Жорж Генри Эразмус: Канаданың тұңғыш халықтарының саяси қайраткері
Georges Erasmus
Жорж Генри Эразмус – канад саяхатшысы, 1985-1991 жж. First Nations Ассамблеясының бас басшысы. Солтүстік-Батыс территориясында дүниеге келген. Саяси өмір жолы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Канадалық саясаткер
Canadian politician
Жорж Генри Эразм, ОК (8 тамыз 1948 жылы Бехчоко, Солтүстік-Батыс территориясында туған) – канадалық саясаткер. Ол 1985 жылдан 1991 жылға дейін Бірінші Ұлттар Ассамблеясының ұлттық басшысы болды. Эразм Солтүстік-Батыс территориясындағы дене қауымында 12 балалы отбасында дүниеге келген. Ол Йеллоунайф қаласындағы жоғары мектепті бітірген. 1967 жылы ол «Жас канадалықтар компаниясында» ерікті болып қызмет етті. 1974 жылы Дене Ұлтының президенті болып сайланды және президент қызметін атқарып жүргенде Маккензи аңғары құбыржолының салынуына қарсы күресті. 1979 жылы Батыс Арктика сайлау округінен Федералды Жаңа демократиялық партиясынан кандидат болды. Эразм Ока дағдарысы кезінде Бірінші Ұлттар Ассамблеясының ұлттық басшысы болды. Ұлттық басшы ретінде екі мерзім қызмет еткеннен кейін, ол Аборигендер жөніндегі Корольдік комиссияның тең төрағасы болды. Эразм өз еңбегі үшін көп рет марапатталған. 1987 жылы Канада орденінің мүшесі болып тағайындалды, ал 1999 жылы офицер дәрежесіне көтерілді. Ол сонымен қатар Торонто университеті, Куинс университеті және Манитоба университеті сияқты Канаданың жеті университетінен құрметті доктор дәрежесін алды. 2006 жылдың маусым айында Батыс Онтарио университеті оған құрметті докторлық диплом табыс етті. 2009 жылы ол генерал-губернатордың Солтүстік медалімен марапатталды.
Georges Henry Erasmus, OC (born August 8, 1948 in Behchoko, Northwest Territories) is a Canadian politician. He was the national chief of the Assembly of First Nations from 1985 to 1991. Erasmus was born in a Dene community of the Northwest Territories to a family of 12 children. He attended high school in Yellowknife. In 1967, he was a volunteer with the Company of Young Canadians. He became president of the Dene Nation in 1974 and while president fought against the proposed Mackenzie Valley Pipeline. He was the federal New Democratic Party candidate in 1979 for Western Arctic riding. Erasmus was national chief of the Assembly of First Nations during the Oka Crisis. After serving two terms as national chief he co chaired the Royal Commission on Aboriginal Peoples. Erasmus has been honoured for his work many times. He was appointed to the Order of Canada as a member in 1987, and was promoted to officer in 1999. He has also been awarded honorary doctorates by seven Canadian universities, including the University of Toronto, Queen's University, and the University of Manitoba. He was awarded an honorary doctorate by the University of Western Ontario in June 2006. In 2009 he was awarded the Governor General's Northern Medal.
Жергілікті тұрғындардың құқықтарын қорғауға интеллектуалдық үлес
Жорж Эразм – Канаданың аборигендерінің белсенді жақтаушысы, саяси көшбасшысы және беделді өкілі. 1976 жылы Эразм Бергер сауалына ұсынған құбыр жобасына қатысты Дене халқының ұстанымын баяндады. «Біз – Дене халқымыз» деген презентациясы Эразмның ой-санасының бастапқы көрінісін береді. Алайда, Эразмның Дене халқының мүшесі ретіндегі орнынан сөйлейтінін және оның зияткерлік ойларына ағаларымен арақатынасы мен қоғамдағы орнының әсер ететінін атап өту маңызды. Дене халқының бірі ретінде Эразм Дене халқының егемендік құқығын жариялады. Дене халқы ерекше ұлт ретінде Канада конфедерациясына «танылған ұйым» ретінде белгілі бір жерде өздерін-өздері басқару құқығымен қосылғысы келгенін айтты. Эразм осы баяндамасында 8 және 11 келісімдер Дене халқының өздерін-өздері басқару құқығын мойындаған және Дене халқының басқа халықтармен бейбіт түрде бірге өмір сүруге мүмкіндік беретін келісімдер екенін атап өтті. Эразм: «Бұл келісімдер бұзылды. Ұлттық өзін-өздік анықтау құқығымызды мойындаудың орнына біз елу жылдан астам уақыт бойы отарлау мен мәжбүрлі ассимиляцияға ұшырадық». Өз халқының атынан қоғамдық сахнада Эразм келіссөздер жүргізу, жаңа келісімдер жасау және Канада үкіметінен аборигендердің құқықтарын мойындау қажеттігін талап етті. Кейде федералды үкіметтің белсенділік танытпауы оны ренжітіп, үкіметті ықтимал қақтығыстар туралы ескертуге мәжбүр етті. Эразм өзінің интеллектуалдық және саяси өмірінің басында-ақ деколонизацияның маңыздылығын және оның ұжымдық әрекетке негізделуі керектігін атап көрсетті. Осы тәсілмен ол қарсылық көрсетудің ұжымдық мүмкіндігін көрсетуге тырысты және өз халқының өзін және өз қажеттіліктерін анықтау құқығын бекітіп, әкешілдіктің тілі мен тәжірибесіне енген билік қатынастарына қарсы тұрды. Дене халқының жарияланымынан бастап, этностардың өзара құрметпен, егемендікті сақтай отырып, бірге өмір сүруі оның халқының ұстанымының негізгі қағидасы ретінде ерекшеленеді. Бұл оның қоғамдық сұхбаттарында жалғасты және аборигендер жөніндегі корольдік комиссияда ұсынылды. 