Кіріспе

8 ғасырдағы Йорк және Беверлидің әулие Иоанн епискобы (7 мамыр 721 жылы қайтыс болды) – Нортумбрия корольдігінде қызмет еткен ағылшын епискобы. Ол Хексем және сосын Йорк епискобы болды, бұл аймақтағы ең маңызды діни лауазым еді. Ол Беверли қаласын алғашқы құрылыс – монастырь салып негіздеді. Иоанн өмірінде де, одан кейін де кереметтер жасағандығы мәлім, ал 1037 жылы католик шіркеуі оны әулие деп жариялады. 1054 жылғы Ұлы Шығыс-Батыс бөлінісіне дейін болғандықтан, оны Шығыс православие шіркеуі де әулие деп мойындайды.

Өмір

Джон Харфэмде, Йоркширдің шығыс аймағында, асыл текті ата-аналардан туған деген әңгіме бар. Ол Кантербериде Адрианның басшылығымен білім алған деп есептеледі. Біраз уақыт бойы ол Сент-Хильданың басшылығымен Уитби қауымының мүшесі болды, және оның досы Беда осы фактіні жазбаларында қалдырған. 687 жылы Кантербери архиепискобы (602–690) Тарслық Теодоры оны Хексам епископы етіп киелі қызметке бекітті, ал 705 жылы Йорк епископтығына көтерді. Оның жаңа қызметі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол, ізденіс-сапарларда тың күш жұмсаған, кедейлерге қамқорлық жасаған және жеке басқаруындағы студенттердің білімін жетілдіруге көңіл бөлгені белгілі. Көптеген емдеу кереметтері Иоаннға байланыстырылады, оның шәкірттері көп және оған берілген, ал оның қадір-қасиетінің кең танылуы орта ғасырларда Беверлидің гүлденуіне үлкен үлес қосты. Ол ғылымымен де, ізгіліктерімен де даңқат болды. 1066 жыл шамасында Фолкардқа Иоаннның өмірбаянын жазу тапсырылды. 11 немесе 12 ғасырда Уильям Кетл Иоаннның кереметтері туралы жазба жазды, онда король Этельстанның Беверлиге келгені туралы алғашқы айғақ келтірілген. Иоаннның туы туралы ең ертегі жазба 1138 жылы кездеседі, ол кезде Тұрстан оны туға енгізіп, осы ту Байрақ шайқасына атын берді. 1266 жылға қарай, Йоркширде корольдік әскерге шақырылғанда, Беверлидің тек бір адамды Иоаннның туымен жіберуі жеткілікті деп есептелді. Генрих V Агинкур шайқасындағы жеңісін Иоаннның керемет араласуына байланыстырды, себебі шайқас Иоаннның қабірден шығарылған күніне орай өтті. Алан Р. Дейтон, "Беверлидің Сент-Джонның күнәлары: Голландтық Volksboek Jan van Beverley ісі", Leuvense Bijdragen 82 (1993) 227–246. Сюзан Э. Уилсон, Беверлидің Сент-Джонның өмірі және өмірінен кейінгі өмірі: англосаксон қасиеттісінің культінің эволюциясы, Альдершот: Ashgate 2006.