Кіріспе
Неміс протестант реформаторы Амброзиус Бларер (кейде Амброзиус Блаурер; 1492 жылдың 4 сәуірі – 1564 жылдың 6 желтоқсаны) – Оңтүстік Германия және Солтүстік-Шығыс Швейцариядағы белгілі протестант реформаторы.
Ambrosius Blarer (sometimes Ambrosius Blaurer; April 4, 1492 – December 6, 1564) was an influential Protestant reformer in southern Germany and north eastern Switzerland.
Ерте өмір
Амброзиус Бларер 1492 жылы Констанц қаласындағы белгілі бір отбасында дүниеге келді. Ол Тюбингенде теологияны оқыды, онда Филип Меланхтонмен танысты, және олар өмір бойы достық қарым-қатынаста болды. Магистр дәрежесін алған соң, ол Альпирсбах аббаттығына (монастырьға) кірді. 1520-1523 жылдар аралығында Виттенбергте оқыған Филип Меланхтон және оның інісі Томас Бларермен хат алмасып, Амброзиус Бларер Лютердің үйретіктерімен жақсы танысып, оларды өз бауырларының арасында таратуға кірісті. Бұл оның жоғары тұрғандарымен қақтығысқа әкелді, және 1522 жылы Бларер монастырьдан қашып кетті. Ол туған қаласында пана тапты; Констанц қаласы реформаға қадам басқандықтан, ол өзінің сертін бұзғаны үшін қорқуға тиіс болмады. Дегенмен, ол әдеттегі киімін кие берді.
Констанц реформасы
1525 жылдың ақпан айында Бларер Констанц қаласында уағыздай бастады және көп ұзамай жергілікті реформацияның жетекші тұлғасына айналды. Оның туысы және бірге реформа жасаған Йоханнес Цвик, сондай-ақ олардың бауырлары Конрад Цвик және Томас Бларер, қалалық кеңестің мүшелері болды (Томас кейін қала әкімі болды), Бларердің реформацияны жалғастыру үшін рухани және әсерлі тиімді командасы болды. Констанц реформаторлары өте идеалистік болды, қаланы барлық күнә мен жамандықтан тазартуға үміттенді. 1526 жылы билеуге, ішімдік ішуге, тіл тиекетуге, зина жасауға және тағы басқаларға тыйым салатын моральдық заң қабылданды. Заңды орындау алғашында қиын болды, бірақ 1531 жылы жаңа стратегия енгізілді; содан бастап барлық азаматтар заң бұзушылықтарды кеңеске хабарлап, моральдық сақшылар ретінде кезекпен жұмыс істеуге міндетті болды. Бұл, ережелерге халықтың ашу-ызасын бір адамға бағыттау қаупін жойды, сондай-ақ достары мен туыстарына көз жұму қаупін де болдырмады. Констанц реформациясының тағы бір ерекшелігі – музыкаға деген құштарлығы болды. Амброзий литургияның бір бөлігі ретінде орындалатын көптеген білім беру және діни әндер жазды. Оның бірнеше әндері бүгінге дейін Швейцарияның евангелистік ән жинағында кездеседі.
Хат алмасу және ықпал ету
Мартин Буцер сияқты, Бларердің ділтанымдық көзқарастарына Цвингли мен Лютердің үлкен әсері тиді. Ол екі тарапқа да қанағаттандырарлық ұстаным табуға тырысты, бірақ бұл оның екі топтан да шеттетілуіне себеп болды. 1530 жылы Констанция Тетраполитандық мойындамаға қол қойды, ол Аугсбург мойындамасының «Цвинглиандық» баламасы болды, бірақ оны лютерандар да, цвинглиандар да қабылдамады. Тетраполитандық мойындамаға Страсбург (авторы Буцер) және Бларердің бас реформаторы болған Меминген мен Ульм қалалары да қол қойды. Амброзиус Бларер көптеген реформаторлармен кең хат алмасып тұрды. Олардың ең белгілілері: Филип Меланхтон, Гульдрих Цвингли, Джон Кальвин, Мартин Буцер, Генрих Булингер, Андреас Карлштадт және Йоханнес Оэколампадиус.
Төмендеу
1548 жылы Констанц реформаторларының талпыныстары күйреп кетті. Шмалькальдия лигасының басқа мүшелерінен өзгеше, Констанц император Карл V-пен келіссөздер жүргізуден бас тартты, егер олар протестанттық дінді сақтау құқығын алса ғана. Бұл 1548 жылғы 6 тамызда қала қақпалары түбінде болған шайқаспен аяқталды, онда Констанц жеңіліске ұшырады. Бірақ одан әрі шығынға ұшырамас үшін, қалалық кеңес императордың талаптарына көнуге мәжбүр болды. Олар келіссөздерден ұзақ уақыт бас тартқандықтан, тек протестанттық дінінен ғана бас тартпай, сонымен қатар Императорлық еркін қала мәртебесінен айырылып, католиктік Габсбург Австриясының билігіне бағынды. Блерер шайқасқа дейін қашып кеткен еді. Ол өмірінің соңына дейін Бель және Винтертур қалаларында эмиграцияда өмір сүрді. Швейцария конфедерациясында ол көптеген протестанттарға уағыз айтып, кеңес берді, олар одан көмек іздеді. Ол 1564 жылғы 6 желтоқсанда Винтертурда қайтыс болды.