Ханс Альберт: Неміс философының өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Неміс философы (1921–2023)

Ханс Альберт (8 ақпан 1921 – 24 қазан 2023) – неміс философы. Ол 1963 жылдан бастап Мангейм университетінде әлеуметтік ғылымдар профессоры қызметін атқарды және 1989 жылға дейін университетте жұмыс істеді. Альберт 2023 жылғы 24 қазанда Гейдельбергте 102 жасында дүние салды.

Өмірбаяндық әдебиет

Ханс Альберт, "Autobiographische Einleitung", in: Kritische Vernunft und menschliche Praxis, Штутгарт (Reclam) 1977, pp. 5–33. Ханс Альберт, "Социологияға жасаған жолым. Мәдени пессимизмнен сын тұжырымдық рационализмге", in: Кристиан Флек (ред.), Wege zur Soziologie. Autobiographische Notizen, Leske + Budrich, Опладен, б. 17–37. Эрик Хилгендорф: Ханс Альберт. "Zur Einführung" кіріспесі, Junius Verlag 1997. Ханс Альберт, "In Kontroversen verstrickt". Vom Kulturpessimismus zum kritischen Rationalismus, LIT Verlag 2007, 264 б. (Ханс Альберттің өмірбаяны)

Жарияланымдар

Альберт шамамен 30 кітап жариялады. Олардың бір бөлігі әртүрлі тілдерге аударылған.

Ағылшын кітаптары

1976 (Адорно, Дахрендорф, Хабермас, Пилот және Поппермен бірге): Неміс социологиясындағы позитивизм дауы, Heinemann London және Harper Torchbook. Мақалалардың үзінділері және 1985 жылғы «Сыни ойлау туралы трактат», Princeton University Press, Принстон. 1999 жылғы «Әлеуметтік ғылым, дін және саясат арасында». Сыни рационализм туралы эсселер, Амстердам-Атланта (Rodopi). (Сипаттама және тараулардың алдын ала қарау сілтемелері.)

Ағылшын тіліндегі мақалалар

Әлеуметтік ғылымдар мен моральдық философия. Әлеуметтік ғылымдардағы құндылық проблемасына сынды көзқарас, Марио Бунге (ред.), «Ғылым мен философияға сынды көзқарас». Карл Поппердің құрметіне арналған эсселер, Гленко/Иллинойс. Заң және мемлекет, 13-том, Тюбинген 1976 ж. «Ғылым және ақиқатты іздеу. Критикалық рационализм және ғылымның методологиясы», Г. Радницки/Г. Андерсон (ред.), Ғылымдағы прогресс және рационалдық, Дордрехт/Голландия 1978, Ғылым философиясы бойынша Бостон зерттеулері, Р. С. Коэн/М. Вартофский (ред.), LVIII том. «Экономикалық дәстүр. Экономика теориялық әлеуметтік ғылымдар үшін ғылыми-зерттеу бағдарламасы ретінде», Karl Brunner (ред.), Экономика және әлеуметтік институттар, Талдау және идеология конференциясынан алынған түсініктер, Бостон/Гаага/Лондон 1979. «Трансценденталды реализм және рационалды эвристика: сынды рационализм және әдіс проблемасы», Гуннар Андерсон (ред.), Ғылым мен саясаттағы ұтымдылық, Рейдель, Дордрехт 1984. «Лейбницті экономикада қолдану туралы. Питер Кословскийге түсініктеме», Peter Koslowski (ред.), Философиядағы экономика, Мор, Тюбинген 1985, 68–78 б. «Заң – рационалды практиканың құралы ретінде», Теренс Дайнтит/Гюнтер Тейбнер (ред.), Келісімшарт және ұйым. Экономикалық және әлеуметтік теория тұрғысынан құқықтық талдау, Берлин/Нью-Йорк 1986, де Грюйтер, 25–51 б. «Социализмнің болуы заңды ма? Тарихи болжам және ақыл-ойдың мүмкіндіктері», Svetozar Pejovich (ред.), Социализм: институционалдық, философиялық және экономикалық мәселелер, Kluwer Academic Publishers, Дордрехт, Бостон, Ланкастер 1987. «Сынды рационализм. Әлеуметтік ғылымдар мен құқықтағы әдіс проблемасы», Ratio Juris, 1-том, 1-сан, 1988 ж. наурыз, 1–19 б. «Герменевтика және экономика. Әлеуметтік ғылымдардағы герменевтикалық ойлауға сын», Kyklos, 41-том, 4-fasc., 1988 ж., 573–602 б. «Лорд Альфордқа жауап», Жаңалықтар (редактор Фред Эйдлин), 3-том (3 және 4-сандар), 13–14 б., 1988 ж. шілде. «Адамның іс-әрекетін түсіндірудегі себептерге қатысты бірнеше ескертулер», International Studies in the Philosophy of Science, 7-том, 1-сан, 1993 ж., 25–27 б. «Дін, ғылым және шеңбер мифі», I. C. Jarvie/N. Laor (ред.), Сынды рационализм, метафизика және ғылым. Джозеф Агассиге арналған эсселер, 1-том, Kluwer Acad. Publishers, 41–58 б. «Бернхольц туралы түсініктеме», Gerard Radnitzky/Hardy Bouillon (ред.), Құндылықтар және әлеуметтік тәртіп, 1-том: Құндылықтар мен қоғам, 251–254 б., Avebury, Aldershot/Brookfield USA/Гонконг/Сингапур/Сидней. «Еркіндік идеалы және әлеуметтік тәртіп проблемасы», Dino Fiorot (ред.), Ordino, Conflitto e Libertà nei Grandi Mutamenti del Nostro Tempo, G. Giappichelli Editore, Torino, 1–30 б. «Ғылым мен діннің қақтығысы: діни метафизика және ғылыми әлемді қарастырудың баламасы», Институционалдық және теориялық экономика журналы (JITE), 153(1)-том, 1997 ж., 216–234 б. «Сынды рационализм және әмбебап герменевтика», Jeff Malpas, Ulrich Arnswald, Jens Kertscher (ред.), Гадамердің ғасыры. Ханс Георг Гадамердің құрметіне арналған эсселер (MIT Press, 2002 ж. наурыз), 15–24 б. «Тарихнама гипотетикалық-дедуктивті ғылым ретінде: әдістемелік тарихшылдыққа сын», Colin Cheyne/John Worrall (ред.), Рационалдық және шындық. Алан Мусгрейвпен әңгімелер, Springer, Дордрехт, 263–272 б.

