Кіріспе

Американдық құлдыққа қарсы белсенді, ақын және педагог Шарлотта Луиза Бриджес Гримке (Фортен; 17 тамыз 1837 - 23 шілде 1914) – африкалық американдық құлдыққа қарсы белсенді, ақын және педагог. Ол Филадельфиядағы көрнекті аболиционистік отбасында өсті. Ол жылдар бойы, соның ішінде Азамат соғысы кезінде Оңтүстік Каролинада босатылғандарға мектепте сабақ берді. Кейін ол Вашингтондағы ірі шіркеуді ондаған жылдар бойы басқарған пресвитериандық пастор Фрэнсис Джеймс Гримкеге тұрмысқа шықты. Ол аболиционист Гримке әпкелердің туысы және азаматтық құқықтар қозғалысында белсенді болды. Оның Азамат соғысы аяқталғанға дейін жазған күнделіктері 20 ғасырда көптеген басылымдарда жарияланды және соғысқа дейінгі Солтүстіктегі еркін қара әйелдің өмірі туралы сирек кездесетін маңызды деректерді қамтиды.

Ерте өмір және білім

Фортен, "Лотти" деп белгілі, 1837 жылдың 17 тамызында Пенсильвания штатының Филадельфия қаласында Мэри Вирджиния Вуд (1815 – 1840) және Роберт Бриджес Фортеннің (1813 – 1864) отбасында дүниеге келген.

Әкелік отбасылық тегі

Оның әкесі Роберт Фортен және оның жеңайы Роберт Пурвис құлдықты жоюшылар және Филадельфия сақшыл комитетінің мүшелері болды, олар құлдықтан қашқан адамдарға көмек көрсетті. Оның әкесінің әкесі, бай желкен тігуші Джеймс Фортен аға, Филадельфиядағы құлдықты жою қозғалысының ертедегі қайраткері болды. Оның әкесінің әпкелері – Маргаретта Фортен, Сара Луиза Фортен Пурвис және Харриет Фортен Пурвис, сондай-ақ оның әжесі Шарлотта Вандин Фортен, Филадельфия әйелдерінің құлдыққа қарсы қоғамын құрған мүшелердің қатарында болды.

Анасының туысы

Фортендер солтүстікте еркін өмір сүрген афроамерикандықтар болғанмен, Шарлоттаның анасы Мэри Вирджиния Вуд оңтүстікте құлдықта туған. Ол Солтүстік Каролина штатының Эдентон қаласындағы Хейс плантациясының бай иесі Джеймс Кэткарт Джонстонның қызы және Солтүстік Каролина губернаторы Самуэль Джонстонның немересі болды. Шарлоттаның шешесінің анасы Эдит "Эди" Вуд (1795 – 1846) Солтүстік Каролина штатының Перкиманс округіндегі Гертфорд қаласындағы Eagle Inn and Tavern иесі капитан Джеймс Вудтың құлы болған. 1854 жылы Фортен Массачусетс штатының Салем қаласында Эми Матильда Касси мен оның екінші күйеуі Чарльз Ленокс Ремондтың үйіне келіп жұмыс істеді, онда ол Higginson Grammar School жеке қыздар академиясында оқыды. 200 оқушының арасында ол жалғыз ақ емес оқушы еді. Фортен Уильям Шекспир, Джон Милтон, Маргарет Фуллер және Уильям Вордсвортты өзінің сүйікті авторлары ретінде атады. Оның алғашқы мұғалімдік қызметі Салемдегі Эппс грамматикалық мектебінде болды, ол Салемдегі мемлекеттік мектепте ақ нәсілді оқушыларға сабақ беретін алғашқы афроамерикандық мұғалім атанды.

