Журналистік этика және кәсіби стандарттар

Кіріспе

Журналистикадағы этика және жақсы тәжірибе қағидалары

Журналистік этика мен стандарттар журналистерге қатысты этика және жақсы тәжірибе қағидаларын қамтиды. Бұл медиа этикасының бір бөлігі журналистиканың кәсіби «этика кодексі» және «журналистика канондары» деп аталады. Көптеген кең ауқымды этикалық жүйелер сияқты, журналистика этикасына «зияның шектеу» қағидасы кіреді. Бұл осал топтарға ерекше құрметпен қарауды және кейбір мәліметтерді жарияламауды қамтиды, мысалы, кәмелетке толмаған балалардың есімдерін, қылмыс құрбандарының есімдерін немесе жаңалықтарға тікелей қатысы жоқ ақпаратты, себебі мұндай ақпаратты жариялау біреудің беделін жоғалтуына немесе оны қауіпке ұшыратуы мүмкін. Журналистика қауымдастығында өзін-өзі өлтіру және психикалық денсаулық туралы хабарлаудың дұрыс жолдары, әсіресе қолданылатын тілге қатысты пікірталастар мен талқылаулар жүрді. Кейбір журналистік этика кодекстері, әсіресе еуропалық кодекстер, нәсіл, дін, сексуалдық бағдары және физикалық немесе психикалық мүмкіндіктері шектеулі адамдарға қатысты кемсітушілікке жол бермеуді де қарастырады. Еуропа Кеңесінің Парламенттік Ассамблеясы 1993 жылы журналистика этикасы туралы 1003 қаулыны бекітті, онда журналистерге кінәсіздік презумпциясын, әсіресе сотта қаралып жатқан істерде сақтау ұсынылады.

Журналистика кодекстерінің дамуы мен мақсаты

Қазіргі заманғы журналистика 400 жыл бұрын пайда болғанымен, 1900 жылдары кейбір пікірлер бойынша журналистика қажеттілікке айналды. Газеттер халыққа "бейтарап" ақпарат ұсынуды мақсат етеді. Журналистиканың, бұқаралық ақпарат құралдарының және қоғамның жалпы дамуы журналистиканың осы идеалға жетудегі қиындықтарын күшейтеді, сондықтан ақпараттың бейтараптығы редакциялық кеңестерде және редакторлар мен тілшілер арасындағы жиі талқылаулардың тұрақты тақырыбы болуы керек. Тілшілер өздері байланысты діндерден, ұйымдардан немесе елдерден белгілі бір қашықтықты сақтауға шақырылады, осылайша хабарлаудағы ықтимал қиялына жетеді. Бұл ажыратылу жеке пікірлердің журналистік жазуға ықпалын азайтуға бағытталған. Кейбір елдер тек белгілі бір ақпаратты белгілі бір контексте жариялауды қалайды. Ислам елдерінде журналистиканың тек Исламды жақсы жағынан көрсетуге бағытталғанына қатысты күдік күшейіп келеді, бұл Исламның өз халқына сенуге тиіс жалғыз шындық екендігін көрсетеді.

Әдеп кодексі

АҚШ және Еуропа елдерінің журналистері осы стандарттарды жасау мен қабылдауға жетекшілік етсе де, мұндай кодекстерді баспасөз бостандығы бар көптеген елдердегі жаңалықтарды жариялау ұйымдарында табуға болады. Жазбаша кодекстер мен практикалық стандарттар елден елге және ұйымнан ұйымға шамалы өзгеше болуы мүмкін, бірақ басты басылымдар мен қоғамдар арасында маңызды ұқсастықтар бар. Халықаралық журналистер федерациясы (ХЖФ) 2008 жылы кәсіби ұйымдардың арасында осы мәселелерге қатысты хабардарлықты арттыру мақсатында Әдепті журналистика бойынша жаһандық бастаманы іске қосты. 2013 жылы Этикалық журналистика желісін ХЖФ-ның бұрынғы Бас хатшысы Эйдан Уайт құрды. Халықаралық және аймақтық БАҚ қауымдастықтары мен журналистиканы қолдау топтарының бұл коалициясы барлық БАҚ платформаларында адалдық, жақсы басқару және өзін-өзі реттеуді қолдайды. АҚШ-та журналистік стандарттар мен этика мәселесіндегі маңызды дауыстардың бірі – Кәсіби журналистер қоғамы. Оның этика кодексінің кіріспесінде: «Халықты ағарту – әділдіктің алғы шарты және демократияның негізі. Журналистің міндеті – шындықты іздеу және оқиғалар мен мәселелерді әділ және толық баяндау арқылы осы мақсаттарға қол жеткізу. Барлық БАҚ салаларындағы және мамандықтарындағы адал журналистер халыққа адалдықпен және жауапкершілікпен қызмет етуге тырысады. Кәсіби адалдық – журналистің сенімділігінің тасы. Радио, Телевизия, Цифрлық Жаңалықтар Ассоциациясы, эксклюзивті түрде электрондық журналистикаға бағытталған ұйым, қоғамдық сенімге, шыншылдыққа, әділдікке, адалдыққа, тәуелсіздікке және жауапкершілікке негізделген этика кодексіне ие. Джесси Хёрнс Бранаман журналистік кәсібиліктің негізін кәсіби әлеуметтену және өзін-өзі сынау және күмәндану қабілетімен үйлесімде, журналистиканың жоғары мақсаттарын ұстану ретінде сипаттайды.

Ортақ элементтер

Журналистік стандарттар мен этика кодекстерінің көпшілігіне ортақ негізгі тақырыптар төмендегідей.

