Кіріспе

Шотландия шекарасындағы базар қаласы

Келсо – Шотландияның Шотландия шекарасындағы базар қаласы. Роксбургшир тарихи округінің шекарасында, Твид және Тевиот өзендерінің қосылатын жерінде орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша, 2010 жылғы жергілікті аудан анықтамасына сәйкес, қаланың халқы 5 639 адамды құрайды. Келсоның басты туристік тартымдары – қираған Келсо аббаттығы және Floors Castle. Соңғысы Уильям Адамның жобасы бойынша салынған және 1726 жылы аяқталған үй. Келсо көпірін Джон Ренни жобалаған, ол кейін Лондон көпірін де салған. Келсо 1881 жылдан 1982 жылға дейін Ұлыбританиядағы қаңтар айындағы ең төменгі температураның (-26,7 °C / -16 °F) рекордын ұстаған.

Тарих

Келсо қаласы 1128 жылы Келсо аббаттығының құрылуының тікелей нәтижесінде пайда болды. Қаланың аты алғашқы қоныстың борлы таудың үстінде орналасқандығынан шыққан. Сол кезде қала Калкоу (немесе, болжам бойынша, Калчфайндр) деп аталған, және бұл атау қазіргі "Чалкхью террасасы" көшесінде сақталған. Твид өзенінің қарсы жағалауында, қазір жойылған Роксбург патшалық қалашығынан орналасқан Келсо және оның ілесі Вестер Келсо, Вестер Келсодағы паром арқылы Роксбургпен байланысты болған. 1128 жылы аббат аяқталғанға дейін шағын ауыл болған, бірақ монахтар келгеннен кейін елді мекен гүлдене бастады. Олардың көпшілігі шебер қолөнершілер болғандықтан, ауыл кеңейген сайын жергілікті халыққа көмектесті. 1980 жылдардағы археологиялық қазбалар Вестер Келсоның алғашқы ортағасырлық қалашығы бұрынғыдай батысқа қарай емес, әлдеқайда алыс екенін көрсетті және ол 14 немесе 15 ғасырда, Роксбург патшалық қалашығы тасталып кеткен кезде, Роксбург қамалының ағылшындар басып алғаннан кейін тасталып кеткені анықталды. Аббатқа жақын орналасқан Истер Келсо қонысы аман қалды және 18 ғасырдың басында аббат маңындағы базардан солтүстікке қарай кеңейді. Осылайша "Истер" Келсо, Келсо қаласына айналды. Аббат 16 ғасырдағы Реформацияға дейін Холидеан деп аталатын Келсо аймағындағы барондық қалашықтағы өмірдің көп бөлігін бақылады. Содан кейін аббаттың күші мен байлығы төмендеді. Кессфордтан Керр әулеті барондықты және қала маңындағы аббаттың көптеген мүліктерін иеленді. 17 ғасырға қарай, олар Келсоның иесіне айналды. Роксбург көшесінде 1745 жылы Карлайлға жол тартқанда қаладан атпен өткен Чарльз Эдвард Стюарттың атының шегесі түскен жерінің петросоматоглифінің контуры сақталған. Сондай-ақ, ол мейманхана иесінің бағына ақ раушан отырғызған, оның ұрпақтары әлі де сол аймақта гүлдеп тұр деген әңгіме бар. Бір кездерде Келсо еншісі қалада сатылатын әрбір шотланд пивосының бір пинтіне 2 пенс (2d) салық салуға құқылы болды. Бұл құқық 1802 жылы "Келсо екі пенни шотландтық заңы" бойынша 21 жылға ұзартылды, ал ақша Твид өзеніндегі су тасқынынан қираған көпірді қайта жаңартуға жұмсалды. Келсо қалалық үйі 1816 жылы аяқталды және 1908 жылы қайта жаңғыртылды. Қазір денсаулық сақтау клиникасы, тіс клиникасы және онлайн-басылым орналасқан "Астық биржасы" 1856 жылы аяқталды, ал соғыс ескерткіші 1921 жылы сэр Роберт Лоримердің жобасы бойынша орнатылды.

