Кіріспе

Принц Андрия Дадиани (; 1850–1910), Ресейде Андрей Давидович Дадиани Мингрельский (Андрей Давидович Дадиани) деп танылған, грузин аристократы және шахматшы. Мингрель (Батыс Грузия) князьдық әулетінің мүшесі, князь Давид Дадиани мен оның әйелі, княгиня Екатерина Чавчавадзенің ұлы Андрия Дадиани Батыс Грузиядағы Зугдиди қаласында дүниеге келді. 1873 жылы Гейдельберг университетінің құқық факультетін бітірді. Кейін Ресей армиясында генерал-лейтенант қызметін атқарды. Андрей Дадиани шахмат ойнауды ата-анасынан үйренген. 1864 жылы Германияның Хомберг қаласында демалыс кезінде Томас Уилсон Барнспен танысты. Барнстың жетекшілігімен Дадиани сол жылы Хомбергте өткен алғашқы турнирінде жеңіске жетті. 1867 жылы Дадиани Париж турнирінде жеңіске ие болған Игнац Колишпен кездесті. Ол Колишпен ойын ойнап, бірнеше партияда жеңіске қол жеткізді. Принц Андрей Дадиани шахматшы, демеуші және ұйымдастырушы болды. Ол 1900 жылы Киевте өткен алғашқы шахмат турниріне демеушілік етіп, Николаевтан кейін екінші орын алды, сондай-ақ Киевтегі 2-ші (1902) және 3-ші (1903) жалқы ресейлік турнирлерге демеушілік жасады. 1901, 1902 және 1903 жылдары Монте-Карлода және 1905 жылы Барменде өткен Бэлль-Эпоха шахмат турнирлерін демеушілік етуге немесе ұйымдастыруға көмектесті. Өзінің жоғары лауазымына байланысты Дадиани өте сирек турнирлерге қатысты. 1864 жылы Хомбергте өткен әуесқойлар турнирінде жеңіске жеткенімен және 1900 жылы Киевте екінші орын алғанымен, ол 1881–82 жылдары Санкт-Петербургте бірінші орынды иеленді. 1867 мен 1881 жылдар аралығында Римде өткен турнирде де ойнағаны айтылады, бірақ бұл факті расталмаған. Оның көптеген ойындары Нума Претидің "La Strategie" журналында және Уильям Штайництің "International Chess Magazine" журналында жарияланды. Британдық шахмат журналы 1892 жылғы маусым-шілде айларында Дадианиге арналған басылым шығарды. 1903 жылы Михаил Чигорин Монте-Карло турниріне шақырылды. Дадиани, бұрынғы кезде Чигорин өзіне қорлық көрсеткенін еске алып, Чигорин қатысса, турнирді демеушіліктен бас тартуға мәлімдеді. Комитет Дадианидің тілегін орындап, Чигоринды турнирден шеттетіп жіберді. Дадиани Чигоринге туындаған қолайсыздық үшін 1500 франк өтемақы төледі, бұл үшінші орынның жүлдесінен сәл көп болатын. Оның қайтысынан кейін, кейбір адамдар Дадианиді өзінің керемет ойындарын жалғандап немесе бұрыннан дайындап алғанын айыптады. Бұл шағымдар расталмаса да, ол Штайниц пен Претиге ойындарын жариялағаны үшін сыйақы төлегені белгілі болды. Кейін Федор Дуц Чотимирский оны қарсыластарының жеңістерін жасырып, өзінің жеңістерін жіберді деп айыптады. Осылайша, оның шахматшы ретінде қаншалықты шебер болғанын анықтау қиын. Эммануэль Шифферс принц Дадианидің эндшпильдерінен тұратын "Fins de Partie de S. A. S. le Prince Dadian de Mingrelie" (Киев, 1903) атты кітап жариялады, ал Тенгиз Гиоргадзе "Совет Грузиясында" ("Андрей Дадианидің ойыны") "Играет А. Дадиани" ("Play Andrey Dadiani") атты мақаласын жариялады (Тбилиси, 1972).