Кіріспе

Джон Хексемдік (шамамен 1160 – 1209) – ағылшын жылнамашысы, бізге тек «Historia XXV. annorum» деп аталатын еңбегінің авторы ретінде белгілі. Бұл еңбек Даремдік Симеонға жатқызылатын «Historia regum» (Патшалар тарихы) еңбегін жалғастырады және 1130 жылдан 1153 жылға дейінгі ағылшын оқиғаларын қамтиды. Еңбектегі атаудан біз Джонның есімін және оның Хексем аббаты болғанын білеміз. Ол бұл лауазымды 1160 және 1209 жылдар аралығында атқарған болуы мүмкін; бірақ оның өмір сүрген және жазған уақытын дәлірек анықтау мүмкін емес. 1139 жылға дейін ол өзінің ізашары, аббат Рихард жазған тарихты жақыннан қадағалайды; содан кейін ол тәуелсіз, бірақ аса құнды емес дереккөз болып табылады. Ол солтүстік аймақтардағы оқиғалар туралы ең жақсы біледі; алысқа барған кездегі салғырттығын мысал ретінде 1145 жылы король Стефеннің Оксфордты қоршауы деп көрсетуге болады, бірақ бұл оқиға шындығында 1142 жылы болған. Тіпті солтүстік аймақтардағы оқиғалар туралы мәліметтерінде де хронологиялық қателер бар; 1140 жылдан бастап оның көрсеткен күндері бір жылға кешіктірілген. Аббат Рихард – Джонға қарыз болған жалғыз автор емес; ол 1138 жылғы жылнамаға Стандарт шайқасы туралы тағы екі баяндаманы қосты, бірі Уилтондық монах Серлоның өлең түріндегі баяндамасы, екіншісі – Риволықс аббаты Элредтің прозалық баяндамасы; сондай-ақ Глазгодан келген дін қызметкерінің Сомерледтің өлімі туралы өлеңін де енгізді. Джонның жылнамасының жалғыз қолжазбасы 12 ғасырдың соңында жасалған көшірме; Кембридж, Корпус-Кристи колледжі, MS 139. Ең жақсы басылымы – Томас Арнольдтың «Symeonis monachi opera» (Симеон монахының еңбектері) жинағы, 2 том (Rolls Series, 1885). Ағылшын тіліне аудармасы – Джозеф Стивенсонның «Church Historians of England» (Англия шіркеу тарихшылары), 4 том (Лондон, 1856).