Кіріспе

Джозеф Джеффри Хейзелвуд (24 қыркүйек 1946 жылы туған) – американдық теңізші. 1989 жылғы мұнай төгілу кезінде «Эксон Валдез» кемесінің капитаны болған. Ол апатқа себеп болған мас күйде болды деген айып тағылды, бірақ 1990 жылғы сотта куәгерлер оның оқиға болған шақта сабаз болғанын куәландырғаннан кейін бұл айыптан босатылды. Хейзелвуд мұнайды салғырттықпен төгу (әкімшілік құқық бұзушылық) қылмысы бойынша кінәлі деп танылып, 50 000 доллар айыппұл төледі және 1000 сағат қоғамдық жұмысқа сотталды.

Алғашқы жылдар

Хейзелвуд Хокинсвилл қаласында, Джорджия штатында дүниеге келді және Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аймағындағы Хантингтон қаласында өсті. Оның әкесі Джозеф – АҚШ Теңіз корпусының торпедалық бомбалаушы ұшқышы болған, кейіннен әуежолдарда ұшқыш болып жұмыс істеді. Оның анасы Маргарет Джорджияда туған. Хейзелвуд олардың аға ұлы болды. 1969 жылы Сюзаннаға үйленді және бір қызы Элисон (1975 жылы туған) бар.

Ерте мансап

Колледжді бітіргеннен кейін, 1968 жылдың 10 маусымында ол Humble Oil and Refining Company компаниясына үшінші офицер болып жұмысқа қабылданды, кейін ол Exxon Shipping Company болып өзгерді. Хэйзелвудтың сөзінше, оған "эпизодтық алкогольге тәуелділікпен сипатталатын депрессияның бір түрі" диагнозы қойылған. 1984 жылдан бері Нью-Йорк штаты оның жүргізуші куәлігін үш рет алкогольдік бұзушылықтар үшін тоқтатқан немесе жойған. 1985 жылы ол Нью-Йорк штатының Амитивилл қаласындағы South Oaks Hospital ауруханасында реабилитация бағдарламасына қатысты. Реабилитациядан кейін ол Анонимді алкоголиктерге қатысу үшін 90 күндік демалыс алды. 1989 жылдың наурыз айындағы Exxon Valdez оқиғасы кезінде, 1988 жылдың 13 қыркүйегінде мас күйде көлік жүргізгені үшін оның Нью-Йорк штатындағы жүргізу құқығы тоқтатылған еді.

Эксон Валдез мұнайдың төгілуі

1989 жылы 23 наурызда сағат 21:12-де "Экссон Валдез" кемесі Аляска штатының Валдез портынан Калифорнияға қарай 53 миллион галлон шикі мұнаймен жөнелді. Порттан шығар алдында, кеме пилоты кемені Валдез бұғазы арқылы жүргізіп, содан кейін кемеге басқаруды Хейзелвудқа, кеме капитанына қайтарды. Кеме мұз тастағынан қашу үшін трафик ажырату схемасының (TSS) шығу жолағынан шықты. Маневрден кейін және кешкі сағат 23:00-ден кейін Хейзелвуд навигациялық көпірден шығып, апат кезінде өз каютасында болды. Ол үшінші офицер Грегори Кузинске навигациялық көпірді басқаруды, ал кемеші Роберт Каганға рульді басқаруды тапсырды, сонымен қатар үшінші офицердің нұсқауларымен TSS-тың оңтүстікке қарайтын жолағына белгілі бір нүктеде қайта оралуын бұйырды. "Экссон Валдез" кеме жолына оралмады және 1989 жылы 24 наурызда сағат 00:04 шамасында Блай рифіне соқты. Апат салдарынан Принц-Уильям шығанағына жүк көлемінің 20% құрайтын шамамен 11 миллион галлон мұнай төгілді. Апаттан кейін "Эксон" Хейзелвудты жұмыстан босатті. Хейзелвудты сотта Аляска прокуратурасы қазылар алқасын оның жерге отырған кезде мас екеніне көндіре алмады. Ол өзінің мойндағанынша, сол күні сағат 16:30-дан 18:30-ға дейін "екі-үш водка" ішкен, ал сағат 20:25-те "Эксон Валдез" кемесіне отырған.

Апаттың нәтижесінде 1991 жылы АҚШ Жағалау күзеті оның капитандық лицензиясын тоғыз айға тоқтатты.

Эксон Валдестен кейінгі

Хейзелвудтың теңізшінің лицензиясы ешқашан алынбаған және ол жарамды күйінде қалды, бірақ төгілгеннен кейін ол капитан ретінде ұзақ мерзімді жұмыс таба алмады. Оның білім алған орны, SUNY Maritime College, "Вальдез" оқиғасынан кейін бір жыл өткен соң, оны "T/S Empire State V" кемесінде оқытушы ретінде жұмысқа алды, осылайша оған қолдау көрсетті. 1997 жылы ол Нью-Йорк қаласындағы Chalos & Brown фирмасында заң кеңесшісі және теңіз саласы бойынша консультант болып жұмыс істеді, бұл фирма оның сот ісінде өкілдік еткен. 1997 жылы ол туған жері Лонг-Айлендте тұрды. Бастапқыда мұнай төгілуін тазалауға көмектесуге сотталған болса да, ұзақ шағымдану процесінен кейін, оның қоғамдық жұмысы 1999 жылдың маусымынан бастап Анкоридж, Аляска аймағында жүзеге асырылды – ол жергілікті жолдардан қоқыс жинады, кейін Bean's Cafe, жергілікті асханаға көшті. Оның қоғамдық жұмысы Анкоридж парктерін әдемілеу бағдарламасымен бес жылға созылды. Ол 2002 жылдың мамыр айында 50 000 доллар айып төледі. 2009 жылы Хейзелвуд Аляска халқына "шынайы кешірім сұрады", бірақ апатқа кінәні оның дұрыс тағайындалмағанын айтты: "Шын оқиға фактілерді зерттегісі келетін әркімге белгілі, бірақ бұл сенсациялық емес және оңай оқиға емес", - деді ол. Хейзелвуд аляскалықтар оған әділ қарағанын айтты. Кешірім сұрауы Шарон Бушеллдің "The Spill: Personal Stories from the Exxon Valdez Disaster" кітабындағы сұхбатта жарияланды. Хейзелвуд 2022 жылдың 21 шілдесінде қайтыс болды, бірақ басқа ешқандай ақпарат берілмеді. Ол қайтыс болған кезде қатерлі ісік және COVID-19 ауруымен ауырған еді.

Танымал мәдениетте

Эксон Валдез оқиғасынан кейін Хейзелвуд ток-шоулар мен түнгі телеарналарда қорланды. Ол "Дэвид Леттерменмен түнгі шоуда" ("Late Night with David Letterman") көрсетілген "Ондық тізімнің" ("Top Ten") бірінде болды, онда ол өзін ақтау ретінде: "Мен маргаритаға мұз алу үшін рифті қырқып жатырмын" деді. 1995 жылғы "Су әлемі" ("Waterworld") фильмінде Хейзелвуд "Шылымшылардың" ("Smokers") басшысы, фильмнің жауыз кейіпкері "Диаконның" ("The Deacon") қасиетті қамқоршысы деп жарияланды. Фильмде Хейзелвудтың портреті олардың "Эксон Валдез" деп аталған флагмандық кемесінде маңызды орын алды. Кемеде "Диакон" ескі Jack Daniel's бөтелкесін ұстаған кезде көп мөлшерде алкоголь бар көрінеді.