Кіріспе

Құдай жаратқан тіршілік формаларының бастапқы түрлері

Креационизмде, Ясау кітабы мен басқа да Киелі кітаптарды сөзбе-сөз түсіндіруге негізделген діни көзқараста, жаратылған түрлер Құдайдың жаратқан алғашқы тіршілік формалары деп есептеледі. Олар креационист әдебиетінде түрлер, бастапқы түрлер, Ясау түрлері және бараминдер (барамин – еврей тіліндегі барá және мин сөздерін біріктіру арқылы жасалған жаңа сөз) деп те аталады. Бұл идеяны Жас Жер креационистері және Киелі кітапты сөзбе-сөз түсіндірушілер Ясау кітабындағы жаратылыс туралы айтылған оқиғаның және Ясау кітабындағы топан су оқиғасының сөзбе-сөз шындық екендігіне сенуді қолдау үшін таратуда. Олар осы кезеңде Жер бетіндегі барлық құрлықтағы тіршіліктердің ата-бабалары Нойдың кемесіне орналасқан деп санайды. Ескі Жер креационистері де бұл ұғымды қолданады, бірақ жалпы ортақ тектің фактісін қабылдамайды, сонымен қатар соңғы он мың жылдағы жаһандық топан судың немесе алты күндік жаратылыстың сөзбе-сөз түсіндірілуін міндетті түрде қабылдамайды. Екі топ та Киелі кітапта айтылған түрлер арасында төменгі деңгейдегі микроэволюциялық өзгерістердің болатынын мойындайды. Креационистер Жердегі барлық тіршілік иелері генеалогиялық жағынан туыс емес деп санайды және тірі организмдерді Құдай араласуды болдырмау үшін генетикалық шекаралары бар шектеулі санда дискретті нысанда жаратты деп санайды. Бұл көзқарас бойынша, жаратылған түрлер немесе бараминдер генеалогиялық жағынан бөлек және бір-бірімен шағылысуға қабілетсіз, сондай-ақ бір-бірімен эволюциялық (яғни жоғары деңгейдегі макроэволюциялық) қатысы жоқ. Киелі кітапта "түрлер" деген сөздің қандай мағынада қолданылғаны туралы белгісіздік бар. Креационист Брайан Нельсон: «Киелі кітап жаратылыс күндерінен бері жаңа түрлердің пайда болуы мүмкін екенін мойындайды, бірақ жаңа түрлердің пайда болғанын жоққа шығарады» деді. Алайда, басқа креационист жазушы Рассел Микстер: «Бір адам "түр" дегені түр түрін білдіреді деп тұжырымдауға болмайды. Киелі кітапта "түр" сөзі басқа түрден қандай да бір жағынан ерекшеленетін кез келген жануарға қатысты қолданылуы мүмкін, немесе ол басқа топтан ерекшеленетін түрлердің үлкен тобына қатысты қолданылуы мүмкін. Ясау түрлері қандай екендігі туралы әртүрлі пікірлерге орын жеткілікті» деді. Франк Льюис Марш өзінің «Фундаменталды биология» (1941) кітабында «барамин» терминін енгізіп, «Эволюция, жаратылыс және ғылым» еңбегінде бұл ұғымды кеңейтті, онда ол будандастыру және өмір сүретін ұрпақтарды тудыру қабілеті бірдей бараминнің мүшелері болу үшін жеткілікті шарт екенін айтты. Алайда ол бұл міндетті шарт емес екенін айтып, дрозофила жеміс шыбындары арасындағы түрлену оқиғалары гибридтілік процесін тоқтататынын мойындады.

Бараминология

1990 жылы Курт Уайз бараминологияны Марш пен Уолтер РеМайнның идеяларының, жас Жер креационизміне одан да сәйкес келетін түрі ретінде ұсынды. Уайз жүйелі деректерді алу үшін Библияны пайдалануды жақтады. Бұл топтар кладистикада қолданылатын голофилия, монофилия, парафилия және полифилия ұғымдарымен сәйкес келеді, сондай-ақ кейде Библияға қайшы келетін нәтижелерге де әкелуі мүмкін. Бараминология қатаң сынақтардың болмауы және нәтижелерді алдын ала қалыптасқан қорытындыларға сай келтіру үшін зерттеуден кейін деректерді қабылдамауы үшін көп сынға ұшырады. Ортақ ата-текті жоққа шығару арқылы, ол биологиялық дәлелдерге қайшы келетін, тұрақсыз нәтижелерге бейім. Жаратылған түрлер, темекі индустриясының қолдауына ұқсас, алдын ала жасалған қорытындыларды қолдайтын жасанды, жалған ғылыми "дәлелдерді" шығаруға бағытталған "балама зерттеулермен" салыстырылды. АҚШ Ұлттық ғылым академиясы және көптеген басқа ғылыми және академиялық ұйымдар жаратылыстану ғылымын жалған ғылым деп мойындайды. Бараминологияда қолданылған кейбір әдістер эволюцияны көрсету үшін пайдаланылды, бұл бараминологиялық қорытындыларға күмән тудырады.