Кіріспе

Британдық деректі фильмдер режиссері Джилл Крейг (туған аты Норин Джин Крейг; 7 наурыз 1911 – 13 желтоқсан 1999) – британдық деректі фильмдер режиссері, сценарист және феминист. Ол Ұлыбританиядағы ең алғашқы әйел режиссерлердің бірі болды. Оның алғашқы фильмдері Крейгтің социалистік және феминистік саясатқа деген қызығушылығын көрсетеді, бірақ оның режиссерлік мансабы Еңбек партиясының жетекшісі Майкл Футпен (1913–2010) құрған отбасымен салыстырғанда "біршама көлеңкеде қалды", оны ол "Біздің өмір салтымыз" (1946) фильмін түсірген кезде танысты.

Ерте өмір

Лондонның Фулхэм қаласында орыс анасы мен шотланд әкесінен туған Норин Жан Крейги кинода актриса ретінде мансабын бастады.

Мансап

Крейгтің феминистік мәселелерге деген қызығушылығы 1940 жылдардың басында Сильвия Панкхерсттің «Суфражисткалар қозғалысы» атты еңбегін оқығаннан бастау алды. Осыдан кейін ол бұрынғы суфражисткалардың жиынына қатысып, Эмелин Панкхерст ескерткішіне гүлдер қойды. Кейінгі жылдары Крейг суфражисткалар қозғалысы бойынша сарапшы ретінде танылды, ол Ұлыбританиядағы феминистік әдебиеттердің үлкен жинағын сақтап, Джон Стюарт Милл заманына дейінгі жарнамалық материалдарды да қамтыды. 1979 жылы ол 1914 жылы тұңғыш рет жарық көрген Эмелин Панкхерсттің «Менің өзімнің хикаям» кітабының қайта басылымына кіріспе жазды. Оның келесі фильмдері социалистік және феминистік көзқарастарын көрсетіп, балалар-босқындар, шахтерлердің еңбек жағдайлары және гендерлік теңдік сияқты солшыл тақырыптарды қамтыды. Бес фильмге режиссерлік жасап, тағы екі фильмінің сценарийін жазғаннан кейін Крейг киноиндустриясынан шамамен қырық жылға шығып, кейіннен BBC телеарнасы үшін бір фильм түсіруге оралды. Крейг Норман Висдомның 1953 жылдың желтоқсанында көрсетілген «Дүкендегі қиындық» фильмінің сценарийін жазуға қатысты. Фильм Лондонның 67 кинотеатрының 51-інде көрсетіліп, кассалық рекордтарды жаңартты. Сценарийдің бірінші нұсқасын жазғаннан кейін, Крейг Висдомның қатысуын білген соң, оның есімін титрлерден алып тастауды сұрады.

Жеке өмір

Крейгінің бірінші некесінен Джули есімді қызы болған. 2009 жылы жарық көрген «Koestler: The Indispensable Intellectual» атты өмірбаянында Майкл Скаммелл Крейгінің Кёстлердің оны зорлағанын ресми түрде мойындаған жалғыз әйел екенін, және бұл туралы оқиға болғаннан кейін елу жылдан астам уақыт өткен соң бір кешкі ас дастарқанда айтқанын мәлімдеді. Крейгі кейінірек Кёстлердің зорлық көрсеткені туралы айғақтар қосты, бірақ Скаммелл Кёстлердің қатыгез және жыныстық тұрғыдан агрессивті болуы мүмкін екенін мойындады. Крейгі 1999 жылы 88 жасында Лондонның Хэмпстед ауданындағы Корольдік тегін ауруханада жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды.

Сыншылдық қабылдау және мұра

Крейгінің фильмдері "қарапайым адамдардың" ең жақсы қасиеттерін ашып көрсету қабілеті" және "саяси тұғырнамасы" үшін танылды. Филип Кемп Крейгінің фильмдерінің саяси мазмұнына тоқталды, оның фильмдерін "фильм жасауды белсенділік ретінде, шығармашылық және саяси процестердің өзара байланысып, бір-бірін дамыту үлгісі ретінде" сипаттады, тіпті 1920 жылдардағы совет кинорежиссерлерінің өзі де мұндай жетістікке сирек қол жеткізгенін айтты.