1862 жылғы Аризонадағы Апачи шайқасы

Кіріспе

1862 жылы Аризона штатындағы Апачи асуында Апачи соғысының шайқасы болды.

Апачи асуының шайқасы 1862 жылы Аризона штатындағы Апачи асуында Апачи жауынгерлері мен Калифорния колоннасының одақтық еріктілері арасында өтті. Калифорния колоннасы Конфедерациялық Аризонаны басып алу және Нью-Мексикодағы одақтық армияны күшейту үшін Калифорниядан жорықтап келе жатқан болатын. Бұл Апачи соғыстары кезінде американдықтар мен чирикауа тайпасы арасындағы ең ірі шайқастардың бірі еді.

Өмірбаян

Калифорниялық колоннаның 2500 адамы су көздерін қайта толуы үшін құрғақ Оңтүстік-Батысқа кезең-кезеңімен сапар шекті. 1862 жылдың басында полковник Джеймс Х. Карлтон Форт Юмадан Аризона штатының Тусон қаласына жасақтарды жіберді, оны жақында Конфедерация күштерінің А ротасы, «Аризона рейнджерлері» басып алған еді. Тусонның солтүстігінде Карлтонның кавалериясы мен Конфедерацияның күзетшілері арасында «Пикачо асуы шайқасы» деп аталатын шағын шайқас болғаннан кейін, Одақ күштері үш колоннада Тусонға жылжыды. Олар 20 мамырда Тусонға жетіп, Конфедерация гарнизонын, олардың саны аз болғандықтан, Техасқа соғыссыз кері шегінуге мәжбүр етті. Конфедерацияның Аризонадағы батыс бекінісін басып алғаннан кейін Карлтон шілдеде өзінің негізгі күштерімен шығысқа қарай жорыққа дайындалды, Оңтүстік-Шығыс Аризонадағы Апачи асуы арқылы Нью-Мексикоға кіруді жоспарлады. Негізгі күштерінің ілгерілеуіне дайындалу үшін, ол Юмадан Тусонға жорық жасағандағыдай, бір колоннаны алдын ала жіберді. Колоннаға капитан Томас Л. Робертс, 1-ші Калифорниялық жаяу әскерінің E ротасы басшылық етті, оған сержант Джеймс Д. Монихон басқаратын екі 12 фунттық тау гаубицасы, капитан Джон К. Кремони басқаратын 2-ші Калифорниялық ерікті кавалерия полкінің B ротасынан 22 кавалерист, 21 вагон, 242 қашыр мен жылқы сүйемелдеді. Робертс Сан-Педро өзеніне жеткеннен кейін, шығысқа қарай 28 миль қашықтықтағы Драгун Спрингс екі ротаға да сумен қамтамасыз ете ала ма, әлде оларды кішігірім топтарға бөлуге мәжбүр бола ма, білу қажет болды. Капитан Робертс өзінің жаяу әскер ротасымен, үш вагонмен, гаубицалармен және Кремонидің жеті ең жақсы аттыларымен бірге барлаушылар мен хабаршылар ретінде алға жылды. Капитан Кремони 15 кавалерист және Робертстің 10 жаяу әскерімен, соның ішінде өзенде гарнизон ретінде қалдырылған жасақпен қалды, онда саздан жасалған станция ғимараты баспана және қалған вагон мен жануарларды күзету үшін қорғаныс позициясын қамтамасыз етті. Робертс Драгун Спрингс суының бүкіл күшті қолдауға жеткілікті екенін анықтады, ал Кремони келесі күні оған қосылды. Олар Апачи асуының бұлақтарына бірге жылжып, Кремониді күзет жасағымен қалдырды.

