Кіріспе

Фин сопраносы Айно Акте (Aino Ackté; 24 сәуір 1876 – 8 тамыз 1944) – фин драмалық сопраносы. Алма Фострёмнен кейін фин опера сахнасының тұңғыш халықаралық жұлдызы және отандық өнер саласының негізін салушы болды.

Өмірбаян

Актэ Хельсинкиде дүниеге келді. Оның ата-анасы меццо-сопрано Эмми Ахте (қызметтес аты Стромер) және дирижер-композитор Лоренц Николай Ахте болды. Жас Актэ 1894 жылға дейін анасының жетекшілігімен ән айнуды оқыды, содан кейін Париж консерваториясына түсіп, Эдмонд Дюверной мен Альфред Жиродеден сабақ алды. Париж операсындағы дебюті 1897 жылы «Фауст» операсында болды, нәтижесінде ол алты жылға келісімшартқа қол қойды. Актэнің жақын достарының арасында Альберт Эдельфельт болды, ол 1901 және 1902 жылдары оның екі әйгілі толық портретын салған. Айно Актэ 1901 жылы адвокат Хейки Ренваллға тұрмысқа шықты және сол жылы Глория есімді қызы дүниеге келді. Ол ресми түрде Актэ Ренвалл тегін қабылдады. 1908 жылы олардың Миес Ренкола есімді ұлы дүниеге келді. Ковент-Гардендегі премьера үлкен жетістікке ие болды және Штраус өзі Актэні «бірден-бір Саломе» деп жариялады. Актэ Лондон қойылымдарын өзінің нағыз табысы деп есептеді. 1911 жылы Актэ, Оскар Мериканто және Эдвард Фазер «Котимайнен Оппера» (кейін 1914 жылы Фин операсы, ал 1956 жылы Фин ұлттық операсы деп аталды) құрды. Ол 1938–1939 жылдары оның директоры қызметін атқарды. Ұлттық операдан қол үзгеннен кейін, Актэ 1912 жылдың 3 шілдесінен бастап халықаралық Савонлинна опера фестивалін ұйымдастырды; ол 1912–1914, 1916 және 1930 жылдары өтті. Жан Сибелиус «Луоннотар» атты симфониялық поэмасын Актэге арнады және ол 1913 жылдың 10 қыркүйегінде Англияның Глостер қаласында өткен Үш хор фестивалінде оны тұсаукесерлікпен орындады. Ол сондай-ақ 1914 жылдың қаңтарында Финляндияда «Луоннотар» операсының алғашқы қойылымында ән шырқады. Актэ 1914 жылы халықаралық саяхаттарын аяқтап, Финляндияға оралды, онда ол 1920 жылы қоштасу концертін берді. 1919 жылы Уусимаа әкімі Бруно Джаландерге тұрмысқа шығып, өзін Актэ Джаландер деп атады.