Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вашингтон штатының құрылынан қалған этностық топ, АҚШ
Near extinct ethnic group of Washington state, US
Чимакум, сондай-ақ Чемакум және Чимакум деп те жазылатын, американдықтар (өздерін Ақокуло деп атаған және кейде Порт Таунсенд үндістері деп аталған) – 1902 жылы дерлік жойылып кеткенге дейін Вашингтон штатындағы Олимпиада түбегінің солтүстік-шығыс бөлігінде, Худ каналы мен Дискавери шығанағы арасында өмір сүрген американдықтардың бір тобы. Олардың негізгі қоныстары Порт Таунсенд шығанағында, Квинпер түбегінде және оңтүстіктегі Порт Ладлоу шығанағында орналасқан. Бүгінде Чимакум халқы үш федералды мойындалған тайпаға жатады: Скокомиш, Джеймстаун С'Клалам және Порт Гэмбл С'Клалам тайпалары, бірақ қазіргі таңда ұрпақ тегін анықтау мүмкін емес.
The Chimakum, also spelled Chemakum and Chimacum Native American people (known to themselves as Aqokúlo and sometimes called the Port Townsend Indians), were a group of Native Americans who lived in the northeastern portion of the Olympic Peninsula in Washington state, between Hood Canal and Discovery Bay until their virtual extinction in 1902. Their primary settlements were on Port Townsend Bay, on the Quimper Peninsula, and Port Ludlow Bay to the south. Today, Chimakum people are enrolled in three federally recognized tribes: the Skokomish, Jamestown S'Klallam, and Port Gamble S'Klallam tribes, although lineage is not traceable at present.
Халық саны
Чимакум халқының саны 1780 жылы 400, ал 1855 жылы 90 адам деп есептелді. 1910 жылғы халық санауы Франц Боас жүргізген санау бойынша тек үш адамды көрсетті. Чимакум тілі "көршілеріне түсініксіз" деп сипатталған, ал басқа тайпа мүшелері оны "құстардың тілімен сөйлейтіндей" деп айтқан. Олардың жойылуына осы тілдік кедергімен қатар, зорлыққа бейімділігі және көрші тайпалармен келіспеушіліктері себеп болды деп саналады. Тайпалар арасындағы некелер мен араласу тілдік ұқсастықтың кейбір себептерін түсіндіруі мүмкін.
The Chimakum population was estimated at 400 in 1780 and 90 in 1855. The Census of 1910 enumerated just three, according to the census of Franz Boas. The Chimakum language was described as "unintelligible to their neighbors" and other tribal members described the language as "speak like birds", citing this language barrier along with a predisposition for violence and disagreement with neighboring tribes for their demise. It is thought that marriage and interbreeding amongst tribes may account for some linguistic similarity.
Тарих
Куилет дәстүріне сәйкес, Чимакум тайпасы – Куилет тайпасының бір бөлігінің қалдығы болған. Чимакум тайпасы каноэларымен Олимпиада тауларындағы бір жол арқылы үлкен су тасқынымен ағызылып, Олимпиада түбегінің екінші жағына жеткен. Аймақтағы соңғы су тасқыны шамамен 3000 жыл бұрын болған деп есептеледі. 1790 жылға дейін олар Снохомиш, Снокуалми, Клалам, Маках және Дитидахт (немесе Нитинахт) тайпаларымен соғысқан. Суквамиш тайпасының Вахелчуының айтуынша, Суквамиш пен Чимакум тайпалары арасындағы қақтығыстар мен шиеленістер олардың бірден шабуыл жасап, "жою соғысын" бастауға әкелген. Соғысқа себеп болатын кем дегенде екі жағдай туып, соғыс отряды құрылды. Суквамиш тайпасының соғыс басшысы Китсап қайтыс болғандықтан немесе басшылыққа қабілетсіз болғандықтан, Сиэтл қаласына атын берген Сиэтл басшысы Чимакум тайпасына қарсы соғыстың жетекшісі болды. Бұл орын бұрыннан бері маңызды жиын орыны болып келген. 1855 жылы Твана және Чимакум тайпалары, сондай-ақ Клалам тайпасы "Пойнт-но-пойнт" келісіміне қол қойды, ол Худ каналының оңтүстік жағындағы Скокомиш өзенінің сағасында резервация құруды белгіледі. Келісімге қол қойған Чимакум тайпасының өкілдерінің бірі – генерал Пирс ретінде де танылған бас қолбасшы Кулкахан болды. Клалам тайпасы Үндістердің талаптар жөніндегі комиссиясына "Пойнт-но-пойнт" келісімі бойынша берілген жерлер үшін алғаннан артық өтемақы беруді талап етті. Клалам тайпасы Чимакум тайпасының "Пойнт-но-пойнт" келісімі кезінде дерлік жойылғанын және қалған Чимакум тайпасының мүшелері Клалам тайпасына сіңірілгенін мәлімдеді. Клалам тайпасы бұрынғы Чимакум жерлерін басып алып, оларды өздеріне тиесілі деп жариялады. 1957 жылы комиссия келісім кезінде Чимакум жерлеріне иелік етуді талап ететін Клалам тайпасының талабын мойындады және 400 000 доллардан астам өтемақы берді.
According to Quileute tradition, the Chimakum were a remnant of a Quileute band. The Chimakum had been carried away in their canoes by a great flood through a passageway in the Olympic Mountains and deposited on the other side of the Olympic Peninsula. The last remaining floods of this region were thought to be 3000 years ago. Shortly before 1790 they were fighting a number of tribes, including the Snohomish, Snoqualmie, Klallam, Makah, and Ditidaht (or Nitinaht). According to Wahélchu of the Suquamish, various conflicts and tensions between the Suquamish and Chimakum had reached the point where the Suquamish decided to launch a "war of extermination" as soon as some immediate provocation was offered. At least two pretexts for war soon came to pass and a war party was organized. Because Chief Kitsap, the Suquamish war chief, was either dead or unable to lead, Chief Seattle, for whom the city of Seattle was named, became the leader of the war against the Chimakum. and had long been an important gathering place. In 1855, the Twana and Chimakum, along with the Klallam, signed the Point No Point Treaty, which established a reservation at the mouth of the Skokomish River near the southern end of Hood Canal. One of the Chimakum signatories of the treaty was Chief Kulkakhan, also known as General Pierce. The Klallams filed a claim with the Indian Claims Commission for compensation beyond that already received for lands ceded under the Point No Point Treaty. The Klallams claimed that the Chimakums were nearly extinct at the time of the Point No Point Treaty and that those few Chimakums left had been absorbed into the Klallam tribe. The Klallams had occupied the former Chimakum lands and claimed them as their own. In 1957 the commission recognized the Klallam claim of possession of the Chimakum lands at the time of the treaty and granted compensation of over $400,000.
Атаулар ауыстырылуы
және Чимакум, Вашингтон, екеуі де "қысқа=ия" деп белгіленген аймақта орналасқан, олардың барлығы Чимакум тайпасының есімімен аталған.
short=yes and Chimacum, Washington, both located in the short=yes, are all named after the Chimakum.