The 2500 men of the California Column traveled across the arid Southwest in staggered groups to allow water sources to replenish. In early 1862 Col. James H. Carleton sent units from Fort Yuma to Tucson, Arizona, which had recently been occupied by a Confederate force, Company A, Arizona Rangers. After a small engagement known as the Battle of Picacho Pass just north of Tucson between a detachment of Carleton's cavalry and Confederate pickets, the Union forces advanced on Tucson in three columns. They arrived in Tucson on May 20, forcing the heavily outnumbered Confederate garrison to withdraw to Texas without a fight. After capturing Confederate Arizona's western outpost, Carleton prepared to march east with his main body in July, intending to enter New Mexico through Apache Pass in southeast Arizona. To prepare for the advance of his main force, he sent a column ahead as he had on his march from Yuma to Tucson. The column was led by Capt. Thomas L. Roberts of Company E, 1st California Infantry, accompanied by two 12 pounder mountain howitzers under the command of Sgt. James D. Monihon, a 22 man cavalry escort from Company B, 2nd Regiment California Volunteer Cavalry, led by Capt. John C. Cremony and 21 wagons plus 242 mules and horses. After Roberts reached the San Pedro River, it became necessary to learn whether Dragoon Springs, 28 miles further east, could supply both companies with water or whether they would be forced to separate into smaller detachments. Capt. Roberts led the advance detachment with his infantry company, joined by three wagons, the howitzers and seven of Cremony's best horsemen to serve as scouts and couriers. Capt. Cremony remained behind with 15 cavalrymen and ten of Roberts' infantrymen, including the detachment left as a garrison at the river, where an adobe stage station building provided shelter and a defensive position to guard the remaining wagons and animals. Roberts found the water at Dragoon Springs was enough to support the entire force, and Cremony joined with him the next day. Together they advanced on the springs at Apache Pass in the same manner, leaving Cremony with the guard detachment.

Шайқас

15 шілде күні түскі уақытта Робертстің жасағы Апачи асуына кірді. Екі үшін бір бөлігін басып өткеннен кейін, оның күштеріне Мангас Колорадас пен Кочизе басқарған 500-ге жуық апачи жауынгерлері шабуыл жасады (Геронимо осы шайқаста қатысқанын айтқан, бірақ бұл расталмаған). Одақ әскерлерінің жағдайы қиын еді. Жаяу әскерлер Аризонаның ыстық шөлінен ондаған шақырым жол жүріп, Апачи асуындағы бұлаққа бет алды, бірақ оны жақсы қаруланған Чирикауа жауынгерлері тосқан. Судың азайып бара жатқанын және сусыз Тюсонға қайту көп шығынға әкелуі мүмкін екенін түсінген Робертс шайқасуға шешім қабылдады. Апачилер тастан жасалған бірнеше бекіністен тұратын қорғаныс жүйесін құрған. Олар басқыншыларды тұзаққа түсіріп, сарбаздар 30-80 метрге жақындағанда ғана оқ ашты. Әр мескит ағашының және тастың артында мылтығы, револьвері және пышағы бар апачи жасырынып тұрды. Бастапқыда Одақ әскерлері шабуылдаушыларды анық көре алмады. Бірнеше минуттық қаһарлы шайқастан кейін Робертс шегінуге бұйрық берді, ал оның жасағы Апачи асуының басына қайта шегінді. Әскерлері қайта жиналып, апачтарға қарсы шабуыл үшін таулық гаубицаларын дайындады. Бұл АҚШ армиясының Оңтүстік-Батыста үндістерге қарсы артиллерияны қолданған алғашқы реттерінің бірі болды. Робертс жаяу әскеріне асуды бақылайтын төбелерді басып алуға бұйрық берді, ал өзі артиллериялық қолдауды басқару үшін асуда қалды. Шабуылшылар алға жылжып, тасталған Баттерфилд пошта станциясында жасырынды. Сарбаздар енді бұлақтан шамамен 600 метр қашықтықта болды. Бұлақтың үстінде шығыс және оңтүстік жағында екі төбе орналасқан. Төбелердегі бекіністердің артында жасырынып отырған апачи атысшылары шабуылдаушыларға қарсы қатыгез атыс жүргізіп жатты. Робертс гаубицаларын алға жылжытып, оқ атуға бұйрық берді. Олардың тиімділігі апачи қорғанысынан 300-400 фут төменде болғандықтан шектелген. Робертс қаруларын жақсырақ позицияға жылжытты, бұл кезде оларға қарсы қатты атыс жүргізілді. Қарулар тиімді қашықтыққа жеткеннен кейін, артиллерия толық күшімен оқ атуды бастады. Апачилар түнге дейін өз позицияларын ұстап тұрды, содан кейін қашып, Одақ әскерлеріне бұлаққа жетуге мүмкіндік берді. Шаршаған әскерлеріне тамақтанғаннан кейін Робертс Кремони жасағын шақыру үшін шегінді. Келесі күні таңертең апачилар қайта оралды, бірақ артиллерия оларға оқ ашқаннан кейін қайта қашты.

