Кіріспе

Бразилиялық кинорежиссер Роберто Сантос Пинханес (1928–1987) – «Матрага» (A Hora e Vez de Augusto Matraga) және «Ұлы сәт» (O Grande Momento) фильмдерімен белгілі бразилиялық кинорежиссер.

Өмірбаян

Сантос 1928 жылы Сан-Паулудың жұмысшы табының шетіндегі ауданда дүниеге келді. Ол кинодағы қызметін 1952 жылы Бразилияда салынған алғашқы ірі студия – Вера-Круз студиясында бастады. 1956 жылы Сантос өзінің тұңғыш фильмін – Бразилияда түсірілген алғашқы неореалистік фильмді, «O Grande Momento» (Ұлы сәт) фильмін жасады. 1965 жылы Роберто Сантос Гвимарас Розаның «A Hora e Vez de Augusto Matraga» (Матрага) атты повесін бейімдеді. Бұл Гвимарас Розаның туындысын киноға бейімдеудің жалғыз сәтті жобасы болды, ал Гвимарас Роза осы ғасырдағы бразилия әдебиетінің ең ірі тұлғасы саналады. Фильм 1966 жылы Канн кинофестивалінде көрсетілді. 1960-1970 жылдары оның мансабы цензуралық мәселелермен қиындыққа тап болды. Бірақ ол одан кейін тағы алты фильм түсірді, олардың ішінде екі тәжірибелік фильм бар: «Vozes do Medo» (Қорқыныштың дауыстары) – журнал құрылымын ұстанған фильм және «As Tres Mortes de Solano» (Соланоның үш өлімі) – бір сюжетті үш рет көрсететін тәжірибе, біріншісі фантастикалық әлемде, екіншісі реалистік оқиға ретінде, ал үшіншісі цирк пантомимасы түрінде. Осы кезеңде ол теледидарда жұмыс істеп, жарнамалық роликтер түсірді. Гвимарас Розаның тағы бір повесін теледидарға бейімдеудің табысы оны Бразилияның шалқары аймағында өскен бала туралы «Campo Geral» повесі үшін сценарий жазуға итермеледі. Бірақ құқықтарды алудағы бірнеше айлық күрес нәтижесіз аяқталды, содан кейін ол бразилия әдебиетінің тағы бір белгілі тұлғасы – Машадо де Ассис туындысын бейімдеуге кірісті. Оның соңғы фильмі «Квинкас Борба» 1980 жылдардың тұрақсыз кезеңінде Машадо де Ассистің ғасыр соңындағы әлемін қайта жаңғыртты. Роберто Сантос 1987 жылы Сан-Паулу әуежайында, Граммадо фестивалінен оралғаннан кейін, жүрек талмасынан қайтыс болды. «Квинкас Борба» фестивальде көрсетілгеннен кейін бір топ сыншылардың қатыгез сынға ұшыраған еді.