Кіріспе

Бретслав Пояр (7 қазан 1923 – 12 қазан 2012) – чех қуыршақ шебері, аниматор және қысқа және толық метражды фильмдердің режиссері. Чехословакияның Сушице қаласында туған Пояр өзінің мансабын 1940-шы жылдардың соңында Антон Чеховтың әңгімесі негізінде және шебер чех қуыршақ аниматоры Жири Трнканың режиссерлігімен "Басс-челоның тарихы" (1949) атты жұмысымен бастады. Пояр ұстазы Трнканың жетекшілігімен қуыршақ шебері болып жұмыс істеді. Пояр Чехословакияда режиссер және аниматор ретінде кең ауқымды туындылар жасады, онда ол қуыршақ анимациясынан бастап, көбінесе қолданылатын тоқтау анимациясына дейін фильмдер түсірді. 1960 жылдардың ортасында Пояр Канадаға эмиграциялады, онда ол Ұлттық кино кеңесімен ұзақ және жемісті ынтымақтастыққа кірісті. Оның канадалық жұмыстары ең танымал туындыларының бірі болып табылады және беделді халықаралық кинофестивальдарда марапаттарға ие болды. Оның "Көру немесе Көрмеу" (Психократия) фильмі 1970 жылы "Жылдың фильмі" номинациясы бойынша Канада кино сыйлығын жеңіп алды. Поярдың туындылары күшті әлеуметтік сынмен ерекшеленеді, мысалы, "Балаблок" фильмінде кішкентай шеңбер және шаршы пішіндес жандардың әскерлері бір-бірімен соғысып, барлығы ерекшеленбейтін пішінге дейін жараланады. Көбінесе Поярдың қысқа фильмдерінде сөйлеу диалогы аз немесе мүлдем болмайды. 2000 жылдардың ортасында Пояр Ян Верихтің әңгімелеріне негізделген "Fimfárum 2" анимациялық фильмін бірлесіп түсіру үшін чех кино бизнесіне оралды, ол 2006 жылы жарық көрді. Пояр 2012 жылы 89 жасында Прагада қайтыс болды.

Марапаттар

1960 жылы «Арыстан мен ән» үшін Аннеси Кристал Гран-при. 1969 ж. Жылдың канадалық фильмі: «Көруге немесе көрмеуге». 1969 ж. Берлин халықаралық кинофестивалі: «Көруге немесе көрмеуге» үшін үздік қысқаметражды фильм сыйлығы. 1972 ж. Канн кинофестивалі: «Balablok» үшін үздік қысқаметражды фильм сыйлығы. 1979 ж. Канн кинофестивалі: «Bum» үшін үздік қысқаметражды фильм бойынша қазылар алқасының жүлдесі. 1981 ж. Берлин халықаралық кинофестивалі: Жылдың канадалық фильмі: «E» үшін Жаңа медиа саласындағы Отто Дибелиус сыйлығы. 1987 ж. Әлемдік анимация мерекесі: Л.А. киносыншыларының «Nightangel» үшін сыйлығы. 2006 ж. AniFest (Чехия): «Fimfárum 2» үшін үздік толық метражды фильм сыйлығы. 2007 ж. Еуропалық анимациялық көркем фильмдер және телеарналар үшін арналған фестиваль (Мажарстан): «Fimfárum 2» фильмінен «Том Түмб» үшін үздік телеарналық фильм сыйлығы.