Кіріспе

Қытай протектораты – британдық отарлық кезеңде Малакка түзілімдеріндегі этникалық қытай тұрғындарының әл-ауқатын қамтамасыз етуге жауапты әкімшілік орган болды. Протектораттар түзілімдердің әр аймағында – Сингапур, Пенанг және Малаккада құрылды. Әрқайсының басында Протектор тұрды. Бұл мекеме 1877 жылы Малакка түзілімдеріндегі қытай тұрғындарына қатысты барлық мәселелерді шешу үшін құрылған. Атап айтқанда, ол 1850 жылдары аймақта кеңінен таралған, адам құқықтарын өрескел бұзуға алып келген кули саудасының зиянын азайтуға бағытталды.

Кули саудасы

Британдық колониялық әкімшіліктің бұл ұйымды құрудағы ең маңызды мақсаты – кули саудасын реттеу және адамгершілікке келтіру, сондай-ақ аяусыз қанаушылыққа ұшыраған кулилердің қайғысын азайту болды. Біріншіден, кули агенттері Протекторатқа тіркелуге міндетті болды. Қытай Протекторатының қадағалауы еңбек нарығын босатып, қытай жұмысшыларын жұмысқа алуға тырысқан фирмаларға (көбінесе британдықтарға) мүмкіндік берді, олар енді кулилерді делдалдар мен құпия қоғамдар арқылы іздеуге қажеттілік сезінбеді. Осы жағдайдың жақсаруының нәтижесінде 1880 жылдардан бастап қытайлықтардың саны күрт өсті.

Протектораттың мақсаттары

Сол сияқты, Қытай протекторатының өкілдері үй қызметшілеріне де жиі баратын. Ерекше қатігездікке ұшырағандар Сингапурдың қыздар үйіне жіберілді. Протекторат барлық қытай әлеуметтік қоғамдарын (kongsi қоса алғанда) – олардың көптегені құпия қоғамдар немесе ұйымдасқан қылмыс ұйымдары болған – үкіметте тіркеуге тырысты. Бұл мекеме сондай-ақ қытайларды құпия қоғамдарға емес, үкіметтен көмек сұрауға ынталандырды, осылайша олардың қытайлар арасындағы ықпалын әлсіретті.