"Social Science and Moral Philosophy. A Critical Approach to the Value Problem in the Social Sciences", in: Mario Bunge (eds. ), The Critical Approach to Science and Philosophy. Essays in Honor of Karl Popper, Glencoe/Illinois. Law and State, Vol. 13, Tübingen 1976. "Science and the Search for Truth. Critical Rationalism and the Methodology of Science", in: G. Radnitzky/G. Andersson (eds. ), Progress and Rationality in Science, Dordrecht/ Holland 1978, Boston Studies in the Philosophy of Science, R. S. Cohen/M. Wartofsky (eds. ), Vol LVIII. "The Economic Tradition. Economics as a Research Programme for Theoretical Social Science", in: Karl Brunner (ed. ), Economics and Social Institutions, Insights from the Conferences on Analysis and Ideology, Boston/The Hague/London 1979. "Transcendental Realism and Rational Heuristics: Critical Rationalism and the Problem of Method", in Gunnar Anderson (ed. ), Rationality in Science and Politics, Reidel, Dordrecht 1984. "On Using Leibniz in Economics. Comment on Peter Koslowski", in: Peter Koslowski (ed. ), Economics in Philosophy, Mohr, Tübingen 1985, p. 68–78. "Law as an Instrument of Rational Practice", in: Terence Daintith/ Günther Teubner (ed. ), Contract and Organization. Legal Analysis in the Light of Economic and Social Theory, Berlin/New York 1986, de Gruyter, p. 25–51. "Is Socialism inevitable? Historical prophecy and the possibilities of reason", in: Svetozar Pejovich (ed. ), Socialism: Institutional, philosophical and economical issues, Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, Boston, Lancaster 1987. "Critical Rationalism. The Problem of Method in Social Sciences and Law", Ratio Juris Volume 1, Number 1, March 1988, p. 1–19. "Hermeneutics and Economics. A Criticism of Hermeneutical Thinking in the Social Sciences", Kyklos, Volume 41, Fasc. 4, 1988, pages 573–602. "Reply to Lord Alford", Newsletter (Editor Fred Eidlin), Vol 3 (No 3 & 4), pages 13–14, July 1988. "Some remarks on reasons in explaining human action", International Studies in the Philosophy of Science, Vol. 7 No.1, 1993, pp. 25–27. "Religion, Science, and the Myth of the Framework", in: I. C. Jarvie/ N. Laor (eds), Critical Rationalism, Metaphysics and Science. Essays for Joseph Agassi, Vol. I, Kluwer Acad. Publishers, pp. 41–58. "Commentary on Bernholz", in: Gerard Radnitzky/ Hardy Bouillon (eds), Values and the Social Order, Vol. I: Values and society, pages 251–254, Avebury, Aldershot/ Brookfield USA/ Hong Kong/ Singapore/ Sidney. "The Ideal of Liberty and the Problem of the Social Order", in: Dino Fiorot (ed. ), Ordino, Conflitto e Libertà nei Grandi Mutamenti del Nostro Tempo, G. Giappichelli Editore, Torino, pp. 1–30. "The Conflict of Science and Religion: Religious Metaphysics and the Scientific World View as Alternatives", Journal of Institutional and Theoretical Economics (JITE), Vol.153 (1), 1997, pp. 216–234. "Critical Rationalism and Universal Hermeneutics", in Jeff Malpas, Ulrich Arnswald, Jens Kertscher (ed. ), Gadamer's Century. Essays in Honor of Hans Georg Gadamer (MIT Press, March 2002), pp. 15–24. "Historiography as a Hypothetical Deductive Science: A Criticism of Methodological Historism", in: Colin Cheyne/John Worrall (eds), Rationality and Reality. Conversations with Alan Musgrave, Springer, Dordrecht, pp. 263–272.

