Кіріспе
Психоанализдің және/немесе тереңдік психологиясының түрі. Психодинамикалық психотерапия (немесе психодинамикалық терапия) және психоаналитикалық психотерапия (немесе психоаналитикалық терапия) – психологиялық терапияның екі санаты. Олардың басты мақсаты – клиенттің психикасының санадан тыс құпияларын ашып, психикалық шиеленісті басаздау, яғни өте қиын жағдайларда немесе эмоционалдық ауыртпалықта туған сананың ішкі қақтығыстарын шешуге көмектесу. "Психоаналитикалық психотерапия" және "психодинамикалық психотерапия" терминдері көбінесе бір-бірін алмастырып қолданылады, бірақ тәжірибеде нақты айырмашылықтар бар: психодинамикалық психотерапия психоаналитикалық теорияға негізделгенімен, дәстүрлі психоаналитикалық терапияға қарағанда емдеу мерзімі қысқарақ болады. Психодинамикалық психотерапия ғылыми дәлелдерге негізделген, ал психоанализдің тиімділігі және фактілермен байланысы күмәнді. Психодинамикалық психотерапия басқа тереңдік психология түрлеріне қарағанда клиент пен терапевт арасындағы қарым-қатынасқа көбірек мән береді. Олардың арасындағы қарым-қатынас берік болуы керек және үлкен сенімге негізделгені жөн. Бұл терапиялық тәсіл психоанализді жұмыс істеудің интенсивті емес стиліне бейімдейді, әдетте аптасына бір-екі рет, көптеген басқа терапиялар сияқты жиілікпен қолданылады. Ондағы техникалар Фрейд, Клейн және объектілер қатынасы ағымының, мысалы, Винникотт, Гунтрип және Бионның теорияларын пайдаланады. Кейбір психодинамикалық терапевттер Юнг, Лакан немесе Лангтан да үлгі алады. Бұл тәсіл жеке психотерапияда, топтық психотерапияда, отбасылық терапияда, сондай-ақ ұйымдық және институционалдық жағдайларды түсіну және олармен жұмыс істеу үшін қолданылады. Психиатрияда бұл бейімделу бұзылыстары мен посттравматикалық стресс синдромы (ПТСС) үшін де қолданылады, бірақ көбінесе жеке тұлғаға байланысты бұзылыстарда тиімді.
Psychodynamic psychotherapy (or psychodynamic therapy) and psychoanalytic psychotherapy (or psychoanalytic therapy) are two categories of psychological therapies. Their main purpose is revealing the unconscious content of a client's psyche in an effort to alleviate psychic tension, which is inner conflict within the mind that was created in a situation of extreme stress or emotional hardship, often in the state of distress. The terms "psychoanalytic psychotherapy" and "psychodynamic psychotherapy" are often used interchangeably, but a distinction can be made in practice: though psychodynamic psychotherapy largely relies on psychoanalytical theory, it employs substantially shorter treatment periods than traditional psychoanalytical therapies. Psychodynamic psychotherapy is evidence based; the effectiveness of psychoanalysis and its relationship to facts is disputed. Psychodynamic psychotherapy relies on the interpersonal relationship between client and therapist more than other forms of depth psychology. They must have a strong relationship built heavily on trust. In terms of approach, this form of therapy uses psychoanalysis adapted to a less intensive style of working, usually at a frequency of once or twice per week, often the same frequency as many other therapies. The techniques draw on the theories of Freud, Klein, and the object relations movement, e. g., Winnicott, Guntrip, and Bion. Some psychodynamic therapists also draw on Jung, Lacan, or Langs. It is a focus that has been used in individual psychotherapy, group psychotherapy, family therapy, and to understand and work with institutional and organizational contexts. In psychiatry, it has been used for adjustment disorders as well as post traumatic stress disorder (PTSD), but more often for personality related disorders.
Тарих
Психодинамиканың принциптері 1874 жылы неміс дәрігері және физиологы Эрнст Вильгельм фон Брюкке «Физиология бойынша лекциялар» атты басылымда енгізілді. Фон Брюкке термодинамикадан бастау алып, барлық тірі организмдер энергияны сақтау принципімен басқарылатын энергия жүйелері екенін ұсынды. Осы жылы фон Брюкке Вена университетінде бірінші курс студенті Зигмунд Фрейдтің ғылыми жетекшісі болды. Кейін Фрейд адам психикасын түсінуіне көмектесу үшін осы «динамикалық» физиологияның жаңа тұжырымын қабылдады. Содан кейін психодинамиканың тұжырымдамасы мен қолданылуын Карл Юнг, Альфред Адлер, Отто Ранк және Мелани Клейн сияқты ғалымдар одан әрі дамытты. Психодинамикалық терапия психоаналитикалық теориядан пайда болды, ал 20-шы ғасырдың ортасынан бері терапиялық тәжірибеде кейбір өзгерістер болды.
Тиімділік
Психодинамикалық психотерапия – дәлелдерге негізделген терапия. Бірақ бұл аргументтер де түрлі сынға ұшырады. Мысалы, 2012 және 2013 жылдарғы мета-талдаулар психоаналитикалық терапияның тиімділігін қолдайтын немесе дәлелдейтін аз деректер бар деген қорытындыға келді, сондықтан қосымша зерттеулер қажет. 2009 жылы жасалған Ұзақ мерзімді Психодинамикалық Психотерапия (ҰМПП) бойынша жүйелі шолу жалпы әсер өлшемінің 0,33 құрайтынын көрсетті. Басқа зерттеулер 0,44–0,68 әсер өлшемін анықтады. Тағы бір шолу соматикалық аурулар үшін емдемеумен салыстырғанда 0,78–0,91, ал депрессияны емдеу үшін 0,69 әсер өлшемін көрсетті. 2012 жылы Гарвардтың Психиатриялық шолу журналындағы Ықшам мерзімді Динамикалық Психотерапия (ISTDP) мета-талдауы әсер өлшемінің 0,84 (қарым-қатынас мәселелері үшін) және 1,51 (депрессия үшін) аралығында екенін анықтады. Жалпы алғанда, ISTDP-ның әсер өлшемі емдемеумен салыстырғанда 1,18 құрады. 2011 жылы American Journal of Psychiatry журналында жарияланған зерттеуде психодинамикалық емдеу мен динамикалық емес балама арасында 103 салыстыру жасалды, нәтижесінде 6 жақсы, 5 нашар, 28 ешқандай айырмашылық жоқ және 63 жеткілікті деп танылды. Зерттеу психодинамикалық психотерапияны «эмпирикалық тұрғыдан расталған» емдеу ретінде пайдалануға негіз болатынын көрсетті. 2017 жылы жүргізілген рандомизацияланған бақыланатын сынақтардың мета-талдауы психодинамикалық терапияның басқа терапиялармен, соның ішінде когнитивті-мінездік терапиямен бірдей тиімді екенін көрсетті.
Клиент-терапевт қарым-қатынасы
Әрбір пациенттің мүмкін болатын психологиялық мәселелерінің жекелей болуына байланысты, айқын емдеу жолы көбінесе табылмайды.