Кіріспе

Фламанд суретшісі (1575–1632)

Абрахам Янсенс I, Абрахам Янсенс I немесе Абрахам Янсенс ван Нуйсен (1575–1632) – негізінен ірі діни және мифологиялық туындыларымен танымал фламанд суретшісі. Оның туындыларында Караваджоның ықпалы көрінеді. Рубенс Италиядан қайтып келгенге дейін ол Фландриядағы тарих суретшілерінің ішінде ең бастысы болды.

Өмір

Абрахам Янсенс Антверпенде Ян Янсенс пен Роэльфкен ван Хюйсен немесе Нюйсеннің ұлы ретінде дүниеге келді. Оның туған жылына қатысты белгісіздік бар. Бұрын ол 1567 жылы туған деп есептелген, бірақ қазір көбінесе оның 1575 жылы туғаны болжанады. Янсенс Ян Снеллинктан оқыды және 1585 жылы жергілікті Әулие Луки гильдиясында шәкірт ретінде тіркелді. Ол Италияға сапар шегіп, 1597 мен 1602 жылдар аралығында көбінесе Римде тұрды. Туған жеріне оралғаннан кейін 1601-1602 гильдиялық жылында Антверпен гильдиясының шебері атанды. 1602 жылдың 1 мамырында ол Сара Гёткинтке (1644 жылдың 7 сәуірінде Антверпенде қайтыс болды) үйленді, олардан 8 бала дүниеге келді, олардың бесеуі оның қайтыс болған кезде тірі болды: Мария Анна, ол да суретші болды және кіші Ян Брюгельге үйленді, Сара, Катарина, Лукреция және Абрахам II. 1607 жылы ол Әулие Луки Антверпен гильдиясының деканы болды. Осы кезде ол өзінің алғашқы маңызды тапсырыстарын алды, бұл оның мансабының ең маңызды кезеңін бастады. Янсенс 1610 жылы Римге саяхат жасаған Антверпен гуманистері мен суретшілерінің қоғамы – Романдықтар қауымдастығына қосылды. Қауымдастықтың мүшелерінің алуан түрлілігі мен жоғары лауазымдары оған ықтимал демеушілермен кездесуге жақсы мүмкіндік берді. Янсенс Антверпенде қайтыс болды. Янсенс өзінің бірнеше суреттеріне «Янсенс ван Нюйсен» деген қолтаңба қойған. «Ван Нюйсен» - оның анасының тегі болған және Янсенс өзін осы тегі арқылы осы аты-жөнімен аталатын басқалардан ажырату үшін қолтаңбасына қосыпты, себебі Янсенс тегі 17 ғасырдағы Фландрияда өте кең таралған. Янсенстің туындыларының хронологиясын анықтау қиын, өйткені ол өзінің туындыларының тек азау бөлігін ғана мерзіммен немесе жазбаша түрінде қалдырған.

Алғашқы еңбектері

Оның ең алғашқы туындылары 16 ғасырдың соңындағы маньеризм стиліне толы, олар жасанды безендіру және шашыраған түстерден құралған палитрасымен ерекшеленеді. Дегенмен, бұл әсерлі туынды Рубенстің суретшілігіне қандай да бір әсер еткен болуы мүмкін, мысалы, Рубенстің "Самсон мен Далила" (шамамен 1609–10; Лондон Ұлттық галереясы) картинасындағы басты кейіпкерлердің киімдерінің түсінде ұқсастықтар бар. Бұл картина, әлдеқанда алтарь үшін салынған болуы керек. Бұл Караваджиолық композиция Дирк ван Бабуреннің "Римдік қайырымдылығы" сияқты голланд туындыларынан он жыл бұрын жасалған.

Кейінгі еңбектері

Янсенстің кейінгі туындылары оған дейінгідей әсерлі деп есептелмейді. 1612 жылдан кейін оның сурет салу стилі, Антверпендегі өзге әріптестеріне ұқсас, Рубенстің сурет техникасының еркін стиліне күшті ықпал етті. Янсенстің жартылай бой суреттері инновациялық және ықпалды болып саналды, ал оның діни суреттері де сәтті аяқталды. Соңғысының көрнекті мысалы – "Христос тоғызыққа айдалуы" (Валенсиеннің әдемі өнер мұражайы, шамамен 1620 ж.), ондағы кейіпкерлер мүсіндей боялғандай көрінеді және мәңгілік бейнеге ие болады.