Фактілік есептілік үшін дәлдігі мен стандарттары

Журналистерге оқиғаны дайындауға берілген уақыт пен қолдағы кеңістік шегінде мүмкіндігінше дәл болу және сенімді дереккөздерді іздеу міндетті. Дереккөздерді тиісті пайдалану, сұхбаттар мен әңгімелерден алынған цитаталарды және сөздерді дұрыс қолдану қажет. Бір ғана куәгер болған оқиғалар дереккөз көрсетіліп баяндалады. Екі немесе одан көп тәуелсіз куәгерлер болған оқиғалар факт ретінде жариялануы мүмкін. Даулы фактілер дереккөзбен бірге келтіріледі. Баспагердің басқа бір қызметкерімен тәуелсіз фактілерді тексеру ұсынылады. 2018 жылы «Актон жоспары» жалған ақпараттан құтылу үшін ақпаратты тиімдірек тексеруге көмектесу мақсатымен жасалды. Қателер анықталған жағдайда түзетулер жарияланады. Газеттерде бұл түзетулер «корригендум» деп аталады және келесі нөмірде жарияланады. Сотта айыпталушылар кінәлі деп табылғанға дейін тек «күдікті» ретінде қарастырылады, ал одан кейін олардың қылмыстары факт ретінде хабарланады (егер кінәлі деп табылғандағы қателік туралы күмәндер болмаса). Көптеген басылымдарда айыпталушылар кінәлі деп табылған немесе өз кінәсін мойындаған жағдайда, «күдікті» деген сөзді «кінәлі деп танылды», «күнәсін мойындады» немесе «кінәлі деп табылды» деген сөздермен ауыстырады, бұл қате айыптау жағдайында болатын артық қорғану шарасы. Кез келген қорытындыларды нақты жеткізу, нәтижелерді түсіндіру, сондай-ақ нақтылықты, болжамды қателіктерді және әдістемелік сынды немесе кемшіліктерді көрсету үшін пікір сауалнамалары мен статистикалық мәліметтерге ерекше көңіл бөлу керек. Осылайша, ақпарат дұрыс талданып, объективті түрде қолданылуы мүмкін. Бүгінгі журналистика шындыққа, нақтылыққа және объективтілікке негізделген. Осы қағидаларды жою журналистиканың ғана емес, сонымен қатар ақпарат тарату жүйесінің өзіне де зиян келтіреді. Көрермендер мен басқалар этика мен стандарттардың жоқтығын байқайды, бұл оларды қандай ақпарат сенімді екендігіне күмәндандырады. Әлеуметтік, саяси және экономикалық билікті сынап-тексеруді жүзеге асыратын сапалы журналистика, әсіресе ақшасы мен билігі бар адамдар тарапынан манипуляция мен цензураға бейім.

Reporters are expected to be as accurate as possible given the time allotted to story preparation and the space available and to seek reliable sources. Properly using their sources and using accurate quoting and use of words from interview or conversation. Events with a single eyewitness are reported with attribution. Events with two or more independent eyewitnesses may be reported as fact. Controversial facts are reported with attribution. Independent fact checking by another employee of the publisher is desirable. In 2018 "The Acton Plan" was created to help check information more effectively to hopefully get rid of false information. Corrections are published when errors are discovered. These corrections are called corrigendum in newspapers, they feature after on the next issue published. Defendants at trial are treated only as having "allegedly" committed crimes, until conviction, when their crimes are generally reported as fact (unless, that is, there is serious controversy about wrongful conviction). In most publications, when defendants are convicted or pleaded guilty they will replace "allegedly" with "convicted of", "pleaded guilty to", or "found guilty of" in their reporting to avoid the small chance of a defamation issue in the event of a wrongful conviction. Opinion surveys and statistical information deserve special treatment to communicate in precise terms any conclusions, to contextualize the results, and to specify accuracy, including estimated error and methodological criticism or flaws. Through this information can be properly analyzed and used without heavy bias. Journalism today is built off true, accurate and objective information. To remove those aspects would be damaging to the very core of not just journalism but also the very way information is spread and given to viewers and others all around the world. The audience will see the lack of ethics and standards, making others question what is good, reliable information, or not. Quality journalism that scrutinizes and criticizes social, political and economic authority is in a constant state of vulnerability to manipulation and censorship, particularly from those with money and power.

Жала жабу және қорлау мәселесі

Шындықты баяндау ешқашан қаралауға (құлыққа) жатпайды, сондықтан дәлдік өте маңызды. Жеке тұлғалардың жеке өмірге қатысты құқықтары бар, оларды олар туралы ақпаратты жариялаудағы қоғамдық мүддемен салмақтау қажет. АҚШ заңдары бойынша, қоғамдық тұлғалардың жеке өмірге қатысты құқықтары шектеулі, егер журналистер зұлымдықпен әрекет етпесе, оларға қарсы азаматтық іс қозғалмайды. Канадада мұндай иммунитет жоқ; қоғамдық тұлғалар туралы хабарламалар фактілермен негізделуі керек. Баспагерлер өздеріне қарсы қозғалған қаралау туралы сот процестерін белсенді түрде қорғайды. Шындық әрқашан қаралау ісінде қорғаныс болып табылады. АҚШ соттары әдетте қаралауды талап ететін тараптың пайдасына шешім шығармайды, егер олар журналист "танымал есімді адамның беделін қорлаған жалған ақпаратты жариялаған" және журналист "ақпаратты тексеруде немқұрайлылық танытқан немесе салғырт әрекет еткен" дегенді дәлелдей алмаса.