Неміс кітаптары

1967 Marktsoziologie und Entscheidungslogik. Базар әлеуметтану және шешімдер логикасы. Әлеуметтік-экономикалық проблемалар. 1968 Traktat über kritische Vernunft Tübingen (Mohr Siebeck), көптеген кейінгі басылымдар. 1971 Plädoyer für kritischen Rationalismus, Piper Verlag, Мюнхен 1971. 1972 Konstruktion und Kritik. Құрылым және сын. Философияның сыншыл рационализмі туралы эсселер, Verlag Hoffmann und Campe, Гамбург 1972. 1973 Theologische Holzwege. Герхард Эбелинг және ақылдың дұрыс қолданылуы, Verlag Mohr (Siebeck), Тюбинген 1973. 1975 Transzendentale Träumereien. Карл Отто Апельдің тілдік ойындары және оның герменевтикалық Құдайы, Verlag Hoffmann und Campe, Гамбург 1975. 1976 Aufklärung und Steuerung. Әлеуметтік философия және әлеуметтік ғылымдар методологиясы туралы эсселер, Verlag Hoffmann und Campe, Гамбург. * *1976 'Позитивизм дауы', ағылшын тіліндегі кітаптарды қараңыз, сондай-ақ неміс және басқа тілдерде де бар. 1977 Kritische Vernunft und menschliche Praxis автобиографиялық жазбалармен бірге. 1978 Traktat über rationale Praxis. Рационалды практика туралы трактат. 1979 Das Elend der Theologie. Теологияның қайғысы. 1982 Die Wissenschaft und die Fehlbarkeit der Vernunft. Ғылым және ақылдың қателігі. 1987 Kritik der reinen Erkenntnislehre. Таза таным теориясының сыны. Нақты перспективада таным проблемасы. 1993 Rechtswissenschaft als Realwissenschaft туралы лекциялар. Вюрцбург университетіндегі құқық – әлеуметтік факт ретінде және юриспруденцияның міндеті. – Таза герменевтиканың сыны – Антиреализм және түсіну проблемасы, Тюбинген (Mohr Siebeck) 1994. 1997 Paul Feyerabend, Hans Albert, Briefwechsel (ред. Wilhelm Baum), Франкфурт/М. (Fischer) 1997. 2000 Kritischer Rationalismus, Тюбинген Mohr Siebeck (UTB) 2000. 2001 Hans Albert Lesebuch, UTB (Mohr Siebeck) Тюбинген 2001. 2003 Kritik des transzendentalen Denkens, (Mohr Siebeck) Тюбинген 2003 және сол жылы: Erkenntnislehre und Sozialwissenschaft. Karl Poppers Beiträge zur Analyse sozialer Zusammenhänge, Вена (Picus) 2003. 2005 Hans Albert – Karl Popper – Briefwechsel 1958–1994 (Карл Попперден және оған хаттар); ред. Martin Morgenstern және Robert Zimmer. 2006 Rationalität und Existenz (Альберттің 1952 жылғы диссертациясының жаңа алғы сөзімен және өзін-өзі сынға алу эпилогымен қайта басылуы), 233 б., Тюбинген (Mohr Siebeck). 2007 In Kontroversen verstrickt. Мәдени пессимизмнен сыншыл рационализмге, LIT Verlag 2007, 264 бет. (Автобиография). Ханс Альберттің ғылыми мақалалары үшін Ханс Йоахим Ниманның жарияланымдар тізіміне қараңыз. Онда ағылшын тіліндегі мақалалардан көптеген цитаталар, сондай-ақ итальян, фин, корей, жапон, поляк, испан және серб-хорват тілдеріне аударылған мақалалар бар. Сондай-ақ Ханс Йоахим Ниманның (қаламы 'hjn') бастамасымен жасалған неміс Wikibook-ына қараңыз: Hans Albert-ті зерттеу нұсқаулығы (Hans Albert-ті зерттеуге арналған оқулық). Онда көптеген цитаталары бар жарияланымдардың үлкен тізімі бар.

