Кіріспе

Үкіметтік емес ұйым, Федералды Еуропа үшін күресіп келеді.

Еуропа федералистер одағы (UEF) – 1946 жылы құрылып, 1973 жылы қайта құрылған, коммерциялық емес халықаралық қауымдастық. Ол әртүрліліктегі бірлік идеясына негізделген еуропалық федералды мемлекет құруды қолдайды. 1946 жылы ол Еуропа федерациясын құруға бағытталған бірқатар бастамаларды біріктірді, оның ішінде Бенито Муссолини биліктен құлағаннан кейін 1943 жылдың 27-29 тамызында Милан қаласында Альтиеро Спинелли бастамасымен құрылған Movimento Federalista Europeo және 1944 жылдың маусым айында Лион қаласында "Франк-тирерлер" тобының мүшелері құрған Еуропалық Федерация комитеті де бар.

Тарих

Екі конференциядан кейін, біріншісі 1946 жылдың қыркүйегінде 16 еуропалық елдің федералистік қозғалыстарының 78 өкілін жинаған Гертенштейнде (Швейцарияның Цюрих қаласына жақын Веггис муниципалитеті), ал екіншісі сол жылдың қазан айында Люксембургте өтті. Бұл топтар, екі дүниежүзілік соғыстың қайғысы мен қирауының қайталануын болдырмау үшін, тек әртүрліліктегі бірлік идеясына негізделген еуропалық федерация ғана мүмкін екеніне ортақ сенімде болды, сондықтан олар осы идеяға негізделген декларациялық бағдарламаны қабылдады. Федералистер тек осы мақсатқа жұмыс істейтін еуропалық азаматтардың бірлескен күш-жігері ғана еркіндік пен адам құқықтарын қорғауды кепілдендіретін бейбіт және демократиялық Еуропаны құруға мүмкіндік береді деп сенді. Федералистер Еуропалық Федералистер Одағын (UEF) құруға шешім қабылдады. Оның негізі 1946 жылдың желтоқсан айында Парижде ресми түрде қаланды. Люксембургте өткен екінші кездесуде бұл топтар Парижде тұрақты еуропалық хатшылық және жаһандық федералистер үшін Нью-Йорк қаласында тағы бір хатшылық құру туралы келісімге келді. Бірақ UEF 1946 жылдың 15 және 16 желтоқсанында Парижде ресми түрде құрылды, оның функциясы әртүрлі қозғалыстардың қызметін үйлестіру және жандандыру, сондай-ақ оларды федеративтік құрылымға ұйымдастыру болды. UEF құрылтай конгресі 1947 жылдың 27-31 тамызы аралығында Монтрё қаласында (Швейцария) өтті. Қабылданған ұсыныстар федерализм қағидаттарын және ұйымның еуропалық бірігу жөніндегі мақсаттарын анықтады. Қауымдастықтың алғашқы басшылары арасында Александр Марк, Денис де Ружемон, Альтьеро Спинелли және Анри Френе болды. Уинстон Черчилльдің Біріккен Еуропа қозғалысымен бірге UEF 1948 жылдың мамыр айында Гаагада өткен Congrès de l'Europe ұйымдастырылған шараға қатысты, онда оның идеялары ықпалды болды, бірақ азшылықта қалды. Бүгінгі күні де UEF осы конгресс нәтижесінде құрылған Еуропалық қозғалыстың бөлігі болып табылады. Заңдық мәртебе алғаннан кейін UEF Еуропалық федеративтік келісімге үгіт-насихат жүргізді. Бұл Еуропа Кеңесінің Консультативтік Ассамблеясын Еуропа Федерациясының Құрылтай Ассамблеясына айналдыруға бағытталған әрекет болды. Негізгі құрал – Еуропаның мыңдаған азаматтары және саяси, зияткерлік және ғылыми өмірдегі көптеген беделді тұлғалар қол қойған петиция болды, ол Консультативтік Ассамблеядан федеративтік келісімнің мәтінін әзірлеуді және оны Еуропа Кеңесінің мүше мемлекеттеріне бекітуді ұсынуды сұрады. UEF сонымен қатар Еуропалық қорғаныс қауымдастығын ратификациялау және саяси қауымдастық құру үшін науқан жүргізді. ЭДК жобасы қабылданбағаннан кейін федералистер UEF-тің стратегиясына қатысты екі бағытқа бөлінді: Альтиеро Спинелли (1907-1986) конституциялық тәсілді жақтағандар мен қадамдық тәсілді жақтағандар. Біріншілері жай ғана ортақ нарыққа қанағаттанбайды, ал екіншілері оны толық қолдады. Бұл қайшылық 1956 жылдың шілдесінде UEF-тің бөлінуіне және оның екі ұйымға бөлінуіне әкелді: "Mouvement Fédéraliste Européen" (M. F. E.), бұрынғы конституциялық бағыттың белсенділерінен құрылған, және "Action Européenne Fédéraliste" (A. E. F.), соңғы бағыттың жақтауларын біріктірген. Бірақ кедендік одақ құрылғаннан кейін, онымен бірге экономикалық және валюталық одаққа айналу перспективасы пайда болғаннан кейін, екі федералистік ұйым Еуропалық Парламентке тікелей сайлау өткізуді қолдауға бағытталған саяси қызметтерін қайта жандандыру үшін бірігудің қажеттілігі туралы келісті. Италия федералистері ұсынған бұл стратегиялық идея 1973 жылдың сәуірінде кездескен барлық федералистік ұйымдардың ортақ платформасына айналды, осылайша UEF қайта құрылды. UEF-тің қызметіне мыңдаған қатысушыларды тартқан қоғамдық демонстрациялар кірді. Мысалы, 1975 жылдың желтоқсанында Римде өткен Еуропалық кеңеспен бірге өткен демонстрация, онда Ұлыбритания мен Данияның қатысуынсыз да еуропалық сайлау өтетіні шешілді (бірақ ақырында олар қатысты), 1979 жылдың 17 шілдесінде Страсбургте Еуропалық парламентке сайлаудан кейінгі бірінші сессиясына сәйкес келетін 5 мың қатысушымен өткен демонстрация, 1984 жылдың 25 маусымында Фонтенблода өткен Еуропалық кеңеспен бірге өткен демонстрация және 1985 жылдың 28 және 29 маусымында өткен Еуропалық кеңеспен бірге өткен Милан қаласындағы 100 мың қатысушыны жиған көрнекті демонстрация (онда көпшілік Комитет шартын қарау үшін үкіметаралық конференция шақыру туралы шешім қабылдады). Берлин қабырғасының құлауы, суық соғыстың аяқталуы, Германияның бірігуі және Маастрихт шартының ратификациялануы UEF-тің Еуропалық демократия үшін күресуіне әкелді, ол Еуропалық Одақ елдері арасындағы шекара бақылауын жою, кеңею мен тереңдеудің параллельдігі, Еуропалық парламент пен Еуропалық комиссияның рөлін күшейту, көпшілік дауыс беруді кеңейту және конституциялық функция бойынша үкіметтік монополияны жою секілді талаптарды қамтыды. UEF тарихының маңызды бөлігі – Ниццада өткен Федеративтік еуропалық конституция үшін науқан, онда жүздерше жергілікті әкімшілерді қоса алғанда, 10 мың адам қатысты.

