Кіріспе
АҚШ-тың компанияның жылдық есебі – Form 10 K компанияның қаржылық көрсеткіштерінің толық шолуын беретін, АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясының (SEC) талабы бойынша ұсынылатын жылдық есеп. Form 10 K нысанындағы жылдық есеп, атауы ұқсас болғанымен, компания акционерлерге жыл сайынғы жиналыста сайлауға ұсынылатын директорлардың есебінен өзгеше. Кейбір компаниялар жылдық есеп пен 10 K-ны бір құжатқа біріктіруі мүмкін. 10 K құрамына компания тарихы, ұйымдық құрылымы, атқарушы органдардың еңбекақысы, меншік капиталы, еншілес компаниялар, тексерілген қаржылық есептер және басқа да ақпарат кіреді. Активтері 10 миллион доллардан аспайтын және 2000-нан астам иесі бар акционерлік қағаздар класы бар компаниялар, қағаздар ашық немесе жеке саудаға шығарылғандығына қарамастан, жылдық және басқа да мерзімді есептерді міндетті түрде тапсыруы керек. 2009 жылдың 16 наурызына дейін шағын компаниялар 10 KSB нысанын пайдалана алатын. Акционер компаниядан 10 K нысанының көшірмесін сұраса, компания оны ұсынуға міндетті. Сонымен қатар, көптеген ірі компаниялар 10 K нысанында өзінің мерзімді және ағымдағы есептерін веб-сайтында тегін жариялайтынын көрсетуі керек. 10 K нысаны және басқа да SEC-тің құжаттарын SEC веб-сайтындағы EDGAR деректер базасынан табуға болады. Академиялық зерттеушілер осы есептің метадеректерін Гарвард Dataverse-інде құрылымдалған деректер жиынтығы ретінде қолжеткізеді. 10 K-дан басқа, компаниялар жыл сайын 10 Q нысанында тоқсандық есептерді де ұсынуға міндетті. Фирманың қаржылық жылының соңғы тоқсанына қатысты ақпарат жылдық 10 K-ға енгізіледі, сондықтан жыл сайын тек үш 10 Q есебі ұсынылады. Бұл есептерді ұсыну арасында, сондай-ақ бас директордың кетуі, маңызды киберқауіпсіздік оқиғасы немесе банкроттық сияқты маңызды оқиғалар орын алған жағдайда, жаңарып отыратын ақпарат беру үшін 8 K нысаны ұсынылуы тиіс. 10 K нысанының атауы 1934 жылғы «Бағалы қағаздар биржасы туралы» Заңының 13 және 15(d) баптарына сәйкес Федералды ережелер кодексінде (CFR) белгіленген.
A Form 10 K is an annual report required by the U. S. Securities and Exchange Commission (SEC), that gives a comprehensive summary of a company's financial performance. Although similarly named, the annual report on Form 10 K is distinct from the often glossy "annual report to shareholders," which a company must send to its shareholders when it holds an annual meeting to elect directors (though some companies combine the annual report and the 10 K into one document). The 10 K includes information such as company history, organizational structure, executive compensation, equity, subsidiaries, and audited financial statements, among other information. Companies with more than $10 million in assets and a class of equity securities that is held by more than 2000 owners must file annual and other periodic reports, regardless of whether the securities are publicly or privately traded. Up until March 16, 2009, smaller companies could use Form 10 KSB. If a shareholder requests a company's Form 10 K, the company must provide a copy. In addition, most large companies must disclose on Form 10 K whether the company makes its periodic and current reports available, free of charge, on its website. Form 10 K, as well as other SEC filings may be searched at the EDGAR database on the SEC's website. Academic researchers make this report metadata available as structured datasets in the Harvard Dataverse. In addition to the 10 K, which is filed annually, a company is also required to file quarterly reports on Form 10 Q. Information for the final quarter of a firm's fiscal year is included in the annual 10 K, so only three 10 Q filings are made each year. In the period between these filings, and in case of a significant event, such as a CEO departing, material cybersecurity incident or bankruptcy, a Form 8 K must be filed in order to provide up to date information. The name of the Form 10 K comes from the Code of Federal Regulations (CFR) designation of the form pursuant to sections 13 and 15(d) of the Securities Exchange Act of 1934 as amended.
