Кіріспе

Диснейлендтегі бұрынғы "Ішкі ғарыш арқылы" аттракционы Монсанто компаниясы ұсынған "Болашақ елі" аттракционында орналасқан. Бұл Диснейдің Omnimover жүйесін қолданған алғашқы аттракцион болды. Сапар барысында қонақтар атомнан кішірек өлшемге дейін ("ішкі кеңістік") қысқарып, молекулалық және атомдық деңгейде қар кристалдарын аралап көруді көрінелді. "Ішкі ғарыш арқылы" аттракционы 1967 жылдың 5 тамызында "Жңа болашақ елінің" орталық бөлігі ретінде ашылды. Аттракционға дауыс берген – Пауль Фриз, ол сондай-ақ әлі күнге дейін жұмыс істеп тұрған тағы бір Omnimover аттракционы – "Перғаулы үйге" ("Haunted Mansion") дауыстауға қатысқан.

Тарих

Атракция идеясы 1957 жылға дейін жетеді, ол кезде Уолт Дисней «Диснейленд» телешоуының «Атомымыздың досы» атты эпизодында «Тұмарлонда» атомдық тақырыптағы көрме концепциясын таныстырды. 1957 жылғы газет мақаласында Диснейдің қонақтарды ғылымды насихаттау үшін микроскоптың ішіне алып жүруді жоспарлап отырғаны айтылған. «Бүгінде жастарды ғылымға қызықтыру өте қажет», - деді ол. «Мен балалардың ғылым туралы көбірек ойлауын қозғайтын қызықты нәрселер жасағым келеді». Дисней Монсанто компаниясының төрағасы доктор Чарльз Аллен Томаспен дос болып, Томас атракцияны дамытуға тікелей қатысты. Атракция жоспарлары 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесіне дейін тоқтап тұрды. Көрме сәтті өткеннен кейін атомдық тақырыптағы атракция «Жаңа Тұмарлонд» жобасы үшін жасыл жарық алды. Ол «Монсанто химия залы» ғимаратының орнында салынды. Атракциядан шығу Монсанто өнімдерін көрсететін бөлмеге алып шықты.

Қысқаша мазмұны

Аттракционның мақсаты – адамдарды атомнан кішірек өлшемге дейін қысқарту ("ішкі кеңістік"). Келушілер Монсантоның Ұлы Микроскопының бір жағынан екінші жағына көрінетін. Микроскоптың екінші жағында шыны түтік орналасқан, онда кішірейтілген салт атқандардың қозғалысын көруге болады. Микроскоп қардың құлап жатқанын көретін панельге бағытталған. "Атоммобильдерге" отырғанда, жолаушыларды көзге көрінбейтін ғалымның (Пол Фриз) дауысы қарсы алды: "Мен бұл керемет саяхатқа шыққан алғашқы адаммын. Ішкі кеңістіктің уақытсыздығында менің алғашқы әсерлерімнің ой толқындары сақталған. Сіздер қалыпты үлкейту шегінен асып кеткеннен кейін, олар біздің байланыс құралымыз болады". Атоммобиль Монсантоның Ұлы Микроскопына кірді және жолаушылар қараңғылыққа енгенде алға-артқа дірілдеді. Көру қабілеттері қалпына келгенде, олар айналасында әлі де айналып жатқан алып қар ұсақтарын көрді. Кішірейе бастағанда, баяндаушы айқайлады: "Мен тіпті ең қуатты микроскоптардың үлкейту шегінен де асып түсемін. Бұл қар ұсақтары, бірақ олар үнемі үлкейіп бара жатыр. Әлде мен кішірейіп, бір қар ұсағының кристалл мөлшерінен де асып кетемін бе? Расында, мен үнемі кішірейіп бара жатырмын!". Қар ұсақтары кристалдық формаға айналып, ақырында жолаушылардың көру аймағының барлығын жауып тастады. Мұз кристалдарының қабырғаларына жақындағанда, көзге көрінбейтін ғалымның дауысы таң қалды: "Бұл кішкентай қар ұсақтары менен биік мұз қабырғасы сияқты. Осы алып призманы бұзуға бола ма? Дегенмен, мұз қабырғасы тек тегіс және қатты болып көрінеді. Осы кішкентай көзқараспен қарасам, ештеңе де, қандай көрінсе де, қатты емес екенін көре аламын". Осы кезде "Атоммобиль" жолаушыларына мұз кристалдары қатты емес, олар арқылы өтетін тор тәрізді құрылым екені анық болды. "Бірақ мен әлі де кішірейіп бара жатырмын! Осы құпия қараңғылыққа мені қандай күш тартады? Бұл ішкі кеңістіктің табалдырығы ма?" Содан кейін жолаушылар ұзындығы шексіз бағаналар мен қатарлар түрінде пайда болған шарлардың матрицасына тап болды. "Бұл қандай ғажайып сфералар?" деп сұрады баяндаушы. "Мен молекуланың ғаламына жеттім бе? Иә, бұл су молекулалары – H2O. Олар осындай ретпен дірілдейді, себебі бұл – қатты күйдегі қатып қалған су". Саяхатшылар кішірейіп бара жатқанда молекулалар үлкейіп, Микки-Маустың ерекше пішініне айналды. "Бұл бұлыңғыр сфералар молекуланы құрайтын атомдар болуы керек – екі сутек атомы бір оттек атомымен байланысқан. Мен атомның бұлыңғыр көрінісін орбиталық электрондар бергенін байқадым. Бірақ мен әлі де кішірейіп бара жатырмын". Ғалым: "Атомның өзіне кіруім мүмкін бе?" деп ойлады. Атоммобиль атомға кіргенде, жарық дауылдары барлық жағынан мүмкін емес жылдамдықпен жанып өтті. "Электрондар менің жанымнан атып өтеді, отты кометалар сияқты! Мен тірі қала аламын ба?" Электрондардың шапшаңдығы бірден басылып, жолаушылар кең, бос кеңістікте, алыстан баяу қозғалатын жарықтардың сферасымен қоршалған. "Мен оттек атомының қабырғасын бұздым", – деп жалғастырды баяндаушы. "Мен қазір өте кішкентаймын, мен миллиондаған айналып жүрген электронды көре аламын. Олар біздің Күн жүйесіндегі Құс жолы сияқты көрінеді. Бұл кең дүние – бұл қар ұсағының кристалл мөлшерінде орналасқан шексіз ғалам". Осыдан кейін атомның ішінде қызыл түсті үлкен шардың соғып жатқанын көруге болады. "Ал бұл атомның ядросы! Оның кеңістігін зерттеуге батылым жете ме? Жоқ, мен бұған батылым бармайды. Мен молекулалар әлеміне қайта оралуым керек, сонда мен мәңгілік кішіреюден құтыламын!" Одан кейін саяхатшылар толық өлшемге оралу жолын бастады, бірақ көп ұзамай олар су молекулаларының тез айналып жатқанын көрді. Ғалым мұны жаңалық деп біледі де: "Ай, қандай ғажап! Молекулалар қазір өте белсенді! Олар сұйық күйге айналып, тоңған күйінен босады. Бұл қардың еріп бара жатқанын білдіреді!" Жүргізушілер өздерінің айналасындағы молекулаларды температураның жоғарылауымен жылдамдықпен қозғалатынын көрді. Молекулалар жасыл және сары түстермен суреттелген, кейде жылдыз тәрізді жарқыраулар булануды бейнелейді. "Иә, қар ұсағы еріді", – деп үн қатады ғалымның дауысы (осымен қатар Пол Фриз), – "Бірақ үрейленуге себеп жоқ. Сіз қайтадан көрінесіз және қалыпты өлшемге оралып жатырсыз". Жүргізушілер ғалымның бақылауын үлкен микроскоп арқылы көріп, оның алып көзін көре алды. Қалыпты өлшемге оралған соң, саяхатшылар аттракцион ғимаратынан шығып, Монсантоның материал ғылымдағы жетістіктерін көрсететін көріністерден өтті.