Белсенділік

Фортен Салем әйелдерінің құлдыққа қарсы қоғамының мүшесі болды, онда ол коалиция құру және қаражат жинау ісіне қатысты. Ол азаматтық құқықтар қозғалысында белсенді және көшбасшы ретінде ықпалды болды. Фортен кейде қоғамдық жиындарда аболиционизм мәселелері жөнінде сөз сөйлейтін. Одан әрі, ол Ральф Уолдо Эмерсон және сенатор Чарльз Самнер сияқты көрнекті спикерлер мен жазушылардың лекцияларын ұйымдастырды. Фортен құлдыққа қарсы күрескен көптеген басқа да жақтаушылармен, соның ішінде «The Liberator» журналының редакторы Уильям Ллойд Гаррисонмен, Уэнделл Филлипс, Мария Уэстон Чапман және Уильям Уэллс Браун сияқты белсенділермен және шешендермен таныс болды. 1892 жылы Фортен, Хелен Аппо Кук, Ида Б. Уэллс, Анна Джулия Купер, Мэри Джейн Паттерсон, Мэри Чёрч Террелл және Эвелин Шоу Вашингтонда Түсті әйелдер лигасының құрылуына қатысты. Бұл қызметке бағытталған клубтың мақсаты – бірлікке, әлеуметтік прогреске және афроамерикандық қауымның мүдделерін ілгерілетуге көмектесу болды. 1896 жылы Фортен Ұлттық Түсті әйелдер қауымдастығының құрылуына көмектесті. Фортен өмірінің соңына дейін белсенділікпен айналысты. Оның өлеңдері «The Liberator» және «Anglo African» журналдарында жарияланды. Америка Азамат соғысы кезінде Фортен Порт-Роял эксперименті деп аталатын Оңтүстік Каролина теңіз аралдарына жіберілген алғашқы афроамерикандық мұғалім болды. Одақ солтүстік штаттардан келгендерге пахта және күріш плантацияларында қалған босатылған құлдарды оқыту үшін мектептер ашуға рұқсат берді. Фортен Оңтүстік Каролинадағы Сент-Хелена аралында орналасқан Пенн мектебінде (қазіргі Пенн орталығы) сабақ берген алғашқы афроамерикандық мұғалім болды. Бұл мектеп бастапқыда құлдықта ұсталған афроамерикандық балаларды, кейіннен АҚШ Азамат соғысы кезінде босатылған афроамерикандық балаларды оқыту үшін құрылған. Одақ күштері жерді бөліп, босатылған отбасыларға өздігінен жұмыс істеуге арналған жер участаларын берді. Фортен Сент-Хелена аралында көптеген босатылған адамдармен және олардың балаларымен жұмыс істеді. Ол осы кезеңде Seaside Plantation-да тұрды. Ол осы уақытты 1864 жылдың мамыр және маусым айларында «Atlantic Monthly» журналында жарияланған «Жұмыс теңіз аралдарында» атты эсселерінде сипаттады. Фортен Теңіз аралдары науқаны кезінде қара түсті 54-ші Массачусетс полкінің командирі Роберт Гулд Шоумен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Ол 18 шілдеде 1863 жылы түні 54-ші полкі Форт Вагнерді шабуылдаған кезде қасында болды. Шоу шайқаста қаза тапты, ал Фортен 54-ші полкінің аман қалған мүшелеріне медбике ретінде көмектесті. Соғыстан кейін, 1860 жылдардың соңында ол Вашингтондағы АҚШ Қаржы министрлігінде жұмыс істеді, мұғалімдерді іздеумен айналысты. 1872 жылы Фортен Пол Лоренс Данбар атындағы орта мектепте сабақ берді. Бір жылдан кейін ол Қаржы министрлігінде хатшы болып жұмыс істеді. Вашингтондағы Шарлотта Фортен Гримк үйі Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген.

Жазбалар

Шарлотта Фортен Гримкедің соңғы әдеби еңбегі "Евангелист" журналының "Ақтар мен қаралардың қарым-қатынасы: Жаңа Англияда түрлік шекара бар ма?" деген редакторының мақаласына жауап ретінде жазылған. Мақалада Жаңа Англия қоғамында қараларға қатысты кемсітушілік жоқ деп айтылған. Ол қара американдықтар ерекше қиын жағдайларға қарамастан табысқа жеткенін, олардың тек әділ және құрметті қарым-қатынас күтетінін жазды. Оңтүстік Каролинада оқытудан кейін солтүстікке оралғанға дейін ол күнделік жазумен айналысып тұрды. Оралғаннан кейін жазбалары азайды, бірақ ол қызының қазасы және күйеуімен бірге өткізген тыңғылықты өмірі туралы жазды. Оның күнделіктері – соғысқа дейінгі солтүстікте еркін қара нәсілді әйелдің өмірін көрсететін сирек кездесетін құжаттардың бірі.