Залал шектелу қағидаты

Журналист тапсырманы орындау барысында деректерді жинап, сұхбат алады, зерттеулер жүргізеді, ақпаратты тексеріп, фотосуреттер түсіріп, бейне және дыбыс жазады, әділдікті табу үшін. Зардапты азайту мәселесі – барлық алынған ақпаратты жариялау қажет пе, және егер қажет болса, қалай жариялау керек деген сұрақтармен айналысады. Бұл шектеу принципі толық ашып айтудың теріс салдарына назар аударуды білдіреді, соның салдарынан практикалық және этикалық дилемма туындайды. Кәсіби журналистер қоғамының этика кодексі көптеген кәсіби журналистердің практикалық ойларына сай келетін мынадай кеңес береді. Тікелей цитата:

Сонымен қатар, ақпарат құралдары өзгеріп келе жатқандықтан, жаңалықтардың қысқаруы және қысқа тікелей сөздердің қолданылуы шындыққа адалдықты азайтуы мүмкін, сондай-ақ халықтың түсінуі үшін қажетті контексттің жетіспеуіне әкелуі мүмкін деген алаңдаушылықтар бар. Кәсіптен тыс тұрғысынан қарағанда, жаңалықтарды басқарудың күшеюі жаңалықтардың бұқаралық ақпарат құралдарында қасақана манипуляциялануының ықтималдығын арттырады. Газеттердегі іріктеулі жариялау (мәнді жарияламау, екі стандартты қолдану) жиі айтылады.

Жалған ақпаратты анықтау

Еуроодақ ұсынған іс-қимыл жоспары, бұрмаланған ақпаратты анықтауға арналған нұсқаулық әзірлеуге бағытталған. Жобаның мақсаты – бұрмаланған ақпаратқа қарсы күресу және объективті, кәсіби ақпараттық материалдар дайындау.

Жанрлар, этика және стандарттар

Адвокаттық журналистика – журналистика саласындағы пікірталас тудыратын ұғым – өзінің анықтамасы бойынша «объективтілікті» қабылдамайды, бірақ көптеген басқа ортақ стандарттар мен этиканы сақтайды. Азаматтық журналистика объективтілікке бейімделген көзқарас ұстанады; бақылаушы болудың орнына, баспасөз қоғамдық пікірталасқа көмектеседі және ынталандырады, сондай-ақ талаптар мен мәселелерді сыни тұрғыдан қарастырады. Бұл белгілі бір саяси партияны немесе ұстанымды қолдауды білдірмейді. Шығармашылық нон-фикшн және әдеби журналистика тілдің күшін және көркем әдебиетке ұқсас әдеби құралдарды пайдаланады, олар туралы жазылған тақырыптарды тереңдеп қарастыруға, түсінік пен тереңдік беруге мүмкіндік береді. Диалог, метафора, ойшау және басқа да осыған ұқсас тәсілдер оқырманға стандартты жаңалықтарда кездеспейтін жаңа түсініктер ұсынады. Дегенмен, журналистиканың осы саласының авторлары фактілік және тарихи дәлдік сияқты этикалық критерийлерді сақтайды, олар стандартты жаңалықтарда кездеседі. Олар стандартты жаңалықтар шеңберінен шығып, егжей-тегжейлі баяндамалар ұсынады. Жанрдағы танымал авторлардың бірі – Джойс Кэрол Оутс, оның боксшы Майк Тайсон туралы кітабы. Космополиттік журналистика – біздің негізгі этикалық адалдығымыз шекарасыз, адамзаттың моральдық қауымдастығына болуы керек деген императив көбінесе қате түсіндіріледі. Сондықтан, оның нені білдіретінін және нені білдірмейтінін айту маңызды. Адамзатқа деген талап – суық абстрактілі принципті тану емес. Бұл – 14. Глобалды журналистика этикасы, өмірлік жағдайларда біздің ортақ адамгершілігімізді сезіну және бағалау қабілеті. Бұл – адамның ақыл-ойы мен моральдық қабілеттерін құрметтеу, олар қайда және қалай көрінсе де. Біз басқалармен нақты қарым-қатынаста адамзаттың ортақ ұмтылыстарын, осалдығын, мүмкіндіктерін, сондай-ақ оның азаптауға бейімділігін танимыз. Бөлшектелген әлемде космополитизм өмірге, бостандыққа, әділдікке және жақсылыққа деген ортақ ұмтылыс сияқты негізгі нәрселерге назар аударады. Тергеуші журналистика көбінесе нақты сұрақтар қойып, белгілі бір мәселелерді жан-жақты зерттей отырып, нақты қоғамдық мүддеге қатысты жасырын көзқарас білдіреді. Саяси мәселелерде бейтараптықты сақтауға тырысатын ақпарат құралдары үшін бұл көзқарас көбінесе даусыз болады – мысалы, саяси сыбайлас жемқорлық немесе балаларды зорлау дұрыс емес және кінәлілер анықталып, жазалануы керек, мемлекеттік қаражат тиімді жұмсалуы керек, немесе халықтың, жұмысшылардың немесе ардагерлердің денсаулығы қорғалуы керек. Адвокаттық журналистер жиі белгілі бір саяси ұстанымды қолдау үшін немесе белгілі бір саяси көзқарастарға ие адамдарды қызықтыратын фактілерді ашу үшін тергеуші журналистиканы пайдаланады. Бұл жанр белгілі бір саяси фракция үшін жасалғанына қарамастан, әдетте фактілік дәлдікке баса назар аударады, өйткені мәселені терең зерттеудің мақсаты – өзгерістерге итермелейтін фактілерді ашу. Барлық тергеулер белгілі бір проблема туралы фактілерді ашуға тырыспайды; кейбір деректерге негізделген баяндамалар терең талдау жасайды және аудиторияның білімін кеңейту үшін қызықты нәтижелер ұсынады, оларды әртүрлі жолдармен түсіндіруге болады немесе көптеген әртүрлі проблемаларға қатысты көптеген фактілерді қамтуы мүмкін. Іс жүзінде шектеулер қойылған және қоғамдық мүддеге қатысты тергеулер жүргізілген жағдайда, тексерілетін жүйе жақсы жұмыс істеп жатқанын анықтауға болады. Жаңа журналистика мен Гонзо журналистикасы да кейбір негізгі этикалық дәстүрлерді қабылдамайды және өзін-өзі білдіру үшін және белгілі бір аудиторияға немесе нарық сегментіне жету үшін журналистік прозаның техникалық стандарттарын елемейді. Бұл әдістер субъективті көзқарасқа баса назар аударады және объективті фактілерге қарағанда, жан-жақты тәжірибеге ұмтылады. Таблоид журналистері көбінесе сатылымды арттыру үшін нақтылықты және өз тақырыптарының жеке өмірін құрбан етуде айыпталады. 2011 жылғы News International телефонын тыңдау оқиғасы осыған дәлел. Супермаркет таблоидтары көбінесе жаңалықтарға емес, көңіл көтеруге баса назар аударады. Кейбір "жаңалықтар" соншалықты сенбеуге болатын, оларды ақпарат алу үшін емес, көңіл көтеру үшін оқиды. Кейбір таблоидтар жалпы журналистік стандарттарды сақтауға уәде береді, бірақ іс жүзінде мүлдем жетіспеуі мүмкін. Басқалары мұндай уәде бермейді. Кейбір басылымдар әдейі түрде сатираға баса назар аударады, бірақ басылымға газет элементтерін қосады, мысалы, The Onion, және басқа басылымдардың кейде, 1 сәуірде әзілді мақалалар ұсынуы да сирек емес.

