Кіріспе

Италиялық католик епискобы (1696–1787)

Альфонс Лигуори, CSsR (27 қыркүйек 1696 – 1 тамыз 1787), кейде Альфонс Мария де Лигуори немесе Әйін Алфонс Лигуори деп аталады, итальяндық католик епискобы, рухани жазушы, композитор, музыкант, суретші, ақын, заңгер, схоластикалық философ және теолог болған. Ол 1732 жылғы қарашада Редемптористерлер деп белгілі Қасиетті Құтқарушылар қауымын құрды. 1762 жылы ол Сант-Агата-деи-Готи епископы болып тағайындалды. Өмірінде басқа да рухани және аскетикалық еңбектермен қатар, "Моральдық теологиясының" тоғыз басылымын жариялады. Оның ең танымал еңбектері – "Марияның даңқы" және "Крест жолы", соңғысы әлі күнге дейін ораза кезінде шіркеулерде қолданылып келеді. Ол 1839 жылы Папа Григорий XVI-мен қасиетті деп жарияланды және 1871 жылы Папа Пий IX-мен Шіркеу докторы деп жарияланды. Католиктердің ең көп оқылатын авторларының бірі, ол мойынұстаушылардың қамқоршысы.

Алғашқы жылдар

Ол 1696 жылғы 27 қыркүйекте Неаполь Корольдігінің бір бөлігі болған Неаполь қаласының жанындағы Марианеллада дүниеге келді. Ол теңіз офицері және Корольдік галераларының капитаны Джузеппе Лигуори мен Анна Мария Катерина Кавальеридің жеті баласының үлкені болды. Туғаннан кейін екі күн өткен соң, біздің Анамыздың шіркеуінде Альфонс Мария Антоний Иоанн Космас Дамиан Михаил Гаспар де Лигуори деген атпен крещение рәсімі болды. Оның отбасы ақсүйек тегінен шыққан, бірақ Лигуори тармағы шамалы кедейленген еді. Көру қабілетінің нашарлауы және созылмалы астма оған әскери мансапқа жол бермеді, сондықтан әкесі оны құқық саласында оқытты. Неаполь университетіне түсуге дейін жеке репетиторлармен оқыды, онда 16 жасында азаматтық және канондық құқықтан докторлық диплом алды. Кейін ол сол кезде өте кішкентай болғанын, докторлық халатымен көміліп қалғанын және барлық көрермендер күлгенін айтты. Ол табысты адвокат болды. Ол мамандығынан кетуді ойлап, бір адамға былай деп жазды: "Досым, біздің кәсібіміз қиындықтар мен қауіп-қатерге толы; біз бақытсыз өмір сүреміз және бақытсыз өліммен кездесуіміз мүмкін". 27 жасында, заңгерлік тәжірибесінің сегіз жылында алғаш рет маңызды істі ұтырғаннан кейін, ол заңгерлік қызметтен бас тартуға бел буды. Сонымен қатар, ол ішкі дауысты естіді: "Дүниеден қол үз, маған өзіңді бер". Лигуори кейде ұжданды нығмет деп қарастырып, былай деп жазды: "Ұждан дінге жаңа келгендер үшін пайдалы, ол жанды тазартады және оны сақтайды". 1729 жылы Лигуори отбасын тастап, Неапольдегі Қытай институтына қоныстанды. Әйел Мария Селеста Кростароса оған қауымды құру үшін Құдай оны таңдағанын білдіргенін айтты. Ол қала мен ауылда халыққа миссионерлік қызмет көрсету шартымен қауымды құрды. Оның мақсаты қалалардың кедей аудандарында және басқа да жағдайы нашар жерлерде үйрету және уағыз айту болды. Олар сондай-ақ янсенизммен күресті, ол тым қатаң моральдық талаптарды уағыздады: "Тәубешілерді жазаланатын қылмыскерлер ретінде емес, құтқарылатын жандар ретінде қарау керек". Ол ешқашан тәубешінің кешірімін қабылдаудан бас тартпаған делінеді.

Сант-Агата-де-Готидің епискобы

1762 жылы Лигуори Сант-Агата-де-Готидің епископы етіп қадағаланды. 1949 жылы Редемптористерлер католик моральдық теологиясын терең зерттеу үшін Альфонсиан академиясын құрды. 1950 жылы 26 сәуірде Папа Пий XII оны мойындаушылар мен моральдық теологтардың қамқоршысы деп жариялады және кейіннен ол туралы «Haurietis aquas» энцикликасында жазды. «Моральдық теологтардың князі» деген атақ бергенде, шіркеу сонымен бірге «1831 жылғы 22 шілдедегі жарлығында Әулиеге көрсеткен бұрын-соңды болмаған құрметті де көрсетті, ол мойындаушыларға Әулие Альфонстың пікірлерін олардың негіздерін салмақтап қарамай-ақ қабылдауға рұхсат береді». Шіркеу бұл ерекше құқықты оңай бермеді, бірақ бұл оның ерекше білімге, шіркеу ілімдерін терең түсінуге және өте дәл жазу қабілетіне байланысты болды.

Шолу

Лигуори өнімді және танымал жазушы болды. Оның еңбектерінің 21 500 басылымы және 72 тілге аударылуы оның католиктердің ең көп оқылатын авторларының бірі екенін көрсетеді. Оның ең танымал музыкалық туындысы – Quanno Nascetti Ninno атты Рождестволық әнұраны, кейіннен Папа Пий IX итальян тіліне Tu scendi dalle stelle ("Жұлдызды аспаннан келесің") деп аударған. Католик шіркеуінің бекем қорғаушысы Лигуори былай деді: «Католик шіркеуінің құдайлық үйретімін қабылдамау – ақыл мен аянның өзінің негізін қабылдамаумен тең, себебі олардың екеуінің де принциптері енді ешқандай берік негізге ие емес; содан кейін оларды әркім өз қалауынша түсіндіре алады, әркім өзі қалаған шындықтарды жоққа шығаруға құқылы. Сондықтан қайталап айтамын: егер шіркеудің оқу билігі мен оған бағыну жоққа шығарылса, онда кез келген қателік қолдау табады және оған мойынсұну қажет».

Моральдық теология

Лигуоридің католик шіркеуіне сіңірген ең бағалы үлесі – моральдық теология саласы болды. Оның шедевр туындысы – "Моральдық теология" (1748), оны Рим папасының өзі бекіткен.