Актиномикоз: Симптомы, диагнозы және емдеу жолдары
Actinomycosis
Актиномикоз – сирек жұқпалы ауру. Actinomyces бактериясынан туындайды, ауыз, өкпе, сүт бездерінде іріңді жараларға себеп болады. Симптомы мен себептері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Актиномикоз – грамположительный Actinomyces тұқымдасынан туындайтын сирек кездесетін инфекциялық бактериялық ауру. Атауы организмдердің гранулалар ішінде сәулелі сияқты көрінуімен байланысты. Инфекциялардың шамамен 70 пайызы Actinomyces israelii немесе A. gerencseriae түрлеріне байланысты.
Actinomycosis is a rare infectious bacterial disease caused by the gram positive Actinomyces species. The name refers to ray like appearance of the organisms in the granules. About 70% of infections are due to either Actinomyces israelii or A. gerencseriae.
Белгілері мен симптомдары
Ауру, ауыз, өкпе, кеуде немесе асқазан-ішек жолдарындағы ауыртпалы іріңді абсцестердің пайда болуымен сипатталады.
The disease is characterised by the formation of painful abscesses in the mouth, lungs, breast, or gastrointestinal tract.
Себептер
Актиномикозды негізінен Actinomyces бактериялар туқымдасының бірнеше мүшелері тудырады. Бұл бактериялар көбінесе анаэробты болады. Жануарларда олар тістер мен қызыл иек арасындағы кішкентай кеңістіктерде тіршілік етеді және тек қана оттегі аз жағдайда еркін көбейген кезде ғана инфекция тудырады. Адамға инфекция жұққан жағдайда, көбінесе ол жақында стоматологиялық емдеуден өткен, ауыз гигиенасы нашар, қызыл иек ауруларына шалдыққан, сәулелік терапия алған немесе ауыз қуысының жергілікті тіндеріне зақым келтіретін жарақат (жақ сүйегінің сынуы) алған болуы мүмкін. Бұл факторлардың барлығы адамның актиномикозға шалдығуына жағдай жасайды. A. israelii әйелдердің төменгі көбелек мүшелерінің микробиота құрамындағы қалыпты симбионт түр. Олар сондай-ақ тоқ ішектің ішек флорасындағы қалыпты симбионттар болып табылады, сондықтан ішек қосымшасын алып тастағаннан кейін іш қуысында актиномикоз дамуы мүмкін. Инфекцияның ең көп кездесетін үш орны – шіріген тістер, өкпелер және ішектер. Актиномикоз инфекциялары көбінесе полимикробтық болады, яғни бірнеше бактериялық түрлерді қамтиды. Actinomyces бактериясының өзі аз инвазивті қабілетке ие болғандықтан, басқа түрлер инфекция процесіне көмектеседі.
Actinomycosis is primarily caused by any of several members of the bacterial genus Actinomyces. These bacteria are generally anaerobes. In animals, they normally live in the small spaces between the teeth and gums, causing infection only when they can multiply freely in anoxic environments. An affected human often has recently had dental work, poor oral hygiene, periodontal disease, radiation therapy, or trauma (broken jaw) causing local tissue damage to the oral mucosa, all of which predispose the person to developing actinomycosis. A. israelii is a normal commensal species part of the microbiota species of the lower reproductive tract of women. They are also normal commensals among the gut flora of the caecum; thus, abdominal actinomycosis can occur following removal of the appendix. The three most common sites of infection are decayed teeth, the lungs, and the intestines. Actinomycosis infections are typically polymicrobial, containing additional bacterial species; as Actinomyces itself has little invasive ability, these other species often aid in the infection process.
Диагностика
Актиномикозды диагностикалау қиын болуы мүмкін. Микробиологиялық зерттеулермен қатар, магниттік-резонанстық томография және иммуноанализдер көмектесуі мүмкін.
The diagnosis of actinomycosis can be a difficult one to make. In addition to microbiological examinations, magnetic resonance imaging and immunoassays may be helpful.
Емдеу
Actinomyces бактериялары, әдетте, пенициллинге сезімтал, ол актиномикозды емдеу үшін жиі қолданылады. Пенициллинге аллергия болған жағдайда доксициклин қолданылады. Сульфаметоксазол сияқты сульфанамидтерді 2–4 грамм күндізгі жалпы дозада балама ем ретінде пайдалануға болады. Емге жауап беруі баяу болады және бірнеше айға созылуы мүмкін. Ауру антибиотиктерге және хирургиялық емге көнбеген жағдайларда, гипербариялық оттегімен емдеуді дәстүрлі емге қосымша ретінде де қолдануға болады.
Actinomyces bacteria are generally sensitive to penicillin, which is frequently used to treat actinomycosis. In cases of penicillin allergy, doxycycline is used. Sulfonamides such as sulfamethoxazole may be used as an alternative regimen at a total daily dosage of 2–4 grams. Response to therapy is slow and may take months. Hyperbaric oxygen therapy may also be used as an adjunct to conventional therapy when the disease process is refractory to antibiotics and surgical treatment.
Эпидемиология
Аурудың жиілігі 20 мен 60 жас аралығындағы еркектерде әйелдерге қарағанда жоғары. Антибиотиктер қолжетімді болғанға дейін Нидерланды мен Германияда аурудың жиілігі жылына 100 000 адамға 1 жағдайды құрады. 1970 жылдары АҚШ-та жылына 300 000 адамға 1 жағдай, ал 1984 жылы Германияда 40 000 адамға 1 жағдай тіркелді. 1939 жылы Бергейдің жүйелі бактериология туралы анықтамалығы бұл организмді бактерия ретінде жіктеді, бірақ 1955 жылғы «Адамдағы жұқпалы ауруларды бақылау» басылымында ауру саңырауқұлақ ретінде жіктелді. Скрипкашы Жозеф Йоахим 1907 жылғы 15 тамызда актиномикоз салдарынан қайтыс болды. Норвегия суретшісі Хаффдан Эгедиус 1899 жылғы 2 ақпанда актиномикоздан көз жұмды.
Disease incidence is greater in males between the ages of 20 and 60 years than in females. Before antibiotic treatments became available, the incidence in the Netherlands and Germany was one per 100,000 people/year. Incidence in the U. S. in the 1970s was one per 300,000 people/year, while in Germany in 1984, it was estimated to be one per 40,000 people/year. Bergey's Manual of Systematic Bacteriology classified the organism as bacterial in 1939, but the disease remained classified as a fungus in the 1955 edition of the Control of Communicable Diseases in Man. Violinist Joseph Joachim died of actinomycosis on 15 August 1907. The Norwegian painter Halfdan Egedius died from actinomycosis on 2 February 1899.
Басқа жануарлар
Актиномикоз адамдарда сирек кездеседі, бірақ малдарда, әсіресе сиырларда жиі кездеседі, оны "ісік жақ" деп атайды. Бұл атау жұққан жануардың басы мен мойнында пайда болатын үлкен іріңдіктерге байланысты. Сонымен қатар, қой, шошқа, жылқы, иттер және басқа да сүтқоректілерде де сирек кездесуі мүмкін.
Actinomycosis occurs rarely in humans, but rather frequently in cattle as a disease called "lumpy jaw". This name refers to the large abscesses that grow on the head and neck of the infected animal. It can also rarely affect sheep, swine, horses, dogs, and other mammals.