Кіріспе

Америкалық сәтсіз радио желісі Amalgamated Broadcasting System (ABS), кейде Amalgamated Network (Amalgamated) деп аталатын, Америка Құрама Штаттарында ұлттық "үшінші радио желісін" құруға бағытталған, бірақ сәтсіз болған амбициялы әрекет еді. Компания президенті, американдық комедия актері Эд Уинн және вице-президенті, венгр туған скрипкашы Ота Гыги оның басты демеушілері болды. Желінің тұңғыш эфирі 1933 жылдың 25 қыркүйегінде Солтүстік-Шығыстағы бірнеше станция арқылы жүзеге асты. Ел бойынша кеңейту жоспарлары болғанына қарамастан, желі бастапқы серіктес станцияларынан асып түспеді және дебютінен бес апта өткен соң, 1933 жылдың 1 қарашасында түнгі жарты сағатта қызметін тоқтатты. Бұл сәтсіздік Уинн үшін ауыр қаржылық шығынмен қатар, күшті эмоционалдық стресске де әкелді.

Құрылу

1930 жылдардың басында АҚШ-тағы желілік радионы екі ірі компания басым биледі: 1926 жылы құрылған Ұлттық телерадиокомпания (NBC), ол NBC Red және NBC Blue деп аталатын екі ұлттық желіні, сондай-ақ 1927 жылы құрылған Колумбия телерадиокомпаниясы (CBS) басқарды. Бұл екі компания кейіннен елдің ірі радиостанцияларының көпшілігімен байланыс келісімдеріне қол қойды, қалған бірнеше жүздеген орташа және шағын станцияларға бағдарламалардың шектеулі таңдауын қалдырды. Бұл тепе-теңдіксіздік NBC және CBS бағдарламаларымен бәсекелесуге мүмкіндік беретін "үшінші радио желісін" құруға бағытталған күш-жігерге әкелді. ABS құру идеясы Ота Гигиге қатысты, ол кейін Виннді шақырды, ол NBC-дегі түпнұсқалық Fire Chief бағдарламасындағы "Өрт бастығы" рөлімен елде кеңінен танымал болды. Кәсіби және қаржылық жетістіктеріне қарамастан, Винн өзінің болашағы және қалыптасқан желілердің жергілікті филиалдық станцияларының бағдарламалау саясатына қатысты билігі туралы алаңдады. Ол ABS бағдарламалауға балама ұсынысын береді және өзі мен отбасы үшін тұрақты қаржылық болашақты қамтамасыз етеді деп үміттенді, түсіндіріп: "Актерлік – өте сенімсіз мамандық, мен актер ұлым Кинан үшін ақылға қонымды және қауіпсіз бизнес құруды қалаймын, ол көп пайда әкеледі". Amalgamated Broadcasting System, Inc. компаниясының құрылуы 1932 жылдың қазан айында жарияланды, бірақ ол кезде ол өндіріс компаниясы ретінде сипатталды. Эд Винн президент болды, ал "танымал продюсер" Артур Хопкинс өндіріс директоры, ал Ота Гиги мен Т. В. Ричардсон көмекшілер ретінде сипатталды. Ирвинг Берлин мен Дэниел Фроман да жобаға қатысуды жоспарлап отыр деген қауесет тарады, ал жаңа компания, есімдері айтылмағандардың айтуынша, "Radio Row-ды қызықтырды" және $1,000,000 көлемінде бизнес келісімдеріне қол қойған. ABS жоспарлары 1933 жылдың қаңтарында жақында құрылған Мичиган аймақтық желісінің президенті Джордж В. Трендлден қолдау тапты, ол өзінің станциялары батысқа қарай кеңейгеннен кейін Amalgamated-ке қосылатынын мәлімдеді. Негізгі инвесторларды тартуға күш салынды, сондай-ақ қосымша қаржы "Детройт миллионерлерінен" келеді деген қауесет тарады, бірақ желі негізінен Эд Винннің жеке қаражатымен қаржыландырылатын болады. 1933 жылдың 10 наурызында өткен баспасөз кешінде Винн жоспарларын былай баялады: "Менің мақсатым – тыңдаушыға көбірек радио және азайтылған жарнамалық шу. Орташа тыңдаушыны қабылдағышына тартатын бір нәрсе бар. Ол көңіл көтеруді қалайды. Ол диалда көңіл көтеруді ең көп табатын жерге диалды қояды. Сондықтан мен Amalgamated тыңдаушыға жарнамалық сөздерді барынша азайтып, ең жақсы көңіл көтеруді ұсынуын қалаймын". Коммерциялық хабарламаларды шектеу жоспарланды, "басты және аяғындағы перде хабарламасын" отыз сөзден асырмау үшін. (Рекламалық хабарламаларды әр бағдарламаның басында және соңында қысқа хабарландырулармен шектеу бастапқы желілік радио саясаты болды, NBC және CBS 1930 жылдарда одан бас тартқанша). Сонымен қатар, "радиостанцияда күні бойына жоспарланған бағдарламаның жоспары бағдарлама менеджерінің қолында болуы керек. Онда ешқандай артықшылықтар коммерциялық мүдделерге берілмеуі керек". Винн жоғары сапалы бағдарламаның маңыздылығын атап өтті, себебі: "Тыңдаушы біздің бағдарламаларымыздың бірін сағат 8.00-ден 13.00-ге дейін кез келген уақытта тыңдаса, ол жақсы бағдарламаны ести алатынын біледі". Ол сондай-ақ, ел Ұлы депрессияның тереңдігіне батып қалғандықтан, оның желісі көптеген жұмыссыз актерлер мен басқа да ойын-сауықшыларға қосымша жұмыс көзі болады деп үміттенді. Жаңа желі жақын арада іске қосылатыны туралы хабарландыруларға қарамастан, оның іске қосылу күні бірнеше рет кейінге қалдырылды, бұл радио индустриясында күмәнділікті күшейтті. Нью-Йорк қаласының бас стансасын құру үшін қажетті жұмыс өте күрделі болды. Төрт шағын станцияны біріктіруге тырысты – WCDA, WBNX, WMSG және WAWZ – олардың барлығы ортақ жиілікті бөлісті. WCDA WBNX және WMSG сатып алу арқылы жиіліктің эфирлік сағаттарының көпшілігін бақылауға алды, содан кейін WCDA өзінің шақыру хаттарын WBNX-ке өзгертті. WAWZ иелері сатуға дайын емес еді, бұл ABS-тің негізгі станциясы тіпті толық уақыт жұмыс істемейтінін білдірді.

