Мехико шығанағындағы Ixtoc 1 мұнай апатты жарылысы – тарихтағы екінші ірі мұнай төгілуі. Седко 135 платформасының кінәсінен болған экологиялық апат туралы толық ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексика шығанағындағы мұнай төгілу апаты
Oil spill disaster in the Gulf of Mexico
Ixtoc 1 – Мексика шығанағындағы Кампече шығанағында, Кампече штатының Сиудад-дель-Кармен қаласының солтүстік-батысындағы терең суларда Sedco 135 жартылай су асты бұрғылау платформасымен бұрғыланып жатқан барлау мұнай ұңғымасы еді. 1979 жылдың 3 маусымында ұңғымадан мұнай ағып шығып, сол кездегі тарихтағы ең ірі мұнай төгілуге әкелді. Бүгінгі күнге дейін ол Deepwater Horizon мұнай төгілуінен кейін тарихтағы екінші ірі мұнай төгілу болып табылады.
Ixtoc 1 was an exploratory oil well being drilled by the semi submersible drilling rig Sedco 135 in the Bay of Campeche of the Gulf of Mexico, about northwest of Ciudad del Carmen, Campeche in waters deep. On 3 June 1979, the well suffered a blowout resulting in the largest oil spill in history at its time. To date, it remains the second largest oil spill in history after the Deepwater Horizon oil spill.
Апат
Мексиканың мемлекеттік мұнай компаниясы Pemex (Petróleos Mexicanos) терең мұнай ұңғымасын бұрғылап жатқанда Sedco 135 бұрғылау қондырғысы бұрғылау балшығының айналымын жоғалтты. Қазіргі заманғы роторлық бұрғылау кезінде балшық бұрғылау құбырлары арқылы төмен қарай және ұңғыма арқылы жоғары қарай айналып өтеді. Мақсаты – шахтадағы қысымды теңестіру және қайта оралатын балшықта газдың бар-жоғын бақылау. Балшықтың қамтамасыз ететін қарсы қысымы болмағандықтан, ұңғымадағы қысым мұнайдың ұңғымаға толуына және оның атқылауына мүмкіндік берді. Мұнай өртеніп, Sedco 135 қондырғысы ауыр зақымданып, кейін суға батырылды. Балшық жер бетіне қайта оралмай, ұңғыманың түбінде пайда болған жарықтарға сіңіп кетті. Pemex қызметкерлері бұрғылау жиынтығын алып тастап, ашық қалған бұрғылау құбыры арқылы материалдарды төгіп, айналым жоғалтуға себеп болған жарықтарды жабуға шешім қабылдады. Sedco 135 қондырғысынан құбырларды алып шығарған кезде, «билейтін» балшық кенеттен бетке қарай ағып бастады; бұрғылау жиынтығын алып тастау ұңғыманы «сыпырып» жіберді (бұрғылау құбырының орнын толтыру үшін балшық жылдам ағып түскен кезде байқалатын эффект), соның салдарынан ұңғымадан газ шықты. Әдетте, мұндай ағынды бұрғылауды тоқтату құрылғысындағы (BOP) қиып тастаушы клапандарды іске қосу арқылы тоқтатуға болады. Бұл клапандар мұхит түбіндегі ұңғыманы кесіп, герметтеуге арналған; алайда, осы жағдайда бұрғылау сақиналары BOP-қа жақын келтірілгендіктен, BOP клапандары бұрғылау сақиналарының қалың болат қабырғаларын кесіп тастай алмады, нәтижесінде апаттық атқылау орын алды. Балшықтан кейін мұнай мен газдың көп мөлшері ағып шықты, ал ағын жылдамдығы одан әрі артты. Мұнай мен газдың буы жұмыс істеп тұрған сорғы қозғалтқыштарымен жанасқанда жарылыс болды, содан Sedco 135 бұрғылау қондырғысының тірегі құлады. Ұңғыманың тірегінің құлауы теңіз түбіндегі BOP жиынтығына зақым келтірді. BOP-тың зақымдануы шығанаққа мұнайдың көп мөлшерінің төгілуіне әкелді.
Mexico's state owned oil company Pemex (Petróleos Mexicanos) was drilling a deep oil well when the drilling rig Sedco 135 lost drilling mud circulation. In modern rotary drilling, mud is circulated down the drillpipe and back up the wellbore to the surface. The goal is to equalize the pressure through the shaft and to monitor the returning mud for gas. Without the counter pressure provided by the circulating mud, the pressure in the formation allowed oil to fill the well column, blowing out the well. The oil caught fire, and Sedco 135 was extensively burned then scuttled. Rather than returning to the surface, the drilling mud was escaping into fractures that had formed in the rock at the bottom of the hole. Pemex officials decided to remove the bit, run the drill pipe back into the hole and pump materials down this open ended drill pipe to seal off the fractures that were causing the loss of circulation. During the removal of the pipe on Sedco 135, the dancing mud suddenly began to flow up towards the surface; by removing the drillstring the well was swabbed (an effect observed when mud must flow down the annulus to replace displaced drill pipe volume below the bit) leading to a kick. Normally, this flow can be stopped by activating shear rams contained in the blowout preventer (BOP). These rams are designed to sever and seal off the well on the ocean floor; however, in this case, the drill collars had been brought in line with the BOP and the BOP rams were not able to sever the thick steel walls of the drill collars leading to a catastrophic blowout. The drilling mud was followed by a large quantity of oil and gas at a flow rate that was still increasing. The oil and gas fumes exploded on contact with the operating pump motors, starting a fire which led to the collapse of the Sedco 135 drilling rig riser. The collapse caused damage to the BOP stack at the seafloor. The damage to the BOP led to the release of significant quantities of oil into the Gulf.
