Кіріспе

Италиялық суретші Амброджио Боргоньоне (Амброджио да Фоссано, Амброджио ди Стефано да Фоссано, Амброджио Стефани да Фоссано, сондай-ақ Иль Бергоньоне немесе Амброджио Эгонни деп те белгілі, шамамен 1470 – 1523/1524 жылдары) – Милан қаласында және оның айналасында шығармашылықпен айналысқан Ренессанс дәуірінің итальян суретшісі.

Өмірбаян

Ол Леонардо да Винчимен шамамен бір замандас болғанмен, Винченцо Фоппа мен Бернардино Зеналедің Ренессансқа дейінгі Ломбардия өнеріне көбірек ұқсас стильде сурет салған. Туған және қайтыс болған күні белгісіз; Пьемонт аймағындағы Фоссано қаласында дүниеге келген деген болжам бар, ал оның аты Бургундия мектебімен көркемдік байланысына байланысты деп есептеледі. Оның даңқы негізінен Картузиандардың шіркеуі мен монастырынан тұратын Сертоза ди Павия кешеніндегі жұмысымен байланысты. 1473 жылы Сертозаның әйгілі қасбетін жасаған деген күмәнді. Ол 1486 жылдан бастап сегіз жыл бойы інісі Бернардино Бергоньонемен бірлесіп жұмыс істеді, Бартоломео Поланың тарсиа немесе инкрустациялы ағаштан жасалған хор тұғырлары үшін Құдай ана, әулиелер мен апостолдардың суреттерін жасады, 1494 жылға дейін, Миланға оралғанға дейін аяқтады. Оның мансабының 1486 жылға дейінгі кезеңіне жатқызуға болатын жалғыз белгілі туындысы – Сант-Эусторжио базиликасындағы алтарьлық сурет. Миланға оралғаннан кейін екі жыл бойы Сан-Сатиро шіркеуінде жұмыс істеді. 1497 жылдан бастап көршілес Лодидегі Инкороната шіркеуін суреттермен безендірумен айналысты. Содан бері оның туралы мәліметтер аз. 1508 жылы Бергамодағы шіркеу үшін сурет салған; 1512 жылы оның қолы Миланның мемлекеттік құжатында тіркелген; 1524 жылы – бұл біздің соңғы нақты жазбамыз – Миландағы Сан-Симплициано галереясында Сент-Сисинийдің өмірін бейнелейтін фрескалар сериясын салған. Боргоньоне ерекше стильге ие, бірақ шамалы талантты суретші деп есептеледі. Ол итальян өнерінің ең қызықты кезеңінде маңызды орын алады. Лондондағы Ұлттық галереяда оның бірнеше туындылары сақталған: Сертоза үшін салған жібек тудың бөліктері, ерлер мен әйелдердің тізе бүгіп отырған топтарының бас суреттері және Павия маңындағы Ребекино капелласы үшін салған Киелі Екатеринаның үйленуінің үлкен алтарьлық суреті. Алайда, оның нақты шеберлігі мен ерекше идеалдарын, фрескада, темперада немесе майда бояумен салған бояулардың нәзік және айқын түстерін, оның кейбір жұқа және әлсіз келбетін, солтүстік өнерін еске түсіретін германиялық сезімталдық пен портреттік дәлдігін, тыныш пен сабырға құштарлығының, энергия талап етілетін жерлерде күштілікке ұмтылысының қақтығысын, сюжеттік және әртүрлі фондарға қатысты консервативті көзқарасын бағалау үшін, ең алдымен Сертозадағы фрескалар мен алтарьлық суреттердің үлкен сериясын, содан кейін Милан мен Лодидегі фрескалар мен алтарьлық суреттердің қалдықтарын зерттеу қажет, онда Леонардоның және жаңа дәуірдің ықпалын, бірақ оның алғашқы қалауларын жоймай, байқауға болады. Бернардино Луини оның шәкірттерінің бірі болған деседі.