Қызылдар гүлінің тұқымдасы: Cinnamomum туралы мәліметтер
Cinnamomum
Cinnamomum – Лавр тұқымдасының 250 түлінен тұратын, хош иісті мәңгі жасыл ағаштары. Тамыр-түбірлері дәмдеуіш ретінде қолданылады. Азия, Океанияда өседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер туысы
Genus of flowering plants
Cinnamomum – лавр тұқымдасына жататын мәңгі жасыл, хош иісті ағаштар мен бұталар туысы. Cinnamomum түрлерінің жапырақтары мен қабығында эфир майлары бар. Бұл туыста шамамен 250 түр кездеседі, олар Оңтүстік Азия, Оңтүстік-Шығыс Азия, Шығыс Азия және Океания/Австралазияның тропикалық және субтропикалық аймақтарында тараған. Туысқа қымыз (даршын) дәмдеуішіне қолданылатын көптеген экономикалық маңызды ағаштар кіреді.
Cinnamomum is a genus of evergreen aromatic trees and shrubs belonging to the laurel family, Lauraceae. The species of Cinnamomum have aromatic oils in their leaves and bark. The genus contains approximately 250 species, distributed in tropical and subtropical regions of South Asia, Southeast Asia, East Asia and Oceania/Australasia. The genus includes a great number of economically important trees used to produce the spice of cinnamon.
Тіршілік ету ортасы
Бұл туыс Гималай және басқа таулы аймақтарда таралған. Ол тропикалық және субтропикалық таулы ылғалды ормандарда, бұталы ормандарда, аңғарларда, Оңтүстік Қытай, Үндістан және Оңтүстік-Шығыс Азиядан келген қылқан жапырақты және жапырақты кең жапырақты ағаштардың аралас ормандарында өседі. Кейбір түрлер, мысалы, Cinnamomum camphora құрғақшылыққа төзімді.
This genus is present in the Himalayas and other mountain areas and is present in tropical and subtropical montane rainforests, in the weed tree forests, in valleys, and mixed forests of coniferous and deciduous broad leaved trees, from southern China, India, and Southeast Asia. Some species, such as Cinnamomum camphora, tolerate drought.
Сипаттамалары
Осы уақытқа дейін тексерілген барлық түрлер диплоидты, олардың хромосомаларының жалпы саны – 24. Бұл Lauraceae туысына шамамен 250 ағаш және бұта жатады, олардың көпшілігі хош иісті. Кейбір ағаштардан көкендер өседі. Жапырақтары қалың, былғарылы, қою жасыл түсті және лавроидты типке жатады. Лаврофильді немесе лавроидты жапырақтарының ерекшелігі – оларды жартылай жабатын шайыр қабаты, осының арқасында олар жылтыр болып көрінеді. Пішіні тар, үшкір овалы, ал ұшында "апикалық мукро" немесе "тамшы ұшы" болады. Бұл жапырақтарға ылғалды ауа райында да суды төгуге мүмкіндік береді, соның нәтижесінде өсімдік тыныс алады. Көбінесе өсімдіктердің ерекше хош иісі сезіледі. Жапырақтары кезектесіп орналасқан, жұмыртқа-эллипс пішіндес, жиектері толық немесе сирек тісті, ұштары сүйір, ал түбі кеңінен дөңгеленген немесе жартылай дөңгеленген. Жапырақ бетінің жоғарғы жағы жылтыр жасылдан сарғыш жасылға дейін, ал астыңғы жағы мөлдір емес және ақшыл түсті. Толық жетілген жапырақтары қою жасыл. Жаңа жапырақтары қызғылт қоңырдан сарғыш-қызылға дейін боялған. Жапырақтары екі бетінде де тегіс немесе жас кезінде астыңғы жағында сирек түк жабынған; көбінесе үш жүйірлі немесе кейде көзге көрінбейтін бес жүйірлі, екі бетінде де анық орталық жүйірі болады. Бүйірлік жүйірлер мен тамырлардың қосылған жерлері үстінен айқын дөңгелек пішіндес. Гүл шоғырлары пісіп тұрған. Қолтық гүлшоғыры 3,5–7 см ұзындықта. Бұл бір жынысты гүлдері бар туыс, гүлдері гермафродитті, жасыл-ақ, ақтан сарыға дейін, тегіс немесе түкті және ақшыл немесе сарғыш қоңыр түсті. Гүлдері көбінесе кішкентай. Гүл қабықшасы сыртынан тегіс немесе түкті, ал ішінен тығыз түкті. Жемісі қызғылт қара, жұмыртқа тәрізді, эллипсоидты немесе жартылай шар пішіндес. Жемістегі гүл қабықшасы тостаған тәрізді. Cinnamomum parthenoxylon және Cinnamomum camphora – биіктігі 30 метрге жететін, диаметрі 3 метр болатын, кеңінен овалы тәждері бар үлкен мәңгі жасыл ағаштар. Гүл шоғырлары кеңінен жұмыртқа тәрізді немесе шар пішіндес, және жұқа қабыршақтармен жабылған. Қабығы сарғыш қоңыр, тік бойында біркелкі емес жарықтар бар. Бұтақтары ашық қоңыр, цилиндр пішіндес және тегіс. Кейбір түрлерінің ішкі қабығы дәмдеуіш – қымыз жасауға қолданылады. Басқа да маңызды түрлері – C. tamala, ол шөп ретінде қолданылады (сонымен қатар теджпат және үнділік лавр жапырағы деп те аталады), және C. camphora, одан камфора алынады.
All species tested so far are diploid, with the total number of chromosomes being 24. This Lauraceae genus comprises approximately 250 trees and shrubs and most are aromatic. Some trees produce sprouts. The thick, leathery leaves are dark green, lauroid type. Laurophyll or lauroid leaves are characterized by a generous layer of wax, making them glossy in appearance, and narrow, pointed oval in shape with an 'apical mucro', or 'drip tip', which permits the leaves to shed water despite the humidity, allowing respiration from plant. Mostly, the plants present a distinct odor. Their alternate leaves are ovate elliptic, with margins entire or occasionally repand, with acute apices and broadly cuneate to subrounded bases. Upper leaf surfaces are shiny green to yellowish green, while the undersides are opaque and lighter in color. Mature leaves are dark green. Young leaves are reddish brown to yellowish red. The leaves are glabrous on both surfaces or sparsely puberulent beneath only when young; the leaves are mostly triplinerved or sometimes inconspicuously five nerved, with conspicuous midrib on both surfaces. The axils of lateral nerves and veins are conspicuously bullate above and dome shaped. Terminal buds are perulate. The axillary panicle is 3.5–7 cm long. It is a genus of monoecious species, with hermaphrodite flowers, greenish white, white to yellow are glabrous or downy and pale to yellowish brown. Mostly the flowers are small. The perianth is glabrous or puberulent outside and densely pubescent inside. The purplish black fruit is an ovate, ellipsoidal or subglobose drupe. The perianth cup in fruit is cupuliform. Cinnamomum parthenoxylon and Cinnamomum camphora are large evergreen trees that can grow to 30 m in height with trunks 3 m in diameter, with broadly ovate crowns. Terminal buds are broadly ovoid or globular, and covered with sericeous scales. Bark is yellowish brown with irregular vertical splits. Branches are light brown, cylindrical, and glabrous. The inner bark of several species is used to make the spice cinnamon. Other notable species are C. tamala, used as the herb malabathrum (also called tejpat and Indian bay leaf), and C. camphora, from which camphor is produced.