Молекулалардың ғажайыптары

1960 жылдардағы WED Enterprises-тің көптеген аттракциондары сияқты, мысалы, «Бұл кішкентай әлем», «Прогрестің каруселі» және «Сиқырлы Тики бөлмесі», Уолт Дисней өзінің әнші-күйшілері, Шерман ағайындыларына «Ішкі ғарыш арқылы саяхат» аттракционына ашылу және жабылу әнін жазу міндетін тапсырды. Сол ән «Молекулалардың кереметтері» деп аталды және ол саяхаттың мәнін Монсанто компаниясының миссиясымен байланыстырды. «Микки Маус» анимациялық фильмінің «Down the Hatch» эпизодында Дональд Дак әннің үзіндісін эпизодтың титрлерінде орындайды. Marvel Cinematic Universe тақырыбындағы Disney Wish отбасылық тамақтану бағдарламасы «Авангерлер: Кванттық кездесуде» Скот Ланг пен Хоуп ван Дайн «Молекулалардан келген кереметтер» деп аталатын Пим бөлшектерінің демонстрациясын ұйымдастырады, онда әннің жаңа инструменталды нұсқасы ойнатылады.

Жабылу

1977 жылы «Монсанто» аттракционды демеуден бас тартты. Барлық бейне және дыбыстық сілтемелер алынып тасталды (тек соңғы сөз – «Бұл «Монсанто»») және «Монсантоның мықты микроскопы» логотипі «Мықты микроскоп» деген логотиппен ауыстырылды. «Монсантоның» өнімдерін жарнамалаған плакаттар «Диснейленд» плакаттарымен алмастырылды. Көрме алаңындағы барлық заттар алынып, сыйлық дүкені бұрынғы көрме алаңының барлық жерін иеленді. Соңында, «Монсантоның» сымдарға байланған май тамшылаған «Моданың қайнар көзі» орнына екі табақтан тұратын және үстіне қар кристаллы қойылған мүсіндер тізбегі орнатылды. Дегенмен, ескі фонтан/май шамның пішіні жаңа мүсінде қайта пайдаланылды. Аттракцион 1985 жылы жабылып, 1987 жылы «Star Tours» аттракционымен ауыстырылды. «Ішкі кеңістікке саяхат» аттракционында «Star Tours» фильмінде бұрынғы аттракционға сілтеме бар. Саяхаттың басында, «StarSpeeder» қате жолға түскеннен кейін техникалық қызмет көрсету орталығына жіберілгенде, «Mighty Microscope» техникалық қызмет көрсету аймағының төменгі бөлігінде көрінеді. «Mighty Microscope»-пен болған бұл жақыт кездесу «Star Tours» аттракционының барлық нұсқаларында көрсетілген. 2011 жылы «Star Tours» жабылып, «Star Tours: The Adventures Continue» аттракционымен ауыстырылды. «The Adventures Continue» аттракционы да «Ішкі кеңістікке саяхат» аттракционына құрмет көрсетіп, Геонозис үстіндегі құрылыс аяқтамаған «Өлім жұлдызынан» қашқанда «Mighty Microscope» көрінеді.