Грузия саяхатшысы және саяси қайраткері Гиорги Чантурияның өмірі мен өлімі
Giorgi Chanturia
Гиорги Чантурия – грузинский политик, лидер Национал-демократической партии, убитый в 1994 году. Антикоммунистическое движение, оппозиция, Южная Осетия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Георгий Чантурия (19 тамыз 1959 – 3 желтоқсан 1994) – грузин саясаткері және Ұлттық демократиялық партиясының басшысы, 1994 жылғы желтоқсанда Грузияның Тбилиси қаласында қатынымен бірге өлтірілді.
Georgian politician
Georgian footballer
Giorgi Chanturia (, ; 19 August 1959 – 3 December 1994) was a Georgian politician and the National Democratic Party leader who was murdered in Tbilisi, Georgia in December 1994.
Өмірбаян
1981 жылы ол Грузияның Ұлттық Демократиялық партиясын (НДП) қайта жаңғырту арқылы, оны коммунистерге қарсы бейресми оппозициялық ұйым ретінде ұлттық саясатқа енгізді. Кеңес билігі оны бірнеше рет тұтқындады. 80-жылдардың соңында Мераб Костава мен Звиад Гамсахурдиямен бірге ұлттық қозғалыстың жетекшілерінің бірі болды. Оңтүстік Осетиядағы қақтығыс коммунистерге қарсы оппозицияны аздаған дәрежеде бөліп тастады. Гамсахурдия мен Чантурия осетиндердің бөліну талаптарына қалай ден қою керегі туралы келіспесе де, екеуі де коммунистерге және КСРО құрамында қалуға қарсы болды. 1990 жылғы сайлауда Гамсахурдия мен Чантурия басқарған "Еркін Грузия" дөңгелек үстел коалициясы дауыстардың 54% -ын жеңіп алды. 1991 жылдың сәуірінде Грузия Кеңес Одағынан тәуелсіздік жариялады. Ұзақ өтпей Звиад Гамсахурдия Грузияның тұңғыш президенті болып сайланды. Бірақ Гамсахурдияның авторитаризмге бет бұруы оның көптеген бұрынғы одақтастарын, соның ішінде Чантурияны оппозицияға қосылуға мәжбүр етті. Гамсахурдияға қарсы оппозиция, бұрынғы премьер-министр Тенгиз Сигуа және Ұлттық гвардия басшысы Тенгиз Китованидің басшылығымен, Гамсахурдияның отставкаға келіп, жаңа парламенттік сайлау өткізуін талап етті. Гамсахурдия келісімге бармады және оның әскерлері 1991 жылдың 2 қыркүйегінде Тбилисиде өткен үлкен оппозициялық митингті күшпен таратып жіберді. Осыдан кейін, 1991 жылдың 17 қыркүйегінде Чантурия отырған ұшақ Тбилисиге қайта оралуға бұйрық берілген соң тұтқындалды. Оған 2 қыркүйекте Руставели даңғылында кедергілер ұйымдастырғаны айып тағылды, бірақ оның қолдаушылары оның кінәлі екенін жоққа шығарды. Гамсахурдия құлағаннан кейін Чантурия 1992-1994 жылдары Эдуард Шеварднадзенің үкіметіне шартты оппозицияда болды.
He entered national politics by reviving the Georgian National Democratic Party (NDP) as an informal anti Communist oppositional organization in 1981. He was arrested several times by the Soviet authorities. By the end of the 80s, he became one of the leaders of national movement along with Merab Kostava and Zviad Gamsakhurdia. The conflict in South Ossetia split the opponents of the Communists – but only to a small degree. Although Gamsakhurdia and Chanturia did not agree on how to deal with the secessionist demands of the Ossetians, they were both more opposed to the Communists and continuing membership of the USSR. In the 1990 elections the umbrella Round Table Free Georgia bloc led by Gamsakhurdia and Chanturia won 54% of the vote. In April 1991, Georgia declared independence from the Soviet Union. Soon Zviad Gamsakhurdia was elected as the first President of Georgia. However, Gamsakhurdia’s move towards authoritarianism made many of his former allies, including Chanturia, to join the opposition. The opposition to Gamsakhurdia, now joined in an uneasy coalition behind former Prime Minister Tengiz Sigua and the National Guard leader Tengiz Kitovani demanded that Gamsakhurdia resign and call new parliamentary elections. Gamsakhurdia refused to compromise, and his troops forcibly dispersed a large opposition rally in Tbilisi on 2 September 1991. Following the break up, Gia Chanturia was arrested after a plane in which he was flying was ordered to return to Tbilisi on the evening of 17 September 1991. He was charged with having organized construction of barricades on Rustaveli Avenue on 2 September, which his supporters deny he did. After the fall of Gamsakhurdia, Chanturia was in moderate opposition to Eduard Shevardnadze’s government in 1992 1994.