At noon on July 15, Roberts' detachment had just entered Apache Pass. After traveling about two thirds of the way through, his force was attacked by about 500 Apache warriors led by Mangas Coloradas and Cochise (Geronimo claimed to have fought in this battle but this has not been confirmed). The Union soldiers were not in a good situation. The infantrymen had walked dozens of miles across the hot Arizona desert, heading for the spring at Apache Pass, which was now blocked to them by the well armed Chiricahua warriors. Low on water and realizing a retreat back to Tucson without water could cost him many men, Roberts chose to fight. The Apaches had thrown up defenses, which consisted of several breastworks made of stone. They had also surprised the invaders with an ambush, waiting until the soldiers came within 30–80 yards of their positions before opening fire. Behind almost every mesquite tree and boulder hid an Apache with his rifle, six shooter and knife. At first the Union troops could barely see their attackers. After a few minutes of intense combat Roberts ordered retreat, and his force withdrew to the mouth of Apache Pass. His men regrouped and unlimbered the mountain howitzers for an advance against the Apaches. This was one of the first times the United States Army had been able to use artillery against the Indians in the Southwest. Roberts ordered his infantry to take the hills overlooking the pass, while he remained in the pass to direct the artillery support. The skirmishers moved forward, where they were able to take cover in an abandoned Butterfield Overland Mail station. The soldiers were now about 600 yards from the spring. Overlooking the spring were two hills, one on the east, the other on the south. The Apache riflemen behind the breastworks on the hills were delivering a deadly fire against the attackers. Roberts advanced with his howitzers and had them open fire. Their effectiveness was limited by the fact that they were 300–400 feet below the Apache defenses. Roberts moved his guns ahead to a better position, all the time under heavy fire. Once the guns were in effective range, the artillery opened fire in earnest. The Apaches held their positions until nightfall, when they fled, allowing the Union troops to reach the spring. After allowing his tired men to enjoy a meal, Roberts retreated to bring up Cremony's detachment. The next morning the Apaches returned, but they fled once the artillery opened fire on them.