Бас хатшының орынбасары

Анри Кох Кент 1946 жыл. Оның құрылуына да белсенді қатысты, Люксембургте өткен жиналыста.

Ұйым

UEF өз құрамында Еуропалық Одақ азаматтарына түрлі шаралар арқылы жетіп, елдерінде UEF-тің мақсатын таратуға мұраттанған, дербес UEF қызмет орталықтарынан тұрады. Құрамына кіретін ұйымдар Еуропалық деңгейдегі UEF-тің жалпы саяси бағытында кез келген қызметті еркін жүзеге асыруға құқылы.

Конгресс

Конгресс – UEF-тің "жалпы жиналысы". Ол екі жылда бір рет өтеді; ол UEF құрамына кіретін ұйымдардың делегаттарынан құралған. Конгресс UEF саясатын белгілейді, UEF президентін сайлайды, Жарғының тармақтарын өзгертеді және Федералды комитет мүшелерінің жартысын сайлайды.

Федералды комитет

КФ құрамында мүшелер бар, олардың 50%-ы UEF конгресімен тікелей сайланады, ал 50%-ы құрылтай ұйымдарымен сайланады. Мүшелер келесі UEF конгресіне дейін қызмет етеді. КФ конгрестер арасында UEF-тің саяси бағытын және қызметін анықтайды. Ол конгрессі ұйымдастырады, жылдық бюджетті және соңғы есептік балансты бекітеді, UEF-тің ішкі регламентін әзірлейді, сондай-ақ UEF бюросын және қазынашыны сайлайды.

Бюро

Федералды комитет екі жылға сайлайтын Бюро, Федералды комитеттің шешімдерін іске асырып, оған есепті болады.

Өкілдер конференциясы

БЭҚ бюросының немесе кем дегенде екі құраушы ұйымның сұрауы бойынша шақырылады. Конференция құраушы ұйымдардың және ҰБФ жоғары органдарының (атап айтқанда, Президент, Бас хатшы және Қазынашы) өкілдерін біріктіреді. Ол өз ұсыныстарын Федералдық комитетке ұсынады және кеңес беруші және үйлестіруші рөл атқарады. Конференция мүшелік жарна мөлшерін де анықтайды.

Төраға

UEF президенті UEF конгресінде абсолютті көпшілік дауыспен сайланады. Ол Федералды комитет пен UEF бюросының президенті болып табылады. Қазіргі кезде UEF президенті – италиялық Сандро Гози.

Қазынашы

Бюро ұсынған кандидаттарды Федералды комитет сайлайды, олар қорларды басқаруға жауапты. Олар Федералды комитеттің алдында есепті. Қазіргі UEF қазынашысы – Дэвид Мартинес Гарсия.

Бас хатшы

БЭҚ Бас хатшысы БЭҚ хатшылығын басқаруға және БЭҚ органдары жүктеген шешімдерді орындауға жауапты. Олар БЭҚ органдарының мәжілісіне дауыс беру құқығысыз қатысады. Оларды Бюро ұсынысымен Федералды комитет тағайындайды. Қазіргі таңда UEF Бас хатшысы – Паоло Вакка.

Төрелік алқа

Конгресс сайлаған жеті мүшеден құралады. Ол жарғының орындалуын қамтамасыз етеді және ұйым ішіндегі дауларда арбитр болып табылады.