2002 жылы Эразм сөйлеген сөзінде «ортақ болашақты» құру құралы ретінде «халықтан халыққа» әңгімелесуді жалғастыруға шақырды. Ең бастысы, Эразм қазіргі кездегі назарды «аборигендердің құқықтарынан» халықтар арасындағы қарым-қатынасқа; дауыстап шақырудан күшті мүмкіндіктерге; жеке азаматтықтан ұлттық мемлекет ішіндегі ұлттарға ауыстыру керек деп ұсынды. Ол Канада соттары арқылы аборигендердің құқықтарын тануға ұмтылуды өзгерту керек екенін айтты, өйткені «сот процесі қоғам құрудың жолы емес». Эразм келісімдер жасаудың маңыздылығын қайтадан баяндады, «өзара сенімге» негізделген жаңа қарым-қатынастарды құрудың жолы ретінде және «әртүрлі сыйларға ие және әртүрлі жолдармен жүретін, бірақ бір-біріне қиын жағдайда көмектесе алатын бауырластар сияқты» байланысты нығайтты.
Georges Erasmus is a committed advocate, political leader, and well respected spokesperson for Indigenous peoples in Canada. In 1976, Erasmus presented to the Berger Inquiry the Dene’s position to the proposed pipeline. This presentation, "We the Dene" gives some initial insight into the intellectual thinking of Erasmus. However, it is important to stress that Erasmus speaks from his location as a member of the Dene and his intellectual thoughts would be influenced by his relationships with his elders and his position within his community. Speaking as one of the Dene, Erasmus outlined the Dene’s assertion of sovereignty. As a distinct Dene nation, Erasmus pointed out that they sought to enter into the confederation of Canada as a "recognized entity" with their own self government over a specific land base. Erasmus points out in this presentation that the Treaties 8 and 11 were agreements entered into on the understanding that they recognized the right of the Dene to govern themselves and from which the Dene nation could live separately but in peaceful coexistence with the non Dene people. Erasmus states, "Clearly these agreements have been broken. Instead of recognition of our national right to self determination, we have been subjected to over fifty years of colonization, of forced assimilation." In representing his people on the public stage, Erasmus has pursued the need for negotiation, new agreements, and recognition of Indigenous rights from the Canadian government. At times his frustration towards a noncommittal federal government has shown, and he has had to forewarn the government of potential conflict. At an early point in his intellectual and political life, Erasmus began to highlight the importance of de colonization and how this must be based on collective action. In taking this approach he attempted to highlight the collective capacity of resistance, and challenged the power relations embedded within the language and practice of paternalism, asserting his people’s right to define themselves, and their own needs. Beginning with the Dene declaration, the model of nations coexisting together in an ethical relationship while retaining sovereignty, is highlighted as a central tenet of his people’s position. This was carried on throughout his public interviews and is presented in the Royal Commission on Aboriginal Peoples. In a speech given by Erasmus in 2002, he continued to call for conversation "nation to nation," as the means upon which to build a "common future". Importantly, Erasmus proposed that the contemporary focus should move from an emphasis on "Aboriginal Rights to relationship between peoples; from crying needs to vigorous capacity; from individual citizenship to nations within the nation state." He suggests that the pursuit of seeking recognition of Aboriginal Rights through the Canadian courts should change because "Litigation is no way to build a community." Erasmus reasserts instead, the importance of treaty making as a way forward to build renewed relationships built on "mutual trust" and a bond "like that of brothers who might have different gifts and follow different paths, but who could be counted on to render assistance to one another in times of need."