Advocacy journalists—a term of some debate even within the field of journalism—by definition tend to reject "objectivity", while at the same time maintaining many other common standards and ethics. Civic journalism adopts a modified approach to objectivity; instead of being uninvolved spectators, the press is active in facilitating and encouraging public debate and examining claims and issues critically. This does not necessarily imply advocacy of a specific political party or position. Creative nonfiction and literary journalism use the power of language and literary devices more akin to fiction to bring insight and depth into the often book length treatment of the subjects about which they write. Such devices as dialogue, metaphor, digression and other such techniques offer the reader insights not usually found in standard news reportage. However, authors in this branch of journalism still maintain ethical criteria such as factual and historical accuracy as found in standard news reporting. They venture outside the boundaries of standard news reporting in offering richly detailed accounts. One widely regarded author in the genre is Joyce Carol Oates, as with her book on boxer Mike Tyson. Cosmopolitan Journalism The cosmopolitanism imperative that our primary ethical allegiance is to a borderless, moral community of humankind is often misunderstood. Therefore, it is important to say what it implies and what it does not. The claim of humanity is not the cognition of a cold abstract principle. It is the 14 Global Journalism Ethics ability to perceive and value our common humanity in the situations of life. It is respect for mankind's rational and moral capacities wherever and however, they are manifest. It is in our concrete dealings with others that we recognize humanity's common aspirations, vulnerabilities, and capacities, as well as its potential for suffering. In a fragmented world, cosmopolitanism focuses on what is fundamental—a common aspiration to life, liberty, justice, and goodness. Investigative journalism often takes an implicit point of view on a particular public interest, by asking pointed questions and intensely probing certain questions. With outlets that otherwise strive for neutrality on political issues, the implied position is often uncontroversial—for example, that political corruption or abuse of children is wrong and perpetrators should be exposed and punished, that government money should be spent efficiently, or that the health of the public or workers or veterans should be protected. Advocacy journalists often use investigative journalism in support of a particular political position, or to expose facts that are only concerning to those with certain political opinions. Regardless of whether or not it is undertaken for a specific political faction, this genre usually puts a strong emphasis on factual accuracy, because the point of an in depth investigation of an issue is to expose facts that spur change. Not all investigations seek to expose facts about a particular problem; some data driven reporting does deep analysis and presents interesting results for the general edification of the audience which might be interpreted in different ways or which may contain a wealth of facts concerned with many different potential problems. A factually constrained investigation with an implied public interest point of view may also find that the system under investigation is working well. New Journalism and Gonzo journalism also reject some of the fundamental ethical traditions and will set aside the technical standards of journalistic prose in order to express themselves and reach a particular audience or market segment. These favor a subjective perspective and emphasize immersive experiences over objective facts. Tabloid journalists are often accused of sacrificing accuracy and the personal privacy of their subjects in order to boost sales. The 2011 News International phone hacking scandal is an example of this. Supermarket tabloids are often focused on entertainment rather than news. A few have "news" stories that are so outrageous that they are widely read for entertainment purposes, not for information. Some tabloids do purport to maintain common journalistic standards but may fall far short in practice. Others make no such claims. Some publications deliberately engage in satire, but give the publication the design elements of a newspaper, for example, The Onion, and it is not unheard of for other publications to offer the occasional, humorous articles appearing on April Fool's Day.

