Кіріспе

Мьянмада киілетін цилиндрлі жамбас орамасы, Үндістанда және басқа жерлерде киілетін ұқсас киім.

Лонги (–) – Мьянмада (Бірма) кеңінен таралған матадан жасалған киім. Оның ұзындығы шамамен 2 метр, ені 1.8 метрдей болады. Мата көбінесе цилиндр пішінде тігіледі. Ол белге оралып, аяққа дейін түседі және түйінсіз матамен бүктеліп бекітіледі. Ежелгі заманда летвей (қазақша айтқанда, тайбоксшы) жауынгерлер оны жоғары көтеріп (пасо хкадаунг кяйк) жарысқа қатысқан. Бұл бүктеу әдісі бүгінгі күнге дейін сақталған, мысалы, адамдар чинлон ойнаған кезде қолданылады.

Көпжақтылығы мен ыңғайлылығы

Бұл киім-кешек ауа райына өте қолайлы, себебі ауа айналымын қамтамасыз етеді және күннің ыстығында салқындықты сақтайды. Жібек қыста жылуды, ал жазда салқындықты ұстау қабілетімен ерекше. Лонги – әмбебап киім. Ерлер жиі пасоларының төменгі бөліктерін бүктеп, алдынан жинап, содан кейін аяқтарының арасынан белге дейін өткізеді, бұл paso hkadaung kyaik деп аталады. Бұл тәсіл дхотиге ұқсас, көбінесе қысқа шалбар немесе шалбар киюдің орнына, тауға шығу және спортпен айналысу кезінде қолданылады. Ежелгі замандағы сарбаздар осылайша пасо киетін немесе шалбардың үстінен киетін. Ауылдық жерлерде ер адамдарды бір иығында бүктелген пасомен жүргенін көруге болады, оны суға түскенде (yei lè — лонги) пайдалануға немесе иықтағы таяқтың немесе арқадағы ауыр жүктің астына төсеуге қолданады. Әйелдер суға түскенде, көкірек бөлігін жабу үшін блузкасын шешпей, тек htamein-ді қол астына тығып жоғары көтереді. Олар htamein-ді өзенде буй ретінде де пайдаланады, ішіне ауа толтырып, қолдарымен бекітеді. Су құмыраларын, отынды, себеттер мен табаларды тасу үшін ерлердің пасосын немесе басқа ұзын матаны орап, басқа жағына төсеп жастықтай пайдаланады; бұл көше саудагерлерінің тауарын тасымалдаудың дәстүрлі тәсілі. Киімді ауыстыру оңай: жаңа лонгиге кіріп, жоғары тартып, сонымен бірге ескісін босатып түсіруге болады немесе жаңа лонгиді басынан төмен қарай тартуға болады. Дегенмен, тіпті жеке басында да әйелдер киімдерін толық шешпей ауыстырады. Олар жаңа киімге ауысқанда бір htamein киеді. Әйелдің өзенге тереңдеп кіргенде htamein-ді бірте-бірте жоғары көтеріп, суға батпайтынын көруге болады. Бұл жуынатын бөлмеде немесе төсекке көтеруде де осылай жасалады. Лонгилерді жуу және үтіктеу өте оңай, себебі олар цилиндр тәрізді матадан жасалған, оңай ілінеді, үтіктеледі, бүктеледі және шкафта аз орын алады.

Летвей

Көне заманда латвейлер жекпе-жекке түскенде лонг-илерін жоғары көтеріп, осылай жарысқа қатысатын. Олар оны аяқтарын еркін пайдаланып тепкілеу үшін "пасо хкадаунг кяйк" деп аталатын "шорт" ретінде киеді. Бүгінде латвей жекпе-жектерінде бәлуандар ертедегі лонг-и дәуірін еске түсіретін туы бар шорт киеді.