1967 Marktsoziologie und Entscheidungslogik. Ökonomische Probleme in soziologischer Perspektive. 1968 Traktat über kritische Vernunft Tübingen (Mohr Siebeck), many later editions. 1971 Plädoyer für kritischen Rationalismus, Piper Verlag, München 1971. 1972 Konstruktion und Kritik. Aufsätze zur Philosophie des kritischen Rationalismus, Verlag Hoffmann und Campe, Hamburg 1972. 1973 Theologische Holzwege. Gerhard Ebeling und der rechte Gebrauch der Vernunft, Verlag Mohr (Siebeck), Tübingen 1973. 1975 Transzendentale Träumereien. Karl Otto Apels Sprachspiele und sein hermeneutischer Gott, Verlag Hoffmann und Campe, Hamburg 1975. 1976 Aufklärung und Steuerung. Aufsätze zur Sozialphilosophie und zur Wissenschaftslehre der Sozialwissenschaften, Verlag Hoffmann und Campe, Hamburg * *1976 'Positivism Dispute', see English books, also in German and other languages. 1977 Kritische Vernunft und menschliche Praxis with autobiographical notes. 1978 Traktat über rationale Praxis. 1979 Das Elend der Theologie. 1982 Die Wissenschaft und die Fehlbarkeit der Vernunft. 1987 Kritik der reinen Erkenntnislehre. Das Erkenntnisproblem in realistischer Perspektive. 1993 Lectures about Rechtswissenschaft als Realwissenschaft. Das Recht als soziale Tatsache und die Aufgabe der Jurisprudenz at the University of Würzburg. – Kritik der reinen Hermeneutik – Der Antirealismus und das Problem des Verstehens, Tübingen (Mohr Siebeck) 1994. 1997 Paul Feyerabend, Hans Albert, Briefwechsel (ed. Wilhelm Baum), Frankfurt/M. (Fischer) 1997. 2000 Kritischer Rationalismus, Tübingen Mohr Siebeck (UTB) 2000. 2001 Hans Albert Lesebuch, UTB (Mohr Siebeck) Tübingen 2001. 2003 Kritik des transzendentalen Denkens, (Mohr Siebeck) Tübingen 2003 and in the same year: Erkenntnislehre und Sozialwissenschaft. Karl Poppers Beiträge zur Analyse sozialer Zusammenhänge, Wien (Picus) 2003. 2005 Hans Albert – Karl Popper – Briefwechsel 1958–1994 (Letters from and to Karl Popper); ed. Martin Morgenstern and Robert Zimmer. 2006 Rationalität und Existenz (Reprint of Albert's 1952 dissertation with a new foreword and a self critical epilogue), 233 p., Tübingen (Mohr Siebeck). 2007 In Kontroversen verstrickt. Vom Kulturpessimismus zum kritischen Rationalismus, LIT Verlag 2007, 264 pages. (Autobiography)

For Hans Albert's scientific articles, see List of Publications maintained by Hans Joachim Niemann in See also the Hans Joachim Niemann (alias 'hjn') initiated German Wikibook: Studienführer Hans Albert (Study Guide for Hans Albert). It contains a large list of publications with many quotations from English written articles, as well as articles translated into Italian, Finnish, Korean, Japanese, Polish, Spanish, and Serbo Croatian.