Баспасөз бостандығымен қарым-қатынасы

Баспасөз еркіндігі жоқ елдерде жоғарыда сипатталған журналистика стандарттары журналистер үшін цензура мен саяси тұрғыдан сезімтал немесе тыйым салынған тақырыптардан қашу ережелерінен гөрі аз маңызды. Бостандықтан мұрағатталған БАҚ-қа ұлттық үкіметті сынауға, де-факто насихат таратушы ретінде жұмыс істеуге және/немесе өзін-өзі цензуралауға тыйым салынуы мүмкін. Цензураның басқа да түрлері үкімет сезімтал деп санайтын мәселелер туралы хабарлауды шектеуі мүмкін. Сонымен қатар, корпоративтік демеушілікке, спонсорлық контентке немесе корпоративтік меншік иелеріне тәуелді БАҚ-тар өз иелерінің, жарнама берушілерінің немесе спонсорларының қаржылық мүдделерін немесе саяси көзқарастарын басымдыққа қойып, осы көзқарастарға қайшы келетін ақпаратты өздігінен цензуралауы мүмкін. Құқық бұзу туралы заңдары қатаң елдерде сот процесіне тартылу қаупі журналистерге салқындату әсерін тигізуі мүмкін. Журналистік этиканың жоғарыда аталған міндеттеріне араласу арқылы, бұл факторлар журналистикадағы этиканың журналистиканы қоршап тұрған заңнамамен қаншалықты байланысты екенін көрсетеді. Баспасөз бостандығы Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартиясының 2-бабымен және Оңтүстік Африканың Құқықтар туралы биллінің 16-бабымен қорғалады және Адам құқықтары туралы еуропалық конвенцияның 10-бабына сәйкес сөз бостандығының бір бөлігі ретінде қорғалады. Канадада баспасөз бостандығы және басқа да Хартиялық құқықтар Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартиясының 1-бабына бағынады, онда құқықтар еркін және демократиялық қоғамда нақты негізделген шектеулерге жатады, содан кейін соттар Оукс тестісін әзірледі. Оңтүстік Африканың Құқықтар биллінде және Оңтүстік Африканың апартеидтен кейінгі конституциясынан шабыттанған Кения сияқты елдердің конституцияларында құқықтар Оукс тестісіне ұқсас тәртіппен шектелуі мүмкін, бұл Оңтүстік Африканың Құқықтар биллінің 36-бабында бекітілген. Оңтүстік Африкада және ЕҚАҚ-қа қол қойған елдерде баспасөз бостандығы нәфрәт сөзін, соғысқа шақыруды және құлықты тыйым салатын нақты шектеулерге де жатады. АҚШ-та баспасөз бостандығы Құқықтар биллінің Бірінші түзетуімен қорғалады. Бірінші түзетуге сәйкес, үкімет баспасөзді цензуралауға құқығы жоқ. Қазіргі заманғы Канада Хартиясы немесе Оңтүстік Африка Құқықтар Хартиясы сияқты құқықтардың заңдарынан айырмашылығы, АҚШ Конституциясында тізілген құқықтар абсолютті болу үшін жазылған.

In countries without freedom of the press, the above described standards of journalism are less relevant for reporters than rules surrounding censorship and avoiding politically sensitive or taboo topics. Non free media may be prohibited from criticising the national government, serve as a de facto distributor of propaganda, and/or engage in self censorship. Various other forms of censorship may restrict reporting on issues the government deems sensitive. Similarly, media outlets reliant on corporate sponsorship, sponsored content, or corporate owners may prioritise the financial interests or political viewpoints of their owners, advertisers, or sponsors and self censor information that contradicts those viewpoints. In states with strong defamation laws, the risk of lawsuit may also have a chilling effect on journalists. By interfering with the aforementioned obligations of journalistic ethics, these factors illustrate the extent to which ethics in journalism are shaped by the law surrounding journalism. Freedom of the press is expressly protected by section 2 of the Canadian Charter of Rights and Freedoms and section 16 of the South African Bill of Rights, and is protected as part of freedom of expression under Article 10 of the European Convention on Human Rights. In Canada, freedom of the press and other Charter rights are subject to section 1 of the Canadian Charter of Rights and Freedoms which provides that rights are subject to such restrictions as can demonstrably be justified in a free and democratic society, from which courts have developed the Oakes test. The South African Bill of Rights, and the constitutions of countries like Kenya which were inspired by the post Apartheid constitution of South Africa, provide for rights to be limited in a similar manner to the Oakes test, as codified in section 36 of the South African Bill of Rights. In South Africa and the signatories to the ECHR, freedom of the press is also subject to specific enumerated limits prohibiting hate speech, propaganda for war, and defamation. In the United States, freedom of the press is protected under the First Amendment in the Bill of Rights. Under the First Amendment, the government is not allowed to censor the press. Unlike modern bills of rights like the Canadian Charter or the South African Bill of Rights, the rights enumerated in the US Constitution are written so as to be absolute.

