Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1898 жылғы Якоб Гординнің еврей пьесасы
1898 Yiddish play by Jacob Gordin
Миреле Эфрос – Якоб Гординнің 1898 жылғы еврей пьесасы. Кейбіреулер оны «Жүдей Лир патшайымы» деп атайды. Басты кейіпкер – өз отбасынан ащы түрде алыс қалып, зор билікке ие ана. Лулла Розенфельд, Якоб Адлердің естеліктеріне түсіндірме бергенде, орталық кейіпкерді кем дегенде Соломон Эттингердің «Серкеле» (1825) пьесасынан бастап Клиффорд Одетстің «Оян да ән айт» (1935) пьесасына дейінгі дәстүрдің бір бөлігі деп сипаттайды. Розенфельдтің сөзіне қарағанда, басты рөлді «барлық жетекші идиш актрисасы сомдаған». Оны Нью-Йорктегі идиш театрының алғашқы өркендеу кезеңінде Кени Липцин орындады. Бұл рөлді 1912 жылы Нью-Йоркте ойнаған поляк актрисасы Эстер Рейчел Каминска да орындаған. 1939 жылы АҚШ-та пьесаның киноға бейімделуі жасалды. Оны Йозеф Берн режиссерлік етті, ал басты рөлді Берта Герстен, Шейндл рөлін Рут Эльбаум сомдады. Фильм идиш тілінде, ағылшын тіліндегі субтитрлермен түсірілді.
Mirele Efros was an 1898 Yiddish play by Jacob Gordin. Some have called it "the Jewish Queen Lear". The title character is a powerful matriarch who becomes bitterly estranged from her own family. Lulla Rosenfeld, in her commentary to Jacob Adler's memoir, describes the central character as part of a tradition running at least from Solomon Ettinger's Serkele (1825) to Clifford Odets' Awake and Sing (1935). The title role was, according to Rosenfeld, "performed by every leading Yiddish actress". It was originally played by Keni Liptzin, during the first heyday of Yiddish theater in New York City. It was also notably played by Polish actress Esther Rachel Kaminska, who performed the part in New York in 1912. A film adaptation of the play was made in the United States in 1939. It was directed by Josef Berne with Berta Gersten in the title role and Ruth Elbaum as Shaindl. It was made in Yiddish with English subtitles.
Сюжет
Ойынның басты кейіпкері Миреле – 50 жастағы жесір әйел. Ол соңғы ондаған жылдар бойы қайтыс болған күйеуінің құлдырап бара жатқан бизнесін құтқарып келген. Адал, еңбекқор және көреген, бірақ сонымен қатар тәуелсіз, оның билігіне келіні Шайндл қарсы шығады, ол күйеуінің, Миреленің ұлының бизнесті мұраға алуы керек деп талап етеді. Мұра – үй де беріледі, бірақ Мирелені отбасынан бөліп, ренішпен беріледі. Ол адал үй басқарушысы Кальманның қамқорлығына өтеді, оған қатысты да өзін тәуелсіз билеуші ретінде ұстай береді. Он жыл өткен соң Шайндл, оның некесі де, бизнесі де жаман жағдайға түсіп, ұлының бар-мицвасына дейін қарым-қатынасты жақсартуға тырысады. Миреле бас тартады, бірақ Шайндл кеткеннен кейін қайғыдан қалтырап құлайды. Ақырында, ұл бар-мицва күні оған барып, оны келуге көндіреді. Оның трагикалық, Шекспирлік сипатына қарамастан, Гордин үшін ерекше жағдай, пьеса ән мен бимен бақытты аяқталады.
The title character, Mirele, is a fifty year old widow when the play begins who, over the last several decades, salvaged her late husband's failing business. Honest, hardworking, and astute, but also autocratic, her authority is challenged by her daughter in law Shaindl, who insists that it is time that her husband, Mirele's son, inherit the business. The inheritance is given—the house as well—but grudgingly, in such a manner as to cut off Mirele from her family. She takes refuge with her faithful steward, Kalman, towards whom she continues to behave as an autocrat. Ten years later Shaindl, her marriage and the business both going poorly, attempts to heal the breach in time for her son's bar mitzvah. Mirele refuses, but after Shaindl's departure she collapses in grief. Ultimately, the boy successfully approaches her on the day of his bar mitzvah and convinces her to come. Despite its tragic, Shakespearean tone, the play, atypically for Gordin, ends happily, with song and dance.