Ағынды судың көлемі мен көлемі
Бұл құдықтың алғашқы кезеңінде күніне шамамен мұнай ағып шығатын. Бір баррель мұнай 159 литр сұйықтыққа тең (немесе 42 галлон). 1979 жылдың шілдесінде құдыққа саз құю нәтижесінде ағын күніне дейін азайды, ал тамыздың басында құдыққа 100,000-ға жуық болат, темір және қорғасын шарларын құю ағынды күніне дейін азайтты. Pemex компаниясы мұнайдың жартысы жер бетіне жеткенде күйіп, үштен бірі буланып, қалған бөлігі таралып кеткенін немесе тоқтатылғанын мәлімдеді. Мексика билігі жарылыс қысымын төмендету үшін негізгі ұңғымаға екі құдық бұрғылады, алайда бірінші құдықтың аяқталуынан кейін мұнай үш ай бойы ағып жатты. Жалпы алғанда, мұнайдың ағып кетуін тоқтату үшін шамамен 10 ай бойы шамамен төгілді. Pemex компаниясы Conair Aviation компаниясымен келісімшарт жасасып, Corexit 9527 химиялық дисперсантын мұнайға бүркіп жіберді. Мұнайдың 2849 км² (1100 шаршы миль) жерін тазарту үшін 493 әуе рейсі жасалды. Дисперсанттар АҚШ-тағы мұнайдың төгілген аймағында қолданылмады, өйткені дисперсанттар ауа райына байланысты өңдей алмайды. Ақырында, оқиға орнындағы үйлестіруші (OSC) Мексикадан 25°N солтүстікке қарай дисперсанттарды қолдануды тоқтатуды өтінді. 31 жылдан кейін Deepwater Horizon мұнайдың төгілуіне ұқсас, төгілуді қалпына келтіруге тырысқан әдістер тізімі құдықтың үстіне қақпақты түсіруді, саз бен "қалдықтармен" бітеуді, дисперсанттарды қолдануды және бірнеше ай бойы құдықтарды бұрғылауға тырысуды қамтиды.
In the initial stages of the spill, an estimated of oil per day were flowing from the well. One barrel of oil is equivalent to 159 liters (or 42 gallons) of liquid. In July 1979, the pumping of mud into the well reduced the flow to per day, and early in August the pumping of nearly 100,000 steel, iron, and lead balls into the well reduced the flow to per day. Pemex claimed that half of the released oil burned when it reached the surface, a third of it evaporated, and the rest was contained or dispersed. Mexican authorities also drilled two relief wells into the main well to lower the pressure of the blowout, however, the oil continued to flow for three months following the completion of the first relief well. In total, around were spilled throughout the roughly 10 months it took for the oil to stop leaking. Pemex contracted Conair Aviation to spray the chemical dispersant Corexit 9527 on the oil. A total of 493 aerial missions were flown, treating 1100 square miles (2,849 km2) of oil slick. Dispersants were not used in the U. S. area of the spill because of the dispersant's inability to treat weathered oil. Eventually the on scene coordinator (OSC) requested that Mexico stop using dispersants north of 25°N. In similarity to the Deepwater Horizon oil spill 31 years later, the list of methods attempted to remediate the leak included lowering a cap over the well, plugging the leak with mud and "junk", use of dispersants, and spending months attempting to drill relief wells.
Салдары
Басым ағыстар мұнайды Техас жағалауына қарай жеткізді. АҚШ үкіметінің маңызды шығанақтарды қорғау үшін мұнай тоқтағыштарын дайындауға екі ай уақыты болды. Pemex компаниясы төгілген мұнайды тазалауға 100 миллион доллар жұмсады және мемлекеттік компания екенін айту арқылы егемендік иммунитетін пайдаланып, көптеген өтемақы талаптарынан жалтарды. Мұнайлы жабын Мексиканың Тамаулипас штатындағы Ранчо Нуэвоны қоршап алды, ол Кемптің теңіз тасбақаларының сиырлайтын сирек орындарының бірі. Мыңдаған жас теңіз тасбақаларын Мексика шығанағының таза бөлігіне әуемен тасымалдап, осы сирек түрді сақтауға көмектесті.
Prevailing currents carried the oil towards the Texas coastline. The US government had two months to prepare booms to protect major inlets. Pemex spent $100 million to clean up the spill and avoided most compensation claims by asserting sovereign immunity as a state run company. The oil slick surrounded Rancho Nuevo, in the Mexican state of Tamaulipas, which is one of the few nesting sites for Kemp's ridley sea turtles. Thousands of baby sea turtles were airlifted to a clean portion of the Gulf of Mexico to help save the rare species.