Түрлілігі, бұзылуы және дау-дамайлары

Журналистік тәжірибенің бірқатар ерекшеліктері бар, олар еркін баспасөзdeгі «басты ағымдағы» журналистер арасында принциптік келіспеушіліктер мен тәжірибедегі айырмашылықтарды күшейтеді. Құлыққа қатысты заңдар елден елге өзгеше, ал жергілікті журналистік стандарттар да соған сәйкес бейімделуі мүмкін. Мысалы, Ұлыбританияда құлық туралы анықтама АҚШ-қа қарағанда кеңірек. Дәлдік – негізгі құндылық және сенімділікті сақтау үшін маңызды, бірақ әсіресе телеарналарда көрермендер көбінесе жаңа ақпаратты бірінші жариялаған арналарға көшіп отырады. Әртүрлі ұйымдар жылдамдық пен дәлдікті әртүрліше теңестіре алады. Мысалы, «Нью-Йорк Таймс» көптеген басқа газеттерге қарағанда бір-екі күн кешіккенімен, ұзындығырақ, егжей-тегжейлі, аз болжамдықпен және мұқият тексерілген материалдарды жариялайды. 24 сағаттық телеарналар «сенсациялық» ақпарат алуға басымдық береді. Мұнда көрермендер бір сәтте арнаны ауыстыруы мүмкін; рейтинг үшін қатал бәсекелестік пен эфир уақытының көп болуына байланысты жаңа материал өте құнды. Осылайша, осы арналардың тілшілері уақыт қысымында болуы мүмкін, бұл ақпаратты тексеру мүмкіндіктерін азайтады. Жеке құпиялылық, мемлекеттік құпиялар және қылмыстық және азаматтық істердегі есімдер мен фактілерді жариялауға қатысты заңдар кеңінен әртүрлі, ал журналистік стандарттар да соған сәйкес өзгеруі мүмкін. Әртүрлі ұйымдар журналистік тұрғысынан осы ережелерді қашан бұзуға, айналып өтуге немесе тіпті бұзуға болатыны туралы сұрақтарға әртүрлі жауап бере алады. Зиянды азайту мәселесіндегі айырмашылықтардың тағы бір мысалы – сайлаудың алдын ала нәтижелерін жариялау. АҚШ-та кейбір ақпарат құралдары дауыс беру жалғасып жатқанда шығу сауалнамаларының немесе алдын ала нәтижелердің жариялануы демократиялық процеске зиян келтіреді деп санайды. Мұндай хабарлар күнінің соңында дауыс беретін немесе батыс уақыт белдеуінде тұратын адамдардың дауыс беру қалай және бермеу туралы шешіміне әсер етуі мүмкін. Сондай-ақ, мұндай алдын ала нәтижелер көбінесе дұрыс емес және жұртшылықты адастыруы мүмкін деген алаңдаушылық бар. Басқа ақпарат құралдары бұл ақпаратты сайлау процесінің ашықтығының маңызды бөлігі деп санайды және оны жариялаудың еш зияны жоқ (немесе айтарлықтай пайдасы бар) деп есептейді. Журналистік стандарт ретінде объективтілік сала мен елге байланысты белгілі бір дәрежеде өзгереді. Мысалы, үкімет қаржыландыратын Ұлыбританияның BBC саяси бейтараптыққа ерекше мән береді, бірақ британдық газеттер көбінесе жарияланымдарында да, аудиториясында да саяси көзқарастарды қабылдауға бейім, кейде тіпті ашық түрде жариялайды. АҚШ-та ірі газеттер әдетте жаңалықтарды жариялауда объективтілікке ұмтылатынын айтады, бірақ олардың көпшілігі белгілі бір кандидаттарды қолдайтын және белгілі бір мәселелер бойынша пікір жариялайтын жеке редакциялық алқаларына ие. Объективтілік стандартына ұмтылу үнемі талқыланып отырады. Мысалы, АҚШ-тағы негізгі ұлттық кабельдік жаңалықтар арналары саяси объективтілікке ұмтылады, бірақ әртүрлі дәрежеде. Fox News консервативті көзқарастарды ұстануда, ал MSNBC либералды көзқарастарды ұстануда айыпталады. Бұл көзқарастардың фактілерді таңдауға, фактілік дәлдікке, жаңалық емес пікірлер мен сарапшылардың басымдығына, аудиторияның талқыланатын мәселелер мен кандидаттарға қатысты пікірлеріне, сюжеттердің визуалды құрамына, тоны мен сөздік қорына қаншалықты әсер ететіндігі қызу талқыланбақ. Жаңалықтардың құндылығы әдетте баспа, телерадио хабарларын тарату, блогтар мен веб-порталдар үшін, соның ішінде белгілі бір тақырыпқа бағытталған оқиғаларды таңдау үшін қолданылады. Жаңалықтардың құндылығы көбінесе мақсатты аудиторияға байланысты. Мысалы, АҚШ-тағы шағын оқиға CNN-де пайда болуы мүмкін, ал Таяу Шығыстағы шағын оқиға Al Jazeera-да пайда болуы мүмкін, себебі арналардың аудиториясы географиялық тұрғыдан әртүрлі. Бұл екі арнаның да объективті емес екенін білдіреді ме, жоқ па деген мәселе талқыланады. Әртүрлі саяси демографиялық топтары бар аудиториялар үшін саяси оқиғаларды қамтуды қарастырғанда бұл дау одан да күрделі болады (мысалы, Fox News-қа қарсы MSNBC). Кейбір цифрлық медиа платформалары дәстүрлі жаңалықтардан өзгеше оқиғаларды таңдау үшін критерийлерді қолдана алады. Мысалы, Google News порталы жаңалықтардың құндылығына байланысты оқиғаларды таңдайды (бірақ жанама түрде, көптеген тәуелсіз ақпарат құралдарының таңдауы арқылы), бірақ пайдаланушылар Google Alerts-ті белгілі бір сөздерге орнату арқылы жеке талғамдарын анықтай алады. Іздеу жүйелері, жаңалықтар жинағыштары және әлеуметтік желілердің ленталары тұтынушының білдірілген немесе болжамды қалауларына немесе көзқарастарына байланысты мазмұнның көрсетілуін өзгерте алады. Бұл дәстүрлі «гейткіперлерді» және олардың болуы мүмкін болатын көзқарастарды жобау ретінде құпталады, бірақ сонымен қатар қауіпті «көпіршік эффектісін» құру деп сынға ұшырайды, ол қасақана немесе қасақана емес түрде қарсы пікірлерді және аудиторияның әртүрлі көзқарастарды қарастыруы үшін маңызды басқа мазмұнды жасырады.