Қатынасты нысандар
Жыл сайын тапсырылатын 10-К есебінен өзгеше, басқа да нысандар ұқсас мақсаттарды қамтиды, бірақ тапсыру кестелері әртүрлі. 10-Q нысаны, 10-К есебінен әлдеқайда қысқа, 10-К есебі тапсырылмаған үш тоқсанның әрқайсысынан кейін тапсырылады. 8-К нысаны 10-К және 10-Q есептерін тапсыру арасында болған ерекше маңызды оқиғаларды қамтиды. Көптеген компаниялар 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында (онжылдық) 10-К есебін 10-K405 нысаны ретінде тапсырды. 10-K405 – бұл 10-К есебі, онда бірінші беттегі Ереже S-K 405-тармағының тікшесі белгіленген. Қолданылуындағы шатастықтарға байланысты 10-K405 нысаны 2002 жылы жойылды.
Өтініш беру мерзімдері
Тарихи тұрғыдан алғанда, 10-Қ формасы SEC-ке компанияның қаржы жылы аяқталғаннан кейін 90 күн ішінде тапсырылуы керек еді. Алайда, 2004 жылы SEC соңғы ережені бекітті, ол 10-Қ формасы үшін "жеделдетілген тапсырушыларға" 60 күнге дейін мерзімді қысқартты; яғни, кем дегенде 75 миллион доллар көлемінде айналымдағы акциялары бар, кем дегенде 12 күнтізбелік ай бойы Биржа актісінің есеп беру талаптарына бағынған, бұрын кем дегенде бір жылдық есеп тапсырған және 10 QSB және 10 KSB нысандарындағы тоқсандық және жылдық есептерін тапсыруға құқығы жоқ эмитенттер. Бұл қысқартылған мерзімдер үш жылдық кезеңде кезең-кезеңмен енгізілуі тиіс еді, бірақ 2004 жылы SEC үш жылдық кезеңді бір жылға кейінге шегерді. 2005 жылдың желтоқсан айында SEC "ірі жеделдетілген тапсырушылар" деп аталатын үшінші санатты құрды, ол 700 миллион доллардан астам айналымдағы акциялары бар жеделдетілген тапсырушылар. 2005 жылдың 27 желтоқсанына дейін ірі жеделдетілген тапсырушылар үшін есеп беру мерзімі 75 күн болды, алайда 2006 жылдың 15 желтоқсанында немесе одан кейін аяқталатын қаржы жылынан бастап, мерзім 60 күнге қысқартылды. Басқа жеделдетілген тапсырушылар үшін мерзім 75 күн, ал жеделдетілмеген тапсырушылар үшін мерзім 90 күн болып қалады. Толық ақпарат алу үшін SEC веб-сайтының "Соңғы ережелер" бөлімін қараңыз, 33–8644 ережесіне сілтеме жасаңыз.
Бөлшектері
Жылдық есептердің әрқайсысы 4 бөлім мен 15 қосымшаны қамтиды. Олар:
1-тармақ Бизнес
Бұл компанияның бизнесін сипаттайды: компания кімдермен және қандай қызметпен айналысады, қандай еншілес компаниялары бар және қандай нарықтарда жұмыс істейді. Бұл бөлімде соңғы оқиғалар, бәсекелестік, қағидалар мен еңбек мәселелері де қарастырылуы мүмкін. (Кейбір салалар қатаң реттеледі, күрделі еңбек талаптарына ие, бұл бизнеске маңызды әсер етеді.) Басқа тақырыптарға арнайы операциялық шығындар, маусымдық факторлар немесе сақтандыру мәселелері кіруі мүмкін.
1А-тармақ Тәуекел факторлары
Бұл жерде компания инвесторлар мен болашақ инвесторларды ескерту үшін, қандай қиындықтар тууы мүмкін екенін, ықтимал сыртқы факторларды, болашақта міндеттемелерді орындамау қаупін және басқа да жарияланған тәуекелдерді толық көрсетеді.
1B-тармақ Қызметкерлердің шешімін таппаған ескертулері
Компанияны бұрын ұсынған есептері бойынша ҚҚМ қызметкерлерінің берген нақты бір түсініктемелерін, ұзақ уақыт өткен соң да шешілмегендерін түсіндіруге міндеттейді. Компанияның мәлімдемелеріне қатысты ҚҚМ-ның шешімін таппаған сұрақтары бар-жоғын білу үшін осы жерге басыңыз.