Салдары

Капитан Робертстің екі адамы көктем үшін болған шайқаста қаза тауып, үш адамы жараланды. 1862 жылғы 20 қыркүйекте полковник Карлтон полковник Ричард С. Драмға жолдаған есебінде шамамен 10 апачидің өлтірілгенін хабарлады. Чирикауа тайпасының жауымдаушылық қатысынан, Апачи асуында бекініс құру қажет деп таптым; ол Форт Боуи деп аталды және Калифорния еріктілерінің Бесінші жаяу әскерінің жүз сарбазы мен Калифорния еріктілерінің Бірінші атқыштар полкінің А ротасынан он үш сарбазымен гарнизондық қызмет атқарады; бұл бекініс асудағы су көзіне бақылау жасады. Үндістер әдетте осы судың маңында тығылып, әскерлер мен саяхатшыларды су ішуге келгенде атқылап өлтіретін. Осылайша олар подполковник Эйрдің жасағынан үш адамды өлтірді, ал капитан Робертстің Бірінші жаяу әскерінің (Калифорния еріктілері) жасағын көктемнен алшақтатуға тырысқанда шайқас болды, онда капитан Робертстің екі адамы қаза тауып, екеуі жараланды. Капитан Робертс үндістердің он сарбазынан айырылғанын хабарлады. Осы оқиғада капитан Робертстің жасағының сарбаздары батылдық көрсеткені айтылады. Алайда, капитан Кремонидің сөзіне сәйкес, шайқаста болған белгілі бір апачи 63 жауынгердің артиллериядан қаза тапқанын, ал үш адам ғана шағын қарудан өлгенін мәлімдеді. Аты-жөні белгісіз апачи: «Егер сіздер бізге арбаларды атпаған болсаңыздар, біз жақсы жағдайда болар едік», – деді. Гаубицалар дөңгелектерде болғандықтан, артиллерия тактикасымен таныс емес апачилер оларды арба деп атады. Мангас Колорадас өзі де шайқаста жараланды, ол Робертстің атқыштар полкінің барлаушысын өлтіруге тырысқанда кеудесіне оқ тиді. Шайқастан кейін бір күн өткен соң, Апачи асуының Нью-Мексико жағында тоғыз ақ нәсілді азаматтың мәйіті табылған, олардың бастары кесілген еді. Карлтон асуда бекініс құру қажет деп шешті, осылайша қоныс аударушылардың шабуылға ұшырауына жол бермеуге болады. 4 тамызда Калифорния колоннасының алғашқы бөлімдері Рио-Гранде бойындағы Нью-Мексико штатының Месилла қаласына жетті. Сол уақытта Конфедерация армиясының соңғы қалдықтары Техасқа шегінді. Калифорнияның Бесінші жаяу әскеріне Апачи асуында форт салу бұйрық берілді, оны полковник Джордж Вашингтон Боуидің құрметіне Форт Боуи деп атады. Карлтон Нью-Мексикодағы Одақтың департаментіне қолбасшы болып тағайындалды және ол сол аймақтағы апачилерге қарсы күресін жалғастырды. Бүгінде шайқас алаңы мен форт Форт Боуи ұлттық тарихи ескерткішінде сақталған. Бұл оқиға 1952 жылғы «Апачи асуындағы шайқас» фильмінде шамалы дәлдікпен бейнеленген.

Two of Capt. Roberts' men were killed and three wounded in the battle for the spring. According to a report Col. Carleton made to Col. Richard C. Drum on September 20, 1862, about 10 Apaches were killed. From the hostile attitude of the Chiricahua, I found it indispensably necessary to establish a post in what is known as Apache Pass; it is known as Fort Bowie, and garrisoned by one hundred rank and file of the Fifth Infantry, California Volunteers, and thirteen rank and file of Company A, First Cavalry, California Volunteers; this post commands the water in that pass. Around this water the Indians have been in the habit of lying in ambush, and shooting the troops and travelers as they came to drink. In this way they have killed three of Lieutenant Colonel Eyre's command, and in attempting to keep Captain Roberts' company, First Infantry, California Volunteers, away from the spring a fight ensued, in which Captain Roberts had two men killed and two wounded. Captain Roberts reports that the Indians lost ten killed. In this affair the men of Captain Roberts' company are reported as behaving with great gallantry. According to Capt. Cremony, however, a prominent Apache who was present in the engagement had said that 63 warriors were killed by the artillery, while only three died from small arms fire. Said the unnamed Apache, "We would have done well enough if you had not fired wagons at us." The howitzers, being on wheels, were called wagons by the Apaches, who were unfamiliar with artillery tactics. Mangas Coloradas himself was wounded in the action, having been shot in the chest when attempting to kill one of Roberts' cavalry scouts. One day after the battle, on the New Mexico side of Apache Pass, the bodies of nine scalped white civilians were found. Carleton decided that it was necessary to establish a post at the pass to prevent settlers from being ambushed as they passed through it. On August 4 the first units of the California Column reached Mesilla, New Mexico, along the Rio Grande. At the same time the last remnants of the Confederate army withdrew to Texas. The 5th California Infantry was ordered to build a fort in Apache Pass, calling it Fort Bowie in honor of their colonel, George Washington Bowie. Carleton was placed in command of the Union's Department of New Mexico, and he continued to campaign against the Apaches in that area. Today the battlefield and fort are preserved in Fort Bowie National Historic Site. The engagement was portrayed, somewhat inaccurately, in the 1952 film The Battle at Apache Pass.