Қауымдастық

Келсо орта мектебі қалаға орта білім береді, ал бастауыш білімді Эденсайд бастауыш және Брумлендс бастауыш мектебі қамтамасыз етеді. Келсодағы Твид өзені шабдан балық аулаумен әйгілі. Мұнда 18 лункалы екі гольф алаңы және ұлттық аңшылық (секіру) ат жарыс жолы бар. Келсо ат жарыс жолы "Британияның ең достық ат жарыс жолы" деп танылады. 1822 жылы Келсода алғашқы жарыс өтті. 2005 жылы қалада, жақын орналасқан Floors Castle аумағында "Citroën 2CV достарының әлемдік жиыны" өтті. Келсо қауымдық кеңесі 12 қауымдық кеңесшіден тұрады, олар әр мерзімде 4 жылға сайланады. Төраға және қала әкімі лауазымын қазіргі уақытта Гэвин Хорсбург 2025 жылдың қазанына дейін атқарады. Қаланың регби клубы – Келсо RFC. Клуб жыл сайын мамыр айының басында регби жетілігінен турнир өткізеді. Бұрынғы ойыншылардың ішінде Шотландияның регби құрамасының ерлер арасындағы рекордтық көрсеткішін ұстаған Росс Форд бар. Сондай-ақ, бұрынғы ойыншылар Джон Джеффри, Роджер Бэрд, Эндрю Кер және Адам Роксбург, олардың барлығы 1980-ші жылдары шекара аймағында үстемдік құрған жетілікті командалар құрамында болды, соның ішінде Мельроуздағы бағалы жарыста бірнеше рет жеңіске жетті. Келсо RFC жыл сайын регби матчын өткізеді; бұл матч – Шотландия және Уэльс командалары арасындағы үздіксіз жалғасқан ең көне матч. Жыл сайын шілде айында қалада Келсо азаматтық апталығы деп белгіленген, шекара дәстүрі сақталады. Фестиваль толық бір аптаға созылады және оны Кэлсаэ Ладди, оң және сол қолдарымен басқарады. Ладди және оның серіктері көрші ауылдарды атпен аралап, сенбі күні Йетхолмға саяхат жасаумен аяқтайды. Келсо жыл сайын қыркүйектің бірінші демалыс күндері жылдық жәрмеңке өткізеді. Мерекелік шараларға би, көшедегі артистер, тікелей музыка, сауда орындары және тегін концерт кіреді. Жәрмеңкеге шамамен 10 000 адам келеді.

Адамдар

Сэр Уолтер Скотт 1783 жылы Келсо грамматикалық мектебінде оқыған және ол қала туралы: "Бұл Шотландиядағы ең әдемі, тіпті ең романтикалық ауыл" деді. Тағы бір қызығушылық - Кобби өзен жағасындағы серуен, ол қала орталығынан Твид өзенінің жағалауымен Тевиот өзенінің қосылған жерінен өтеді. Келсода Твид өзенін бойлайтын екі көпір бар, "Ренни көпірі" 1803 жылы 1797 жылғы су тасқынында жойылған бұрынғы көпірдің орнына салынған. Оны кейіннен Лондондағы Уотерлоо көпіріне барған Хэддингтонның Джон Ренни салдырған. Келсодағы оның көпірі Уотерлоо көпірінің кішірек және бұрынғы нұсқасы. Көпір 1854 жылы жергілікті тәртіпсіздікке себеп болды, Келсо халқы құрылыс шығындары жабылып болған кезде де жол ақысын төлеуге қарсылық білдірді, тәртіпсіздік туралы заң оқылды, үш жылдан кейін жол ақысы жойылды. Хантер көпірі - бұл қаладағы көліктерді басқа жаққа бұрып, Ренни көпіріне зақым келтірген ауыр көлік қозғалысын алып тастау үшін салынған заманауи құрылыс. Келсоның танымал тұлғаларына 1844 жылы осы жерде туған суфражистка Джорджина Соломон, Ұлыбританияда көптеген темір жолдарды салған, сондай-ақ Авонмут пен Уайтхейвендегі доктарды жобалаған азаматтық инженер сэр Джеймс Бранлиз (1816-1892) кіреді. Сэр Уильям Фэрберн (1789-1874) - темірден жасалған алғашқы пароход Лорд Дандасты салған және өзінің ізашарлық еңбегімен құбырлы болат әдісін қолдана отырып, 1000-нан астам көпір салдырған тағы бір инженер. Томас Прингл жазушы, ақын және аболиционист, жақын маңдағы Блейклоуда, оның әкесі жалға алушы болған қаладан оңтүстікке қарай 6 шақырым жердегі фермада дүниеге келді. Келсода Виктория Кресті иегері Дональд Фармер, ең жоғары режімдегі рекорды (110) Шотландияның регби құрама командасымен иеленген Росс Форд та туылды. Роберт Аллан Смит (1909-1980) физик, Келсо қаласында туып өскен.

Кино, музыка және әдебиет

1984 жылы түсірілген "Грейстоук: Тарзанның аңызы, маймылдардың иесі" фильмінің көп бөлігі Келсодағы Floors Castle-де түсірілді, ол ойдан шығарылған Грейстоук сарайы ретінде танымал болды. Келсо "The Shepherd Lad of Kelso" атты дәстүрлі халық музыкасы баладасында, сондай-ақ "The Old Woman of Kelso" баладасының "Ейгис и мозок" вариациясында кездеседі.

Қатты қабат

Floors Castle – Келсо қаласының жанында 1720 жылдары салынған үлкен, сәнді үй. Бұл – келушілерді тартатын орын. Үйге жақын үлкен, қабырғасымен қоршалған бақша бар, онда кафе, кішкентай гүл шаруашылығы және Жұлдызды егістік орналасқан.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC Scotland және ITV Border ұсынады. Телевизия сигналы Селкирк теледидар таратушысынан алынады. Келсо қаласының жергілікті радио станциялары – 93.5 FM жиілігінде BBC Radio Scotland және 96.8 FM жиілігінде Greatest Hits Radio Scottish Borders және North Northumberland. Жергілікті газеттер – Southern Reporter және Border Telegraph.

Ауа райы

2022 жылдың 19 шілдесінде қала Шотландияның ең ыстық температурасы бойынша рекорд орнатты 35.1 ° C, Грейкруктағы 32,9 ° C рекордты ұтып алды