Өлім
1994 жылғы 3 желтоқсанда, Ұлттық демократиялық партияның (НДП) 7-ші съезінің жабылуы қарсаңында, Георгий Чантурия мен оның әйелі, парламенттегі НДП фракциясының жетекшілерінің бірі Ирина Саришвили төрт қарулы адамның қолынан қаза болды. Чантурия мен оның күзетшісі мерт болды, ал Саришвили ауыр жарақат алды. Террористер қашып құтылуға үлкерді. Қастандық жасады деп ешкім тұтқындалған жоқ, сондай-ақ, ешбір ұйым террористік актінің жауапкершілігін мойнына алмады. Грузияның Ішкі істер министрлігі КГБ мен Мхедрионидің жоғары лауазымды өкілдерін Чантурияны өлтіруге және Шеварднадзені өлтіруге талпынуға қатысқан деп айыптады; Қауіпсіздік министрінің орынбасары Темур Хачишвили 2 қыркүйекте Шеварднадзені өлтіруге жасалған қастандыққа қатысы бар деген айыппен тұтқындалды. Бұрынғы Қауіпсіздік министрі Игорь Георгадзеге де тұтқындау ордері берілді. Чантурияның қазасы Грузия саяси ортасын дүрліктірді. Оның өлімі Министрлер кабинетінің отставкаға кетуі жөніндегі талаптарды күшейтті. Кез келген саяси топқа қарсы ашық айыптаулар талданбаса да, көптеген адамдар қастандықтың саяси сипатына күмән келтірмеді. Санаушылар марқұм Чантурия мен оның партиясының өсіп келе жатқан танымалдылығына және соңғы кезде НДП-ның марқұм төрағасы бірнеше маңызды саяси тұлғаларды – Мхедрионидің жетекшісі, депутат Жаба Иоселианиді, Қорғаныс министрі Вардико Надибаидзені және Мемлекеттік қауіпсіздік министрі Игорь Георгадзені қатаң сынағанын атап өтті. Иоселиани Грузияны мафиялық әке ретінде басқарады деп айыпталды, ал екі министр Грузияның ұлттық мүддесінен гөрі ресейлік мүдделерді қолдады деген сөздер айтылды.
On the morning of 3 December 1994, on the eve of the closing of the 7th congress of the National Democratic Party (NDP), Giorgi Chanturia and his wife, one of the leaders of the NDP faction in parliament Irina Sarishvili, were shot by four gunmen in their car. Chanturia and his bodyguard died, while Sarishvili was severely wounded. The terrorists succeeded in escaping. Nobody was arrested on charges of assassination; neither did any group take responsibility for the act of terrorism. The Georgian Ministry of the Interior charged senior members of the KGB and the Mkhedrioni with involvement in the assassination of Chanturia and attempted assassination of Shevardnadze; Deputy Security Minister Temur Khachishvili was arrested on 2 September for accusations of the Shevardnadze assassination attempt. A warrant was also issues for the arrest of the former Security Minister, Igor Giorgadze. The Georgian political world was shocked by the assassination of Chanturia. His death escalated calls for resignation of the Cabinet of Ministers. Although no open accusations were raised against any political groups, few people doubted the political character of the assassination. Observers pointed out the increasing popularity of the late Chanturia and his party, and the fact that recently late NDP chairman had severely criticized several major political figures: the leader of the Mkhedrioni, MP Jaba Ioseliani, Defense Minister Vardiko Nadibaidze and State Security Minister Igor Giorgadze. While Ioseliani was accused of running Georgia as a Mafia godfather, two ministers had been mentioned as promoting Russian rather than Georgian national interests.