Операциялар

Жаңа желіге шамамен 15 филиалдық станцияның алғашқы тізімі тартылды, Солтүстік-Шығыста орналасқан. Уақыт өте келе станциялардың қосымша географиялық топтарын қосу жоспарланған. Бастапқы станциялардың көбісі кішкентай, тарату радиусы шектеулі болды: олардың біріктірілген қуаты көптеген жеке NBC және CBS станцияларының қуатынан кем болды. Жаңа желі 1933 жылдың 25 қыркүйегінде Нью-Йорктегі Мэдисон даңғылы, 501-үйіндегі жаңадан салынған студияларынан (және сәнді кеңселерден) төрт сағаттық гала-концертпен алғаш рет көрсетілді. Бағдарламаға Ваун Де Лит және Норман Брокеншир қатысты, ал пошта министрі Джеймс А. Фарли, Федералды радио комиссиясының төрағасы соткер Е.О. Сайкс және Вашингтонда WOL арқылы сөз сөйлеген Нью-Йорк штатының өкілі Сол Блум құттықтау сөздерін айтты. Эд Уинн радио шартының талаптарына байланысты бәсекелес желіде болмағандықтан қатыспады. Шараға қатысқан Бен Гросс кейіннен оны нашар ұйымдастырылған және көрермендердің тәртіпсіздігі салдарынан бұзылған деп сипаттады.

Жарамсыздық және оның салдары

Бастапқыда зор үміттер болғанымен, ABS желісі бастапқыда-ақ қиындыққа тап болды. "Баллиху" деп аталатын жарнаманы күрт шектеу жоспары күтілгеннен де жақсы нәтиже берді, себебі наурыз айында Уинн "жиырма жеті демеуші дайын" десе де,

Уинн желінің нашарлап бара жатқаны туралы хабарларды тексеру үшін Голливудтан оралды. Іске қосылғанға дейін сенімді болған Уинн: "Біз бірнеше рет құлап қалуымыз мүмкін, бірақ біз күлімсіреп тұрып, мақсатымызға қарай жылдамдап, бірақ берік құрылыс жасаймыз, сондықтан кері соққыға ұшырасақ, ол қысқа ғана болатын болады. Содан кейін біз сол жерден қайтадан көтерілеміз", – деген еді. Гиги желіні құтқару үшін бірнеше сәтсіз әрекет жасады, бірақ Amalgamated 1933 жылдың 1 қарашасында түнгі сағат 12-де жұмысын тоқтатты, басталысынан бес апта өткен соң. Бірнеше күн ішінде кредиторлар желіні міндетті түрде банкротқа ұшыратып, таратуға мәжбүр етті, 10 000 долларлық орган 1 000 долларға сатылды, ал студиялар Ньюарк, Нью-Джерсидегі WNEW станциясы үшін сатып алынды. Эд Уинн ABS фиаскосы үшін ұялды және жауапкершілікті өзіне алды. Ол 300 000 доллардан астам шығынға ұшыраған инвесторларға ақшасын қайтарып беруге уәде берді. (Алайда, Эд Уинн радиожелі ұйымдастыруға тағы бір рет тырыса ма деген сұраққа: "Ешқашан болмайды. Менің жұмысым – адамдарды күлдіру, өзімді жылату емес", – деп қатаң жауап берді.)