1C-тармақ - Киберқауіпсіздік
Бұл жерде компания тәуекелдерді басқару және стратегияны, соның ішінде киберқауіпсіздік қауіптерінен туындайтын тәуекелдерді бағалау, анықтау және басқару процестерін түсіндіруі керек. Компания бұрын болған киберқауіпсіздік оқиғаларының маңызды әсер еткені немесе болашақта маңызды әсер етуі мүмкін екенін, сондай-ақ олардың қалай әсер еткенін сипаттауы тиіс. Бұған қоса, басқарма мен басшылықтың киберқауіпсіздік тәуекелін қадағалаудағы рөлі мен олардың осы салаға қатысты біліктілігі де көрсетілуі керек.
2-тармақ Қасиеттер
Бұл бөлім компанияның маңызды мүліктері, физикалық активтері туралы мәліметтер келтіреді. Мұнда тек физикалық мүлік түрлері ғана қарастырылады, зияткерлік немесе материалдық емес мүлік емес.
3-тармақ Сот іс жүргізуі
Бұл жерде компания күтіліп жатқан маңызды сот процесі немесе басқа да заңдық рәсімдер туралы ақпарат жариялайды. Осы рәсімдерге сілтемелер тәуекелдер бөлімінде немесе есептің басқа бөлімдерінде де берілуі мүмкін.
4-тармақ Шахта қауіпсіздігі туралы мәліметтерді жариялау
Осы бөлімде кейбір компаниялар кен қауіпсіздігі бұзушылықтары немесе өзге де реттеу шаралары туралы мәліметтер ұсынуға міндетті.
5 тармақ Нарық
Акция бағасының ең жоғары және ең төмен шегін қарапайым түсіндіреді. Тіркеушінің жалпы акция нарығы, акционерлерге қатысты мәселелер және эмитенттің акцияларды сатып алуы.
6-тармақ Шоғырландырылған қаржылық деректер
Осы бөлімде заңды тұлғаның және еншілес компаниялардың біріктірілген қаржылық деректері көрсетілген.
7-тармақ Басқарудың қаржылық жағдайды және операциялардың нәтижелерін талқылауы және талдауы
Мұнда басшылық компанияның қызметін толыққанды талқылайды, көбінесе ағымдағы кезеңді өткен кезеңмен салыстыра отырып. Мұндай салыстырулар оқырманға бизнестегі өсімнің немесе төмендеудің себептерін түсіндіретін операциялық мәселелер туралы жалпы көрініс береді.
Болашаққа бағдарланған мәлімдемелер
Болашаққа қатысты мәлімдеме – бұл болашақ нәтижелерге жасалған болжамдардың кепілдік берілмейтіні және жағдайлар өзгеше дамуы мүмкін екенін көрсететін жауапкершіліктен бас тарту.
9-тармақ: Бухгалтерлік есеп пен қаржылық жариялылық бойынша бухгалтерлермен келіспеушіліктер мен өзгерістер
Компания егер бухгалтерлері ауысқан болса, бұрынғы бухгалтерлермен болған дау-жанжалдарын талқылауға міндетті.
9А. Бақылау және рәсімдер
Компанияның ақпаратты жариялау бақылаулары мен рәсімдері, сондай-ақ қаржылық есеп беруге қатысты ішкі бақылау туралы мәліметтерді қамтиды.
3-бөлік
10-тармақ. Директорлар, атқарушы лауазымдардағы тұлғалар және корпоративтік басқару
11-тармақ. Атқарушы органдардың еңбекақысы
12-тармақ. Белгілі бір игілікті иелердің, басқарудың және байланысты акционерлердің бағалы қағаздарға иелігі
13-тармақ. Белгілі бір қатынастар мен байланысты мәмілелер, және директорлардың тәуелсіздігі
14-тармақ. Басты бухгалтерлік қызметтер мен төлемдер
Бес пайыздық меншік
Бес пайыздық үлеске иелік ету – бұл акционерлік қоғамның акцияларының жалпы құнының кем дегенде 5% мөлшерінде иеленетін компаниялар немесе жеке тұлғалар. Олар көбінесе компанияның негізін қалаушылары немесе ірі өзара инвестициялық қорлар болып табылады. Олардың үлесінің көп болуына байланысты, олар әдетте компания директорлар кеңесіне қол жеткізеді және компанияға елеулі әсер етеді. Бес пайыздық үлеске иелік ететін тұлғалар сондай-ақ SEC-ке 13d есебін ұсынуға міндетті.