There are a number of finer points of journalistic procedure that foster disagreements in principle and variation in practice among "mainstream" journalists in the free press. Laws concerning libel and slander vary from country to country, and local journalistic standards may be tailored to fit. For example, the United Kingdom has a broader definition of libel than does the United States. Accuracy is important as a core value and to maintain credibility, but especially in broadcast media, audience share often gravitates toward outlets that are reporting new information first. Different organizations may balance speed and accuracy in different ways. The New York Times, for instance, tends to print longer, more detailed, less speculative, and more thoroughly verified pieces a day or two later than many other newspapers. 24 hour television news networks tend to place much more emphasis on getting the "scoop". Here, viewers may switch channels at a moment's notice; with fierce competition for ratings and a large amount of airtime to fill, fresh material is very valuable. Because of the fast turn around, reporters for these networks may be under considerable time pressure, which reduces their ability to verify information. Laws with regard to personal privacy, official secrets, and media disclosure of names and facts from criminal cases and civil lawsuits differ widely, and journalistic standards may vary accordingly. Different organizations may have different answers to questions about when it is journalistically acceptable to skirt, circumvent, or even break these regulations. Another example of differences surrounding harm reduction is the reporting of preliminary election results. In the United States, some news organizations feel that it is harmful to the democratic process to report exit poll results or preliminary returns while voting is still open. Such reports may influence people who vote later in the day, or who are in western time zones, in their decisions about how and whether or not to vote. There is also some concern that such preliminary results are often inaccurate and may be misleading to the public. Other outlets feel that this information is a vital part of the transparency of the election process, and see no harm (if not considerable benefit) in reporting it. Objectivity as a journalistic standard varies to some degree depending on the industry and country. For example, the government funded BBC in the United Kingdom places a strong emphasis on political neutrality, but British newspapers more often tend to adopt political affiliations or leanings in both coverage and audience, sometimes explicitly. In the United States, major newspapers usually explicitly claim objectivity as a goal in news coverage, though most have separate editorial boards that endorse specific candidates and publish opinions on specific issues. Adherence to a claimed standard of objectivity is a constant subject of debate. For example, mainstream national cable news channels in the United States claim political objectivity but to various degrees, Fox News has been accused of conservative bias and MSNBC accused of liberal bias. The degree to which these leanings influence cherry picking of facts, factual accuracy, the predominance of non news opinion and commentators, audience opinion of the issues and candidates covered, visual composition, tone and vocabulary of stories is hotly debated. News value is generally used to select stories for print, broadcast, blogs, and web portals, including those that focus on a specific topic. To a large degree, news value depends on the target audience. For example, a minor story in the United States is more likely to appear on CNN than a minor story in the Middle East which might be more likely to appear on Al Jazeera simply due to the geographic distribution of the channels' respective audiences. It is a matter of debate whether this means that either network is less than objective, and that controversy is even more complicated when considering coverage of political stories for different audiences that have different political demographics (as with Fox News vs. MSNBC). Some digital media platforms can use criteria to choose stories which are different from traditional news values. For example, while the Google News portal essentially chooses stories based on news value (though indirectly, through the choices of large numbers of independent outlets), users can set Google Alerts on specific terms which define personal subjective interests. Search engines, news aggregators, and social network feeds sometimes change the presentation of content depending on the consumer's expressed or inferred preferences or leanings. This has both been cheered as bypassing traditional "gatekeepers" and whatever biases they may have in favor of audience centric selection criteria, but criticized as creating a dangerous filter bubble which intentionally or unintentionally hides dissenting opinions and other content which might be important for the audience to see in order to avoid exposure bias and groupthink.

Тамақ, әдептілік және қолайлылық

Көрермендер зорлық-зомбылық, жалаңаштық, қабақты тіл немесе жергілікті мәдениет пен заңдар (мысалы, алкоголь ішу, гомосексуализм, есірткі қолдану, скатологиялық суреттер және т.б.) қабылдамайтын немесе айыпталайтын жағдайлардағы адамдарға әртүрлі реакция жасайды. Тіпті аудиториясы бірдей болса да, әртүрлі ұйымдар мен тілшілердің әртүрлі стандарттары мен тәжірибелері болады. Бұл шешімдер көбінесе аудиторияның білуі қажет деректерге байланысты қабылданады. Егер кейбір жағымсыз немесе қорқынышты материал оқиға үшін маңызды деп есептелсе, аудиторияның теріс реакциясын азайту үшін түрлі әдістер қолданылады. Көрермендерге немесе оқырмандарға ашық немесе алаңдатарлық материал туралы алдын ала ескерту беру арқылы, олар көргісі келмейтін контенттен қашып жүруге мүмкіндік туады. Құмарлық сөздер жартылай жасырылуы немесе дыбысы өшірілуі мүмкін. Көңілді қозғайтын суреттер бұлыңғыр немесе тар көлемде көрсетілуі мүмкін. Суреттердің орнына сипаттамалар қолданылуы мүмкін; егжей-тегжейлі суреттер алынып тасталуы мүмкін. Алаңдатарлық контент мұқабадан ішкі бетке немесе күндізгі уақыттан кешкі уақытқа, балалар көруі аз болатын кезде ауыстырылуы мүмкін. Мұндай тәсілдерге қатысты көп дау туындайды, әсіресе, белгілі бір фактілерді немесе мәліметтерді жасыру немесе жарияламау – бұл объективтілікті және шындыққа адалдықты бұзатын, қоғамдық мүддеге қызмет ете алмайтын өзіндік цензура болып саналады. Мысалы, соғыс суреттері мен бейнелерінде көбінесе зорлық-зомбылық, қан төгілу, қорқыныш пен терең қайғы оқиғалары бейнеленеді. Бұл кейбір көрермендерді алаңдатуы мүмкін, бірақ соғыстың осы аспектілері кейбір адамдар үшін ең маңызды деп есептеледі. Кейбіреулер соғыстың суреттемесін «тазалаудың» соғысты жалғастырудың пайдалылығы және қақтығысқа себеп болған саясат немесе жағдайлар туралы қоғамдық пікірге әсер ететінін айтады. Соғыс туралы хабарларда бейнеленген зорлық-зомбылық пен мүкіс ету деңгейі уақытқа, ұйымға және елге қарай айтарлықтай өзгереді. Тілшілер жаңалықтар жинау процесінде әдепсіздікке де ұшыраған, атап айтқанда, журналистік сезімталдықсыздық атынан тым көп араласуға айыпталады. Соғыс тілшісі Эдвард Бер Конго дағдарысы кезінде бельгиялық босқындар тобына келіп, «Бұл жерде ағылшын тілінде сөйлейтін зорланған адам бар ма?» деп айқайлаған тілшінің оқиғасын баяндайды.

