. Сильдер оны өлі қуырып, мәйітін Артурдың бояу шашырату орнына тастайды. Джон Уэсли Раттнер – Кеннет Раттнердің ұлы. Романның көп бөлігінде Джон Уэсли шамамен он төрт жаста. Оның дене бітімі туралы ешқандай сипаттама берілмеген, бірақ Маккарти оның анасымен ғана тұратынын айтады. Джон Уэсли адал, өте тәуелсіз және жақсы мінезді. Марион Сильдер – заңнан тыс, контрабандамен айналысатын, Ратнерді өзін қорғау үшін өлтірген адам. Сильдер үйленген, бірақ оның әйелімен арақатынасы толыққанды көрсетілмейді. Артур Оунби, сондай-ақ "Қарлығаш" және "Атер аға" деп те аталады, жабайы далада итімен жалғыз тұратын жалғызбасты адам. Ол жергілікті жігіттермен, соның ішінде Джон Уэслимен де таныс.
Kenneth Rattner is an unemployed hitchhiker who attempts to rob and kill Marion Sylder. Sylder strangles him to death and dumps his corpse in Arthur's spray pit. John Wesley Rattner is Kenneth Rattner's son. Throughout most of the novel, John Wesley is approximately fourteen years old. No physical description of him is ever given, but McCarthy alludes that he lives alone with his mother. John Wesley is loyal, highly independent, and good natured. Marion Sylder is an outlaw and bootlegger who killed Rattner in self defence. Sylder is married, but his relationship with his wife is never expanded upon. Arthur Ownby, also referred to as "The Old Man" and "Uncle Ather", is a hermit who lives alone with his dog in the wilderness. He is acquainted with some of the local boys, eventually including John Wesley.
Қабылдау
1965 жылы сыншы Орвилл Прескотт Маккартидің "Жас бақшаның күзетшісі" романында Фолкнердің әдеби тәсілдері мен стильдік ерекшеліктерін тым көп пайдалануы "ашуға тітіркендіретін" екенін айтты, бірақ сонымен қатар "Маккарти мырза эмоциялық атмосфераны жасау, түсіндірудің орнына меңзеу, жылдар бойы созылатын қысқа, драматикалық эпизодтарды жарқын көрнекілікпен бейнелеуде шебер. Ол кейбір кейіпкерлерінің ниеттерін назардан тыс қалдыруы мүмкін. Ол осы сәтте не болып жатқанына қатысты белгісіздік тудыруы мүмкін. Бірақ ол зор күшпен жазады." Kirkus Reviews журналында Маккартидің "Шөлге айналған" романының көптеген жағынан тиімді екені, ерекше стильде жазылған, көрнекі суреттерге толы және әңгімеге көлеңкелі қызығушылық сезімін ұялататыны жазылған.
In 1965, critic Orville Prescott argued that McCarthy’s extensive use of Faulknerian literary devices and mannerisms in The Orchard Keeper is “exasperating”, though also wrote, “Mr. McCarthy is expert in generating an emotional climate, in suggesting instead of in stating, in creating a long succession of brief, dramatic scenes described with flashing visual impact. He may neglect the motivation of some of his characters. He may leave some doubt as to what is going on now. But he does write with torrential power.” In Kirkus Reviews, it was written that “McCarthy's novel, While desolate, is effective in many ways; there is some unusual writing furrowed by a stark, visual imagery while the story itself has a shadowed fascination.”