Кіріспе

Кең тараған жазадан қорқу атмосферасы

Қорқыныш мәдениеті (немесе қорқыныш климаты) – адамдардың саяси немесе жұмыс орнындағы мақсаттарға эмоционалдық ықпал ету арқылы қол жеткізу үшін халық арасында қорқыныш сезімін қастерлеуі мүмкін деген түсінік. Бұл тұжырымды социологиялық аспект ретінде Фрэнк Фуреди жасады, ал америкалық социолог Барри Гласснер оны кеңінен танымал етті.

Жұмыс орнында

Эшфорт көшбасшылықтың құрылымды бұзуға қабілетті жағын талқылады және ол «кішкентай тирандар» деп атаған басшыларды анықтады: басқарудың тираниялық стилін қолданатын, жұмыс орнында үрей атмосферасын қалыптастыратын басшылар. Жағымсыз күштің толық емес немесе үзіліс-үзіліспен қолданылуы тиімді үрей және күмән атмосферасын жасайды. Егер қызметкерлер зорлыққа төзеушілік танылатынын сезсе, үрей атмосферасы қалыптасуы мүмкін. Бірнеше зерттеу зорлық пен, бір жағынан, автократиялық көшбасшылық пен дауларды шешудің немесе келіспеушіліктерге қатысты авторитарлық тәсілдер арасындағы байланысты растады. Авторитарлық көшбасшылық стилі үрей атмосферасын тудыруы мүмкін, онда диалогқа орын аз немесе мүлдем жоқ, ал шағымдану бекер деп есептеледі. Мемлекеттік сектордағы кәсіподақ мүшелері арасында жүргізілген зерттеуде, жұмысшылардың шамамен бесінші бөлігі зорлыққа куә болғандықтан жұмыс орнын тастау туралы ойланғанын мәлімдеді. Рейнер бұл көрсеткіштерді қызметкерлердің хабарлаудың қауіпсіз емес деп санайтын, үрей атмосферасының болуына байланысты түсіндірді, мұнда зорлыққа бұрын төзеушілік танылған, тіпті басшылық зорлықтың бар екенін білгеніне қарамастан.

БАҚ-тың әсері

Бұқаралық ақпарат құралдарын қолдану АҚШ-та терроризмнен қорқу сезімін қалыптастыруға зор әсер етті, дегенмен терроризм актілері сирек кездесетін құбылыс. 1960 жылдардан бастап Джордж Гербнер және оның әріптестері медиа қолдану мен қылмысқа қатысты қорқыныш арасындағы байланысты зерттеуді күшейтті. Гербнердің пікірінше, теледидар және басқа да бұқаралық ақпарат құралдары шындыққа негізделген емес, "қайталанатын медиа хабарларынан" туындайтын әлемдік көзқарасты қалыптастырады. Көптеген американдықтар күн сайын медианың әлдебір түрімен қарым-қатынас жасайды, ал теледидар мен әлеуметтік желілер платформалары – жергілікті және халықаралық жаңалықтарды алудың ең көп қолданылатын тәсілдері. Сондықтан көпшілік зорлық-зомбылық қылмыстар мен терроризм актілері туралы жаңалықтар мен ақпаратты осы арқылы алады. Дамыған смартфондар мен әлеуметтік желілердің арқасында адамдар үнемі жаңа жаңалықтармен қамтылады және әлемнің түкпір-түкпірінен келетін терроризм туралы хабарларды оқи алады. Бұқаралық ақпарат құралдары терроризм және ұлттық қауіпсіздікке қатысты басқа да қауіп-қатерлерден қорқыныш тудырады, бұл халықтың психологиялық денсаулығына, мысалы, депрессия, мазасыздық және ұйқысыздық сияқты кері әсер етеді. Саясаткерлер зорлық-зомбылық қылмыстар мен терроризм актілерінен кейін теледидар арқылы немесе басқа жолдармен сұхбат береді және сайлаушылардың санасына терроризмнен қорқыныш сезімін сіңіру үшін әлеуметтік желілерін пайдаланады.