Audiences have different reactions to depictions of violence, nudity, coarse language, or to people in any other situation that is unacceptable to or stigmatized by the local culture or laws (such as the consumption of alcohol, homosexuality, illegal drug use, scatological images, etc.). Even with similar audiences, different organizations and even individual reporters have different standards and practices. These decisions often revolve around what facts are necessary for the audience to know. When certain distasteful or shocking material is considered important to the story, there are a variety of common methods for mitigating negative audience reaction. Advance warning of explicit or disturbing material may allow listeners or readers to avoid content they would rather not be exposed to. Offensive words may be partially obscured or bleeped. Potentially offensive images may be blurred or narrowly cropped. Descriptions may be substituted for pictures; graphic detail might be omitted. Disturbing content might be moved from a cover to an inside page, or from daytime to late evening when children are less likely to be watching. There is often considerable controversy over these techniques, especially concern that obscuring or not reporting certain facts or details is self censorship that compromises objectivity and fidelity to the truth, and which does not serve the public interest. For example, images and graphic descriptions of war are often violent, bloody, shocking and profoundly tragic. This makes certain content disturbing to some audience members, but it is precisely these aspects of war that some consider to be the most important to convey. Some argue that "sanitizing" the depiction of war influences public opinion about the merits of continuing to fight, and about the policies or circumstances that precipitated the conflict. The amount of explicit violence and mutilation depicted in war coverage varies considerably from time to time, from organization to organization, and from country to country. Reporters have also been accused of indecency in the process of collecting news, namely that they are overly intrusive in the name of journalistic insensitivity. War correspondent Edward Behr recounts the story of a reporter during the Congo Crisis who walked into a crowd of Belgian evacuees and shouted, "Anyone here been raped and speaks English?"

БАҚ-тағы үгіт-насихат

Көптеген баспа басылымдары кең оқырмандарынан пайдаланып, ұйымның ресми ұстанымын көрсететін авторсыз редакциялық мақалалар түрінде көндіретін материалдар жариялайды. Редакциялық жұмыс пен жаңалықтарды жинаудың арасындағы айқын шекараға қарамастан, бұл практика кейбір адамдардың басылымның жаңалықтарының саяси бейтараптығына күмәндануына әкелуі мүмкін. (Көбінесе авторсыз редакциялық мақалалар басқа көзқарастардан келген, қол қойылған түрлі пікірлермен бірге жарияланады.) Басқа басылымдар мен көптеген телерадио арналары тек белгілі бір тұлғаға (ішкі сарапшы болуы мүмкін) немесе сыртқы ұйымға жататын пікірлерді ғана жариялайды. Ең даулы мәселелердің бірі – бұқаралық ақпарат құралдарының саяси кандидаттарды қолдауы керек пе деген сұрақ. Саяси қолдаулар жаңалықтарда жақпарушылықты байқау мүмкіндігін арттырады және мүдделердің қақтығысына алып келуі мүмкін.

Тергеу әдістері

Тергеуші журналистика көбінесе ақпарат жинаумен айналысады, қарапайым сұраулар мен іздеулер арқылы алу қиын немесе жасырылып, жасырын түрде ұсталып немесе бұрмаланған фактілерді іздеу. Тергеу жұмысы құпия журналистиканы немесе ақпарат берушілерді пайдалануды қамтыса, тіпті егер ол жеке детективтерге немесе тіпті тыңшылыққа тән жасырын әдістерге жүгінсе, этикалық стандарттарға қосымша үлкен жауапкершілік жүктеледі. Анонимді дереккөздер екі жақты – олар көбінесе құпия немесе құпия ақпарат сияқты, жаңалықтарға құнды ақпаратты ұсынады, бұрын хабарланбаған даулы жағдайлар туралы мәліметтерді немесе баспасөзде белгілі бір пікір білдіргені үшін жазадан қорқатын топтың көзқарасын ұсынады. Бірақ анонимділік шарты дереккөздің айтқандарын тексеруді қиындатуы немесе мүмкін емес етуі мүмкін. Кейде жаңалықтар көздері өздерінің кім екенін жасырады, себебі олардың мәлімдемелері тез сенімсіз деп танылуы мүмкін. Сондықтан, анонимді дереккөздерге жатқызылатын мәлімдемелер, олар аталған жағдайда, көпшілікке одан да зор салмақ қоюы мүмкін. Вашингтон баспасөзі соңғы жылдары анонимді дереккөздерді тым көп пайдаланғаны үшін, әсіресе кейіннен жалған екені анықталған ақпаратты тарату үшін сынға ілікті. 2003 жылы Иракқа басып кіруге дейін анонимді дереккөздерді пайдалану айтарлықтай артты.