Кіріспе
Джон Августин Захм (псевдоним H. J. Mozans), CSC (14 маусым 1851 – 10 қараша 1921) – қасиетті крест орденінің дін қызметкері, жазушы, ғалым және Оңтүстік Американы зерттеуші. Ол Огайо штатының Нью-Лексингтон қаласында туды және Германияның Мюнхен қаласында қайтыс болды.
Ерте өмір
Зам 1851 жылдың 14 маусымында Огайо штатының Перри округіндегі Джексон қалашығында Джон мен Мэри (құрметті әкесі Брэддок) Зам отбасында дүниеге келді. Оның анасы Пенсильванияда туған және ағылшын тегінен шыққан, оның атасы – Эдвард Брэддок. Әкесі Германияның Ольсберг қаласынан Америка Құрама Штаттарына көшіп келген. Зам бастапқыда Логан қаласындағы бір бөлмелі мектепке барды, сол жерде Януарус МакГаханмен бірге оқыды, кейін отбасы Индиана штатының Хантингтон қаласына көшіп, ол сол жерде Нотр-Дам университеті туралы естіді.
Білім және мансап
Зам 1867 жылы Нотр-Дам университетіне қабылданды және 1871 жылы Қасиетті Крест қауымының жаңа мүшесі ретінде құрметті дипломмен бітірді. Ол теологиялық білімін аяқтап, 1875 жылы дін қызметкері болып тағайындалды. Зам Нотр-Дам университетінде ғылым пәнінің оқытушысы болып жұмысқа орналасты, әйткені ол әдебиетке де қызығушылық танытқан. Оның інісі Альберт, Джон факультетте жұмыс істеген кезде студент ретінде Нотр-Дамға оқуға түсті. Ол 25 жасында Нотр-Дамның вице-президенті болып тағайындалды және тоғыз жыл осы қызметте болды. 1895 жылы Папа Лео XIII оған философия докторы дәрежесін берді.
Жазу
Зам Дарвинизмге қарсы көптеген ғылыми мәтіндер мен жарияланған еңбектердің авторы. Ол сондай-ақ, басқалармен қатар, American Catholic Quarterly және Catholic World журналдарында жарияланған католиктік ғылыми очерктер жазды. Бұл мәтінде, басқаларындағыдай, Зам Рим католик діні биологиялық жүйелердің эволюциялық көзқарасын толық қабылдай алатынын, егер бұл көзқарас Дарвиннің табиғи іріктеу теориясына негізделмесе, айтты. Ватикан 1898 жылы кітапқа тыйым салғаннан кейін, Зам бұл қарсылықты толық қабылдап, теология мен ғылымның қарым-қатынасына қатысты жазудан бас тартты. "Эль-Дорадоны іздеу" кітабы және оның трилогиясының жалпы атауы "Конкистадорларды іздеп", ал "Оринокоға дейін және Магдаленаға дейін" (1910), "Андер бойымен және Амазонкаға дейін" (1912) және "Оңтүстік Американың оңтүстігінде" (1916) атты кітаптарының атаулары Оңтүстік Америкадағы саяхаттарынан алынған. Ол Дантеді зейін қойып оқыды және Нотр-Дамда АҚШ-тағы ең ірі үш Данте кітапханасының бірін құрды. Зам АҚШ-тың 26-шы президенті Теодор Рузвельтпен достық қарым-қатынас жасады, ол да Дантеді итальян тілінде жақсы көріп оқитын. Зам президент Рузвельтті Оңтүстік Америкаға Рузвельт-Рондон ғылыми экспедициясына қатысуға көндірді, бұл экспедицияға Теодордың ұлы Кермит және полковник Кандидо Мариано да Сильва Рондон да қатысты. Олар Рио-да-Дувидаға (Шексіз өзен, қазір Рузвельт өзені) көтерілді.
Zahm befriended 26th President of the United States Theodore Roosevelt, who also loved and read Dante in Italian. It was Zahm who talked President Roosevelt into participating in what came to be known as the Roosevelt Rondon Scientific Expedition to South America, and which would also include Theodore's son, Kermit, and Colonel Cândido Mariano da Silva Rondon, to go up the Rio da Dúvida (River of Doubt, now the Roosevelt River).
Өлім және мұра
Зам Киелі жердің тарихи және археологиялық зерттеулеріне арналған кітап жазуды жоспарлаған, бірақ Таяу Шығысқа жол тартқанда Мюнхендегі ауруханада бронхиальды пневмониядан көз жұмды. Оның "Берлиннен Бағдадқа және Вавилонға" атты жазу жұмысының қолжазбалары табылғаннан кейін жарияланды.
Жазушылық еңбектері
Зам бірнеше псевдонимдерді қолданды, көбінесе Х. Дж. Мозанс, сондай-ақ А. Х. Джонс, Мансо және А. Х. Солис есімдерімен.
Мақалалар (іріктеу)
Дж. А. Зам "А. Х. Джонс" атымен. "Библияны зерттеу және аударудағы әйелдер еңбегі", The Catholic World журналы, Нью-Йорк, 95-том/1912 жылғы маусым.