Кіріспе

Сент-Дэвидс соборы (Eglwys Gadeiriol Tyddewi) – Ұлыбританияның ең кіші қаласы Сент-Дэвидсте, Уэльстің ең батыс нүктесіне жақын, Пемброкшир графтығында орналасқан англикандық собор.

Ерте тарих

Монастырь қауымын 589 жылы қайтыс болған Меневия аббаты Сент-Дэвид құрды. 645 және 1097 жылдар аралығында қауымға викингтердің ішінде көптеген шабуылдар жасалды; алайда, ол діни және ғылыми орталық ретінде осыншалықты маңызды болғандықтан, король Альфред Вессекс корольдігінің ғылыми өмірін қайта жаңғырту үшін Сент-Дэвидс монастырынан көмек сұрады. Көптеген епископтар шабуылшылар мен қарақшылардың қолынан қаза болды, оның ішінде 999 жылы епископ Морегенау және 1080 жылы епископ Авраам. Оның қабірін белгілеген тас "Авраам тасы" деп аталады, ол ерте кельттік белгілермен әшекейленген және қазір Порт-и-Тŵрдегі собор көрмесінде тұрақты түрде көрсетілуде. 1081 жылы Жеңімпаз Вильгельм Сент-Дэвидсқа барып дұға етті, осылайша оны қасиетті және құрметті орын деп мойындады. 1089 жылы Дәуіттің киелі орны тоналып, бағалы металдарынан айырылды. 1090 жылы Уэльс ғалымы Ригифарх Дәуіттің қасиеттілігін баяндайтын "Дәуіттің өмірі" атты латынша еңбегін жазды, осылайша оның культ сияқты мәртебесіне жол ашты. 1115 жылы аймақ нормандардың бақылауында болған кезде Англия королі Генрих I епископ Бернарды Сент-Дэвидс епископы етіп тағайындады. Ол қауымдағы өмірді жақсартуға кірісіп, жаңа собор салуды бастады. 1123 жылы Папа Калист II епископ Бернардың өтініші бойынша Сент-Дэвидске папалық жеңілдік беруге келісті, осылайша оны Батыс әлемінің қасиетті саяхат орталығына айналдырды; Папа "Сент-Дэвидске екі сапар жасау Римге бір сапарға, ал Иерусалимге үш сапарға тең" деп жарлық шығарды. Жаңа собор тез салынып, 1131 жылы епископ Бернар оны киеледі. 1171 жылы Англия королі Генрих II-нің сапары кезінде Дәуіттің ізбасарлары көбейіп, үлкен собордың қажеттілігі туды. Қазіргі собор 1181 жылы салына бастап, көп ұзамай аяқталды. Жаңа ғимарат пен қауымның бастапқы кезеңінде қиындықтар туды: 1220 жылы жаңа мұнараның құлауы және 1247/48 жылдары жер сілкінісінен келген зақымдар. Епископ Говердің (1328–1347) тұсында собор одан әрі өзгертілді, ал роуд экраны мен Епископтар сарайы оның епископтығының мәңгілік ескерткіші ретінде салынды; сарай қазір көрнекті қираған күйде. 1365 жылы епископ Адам Хоутон мен Джон Гонт Сент-Мари колледжін және шантрыны салуға кірісті. Кейіннен ол собормен байланыстыратын монастырды қосты. Эдвард Воганның (1509–1522) епископтық кезеңінде Киелі Үштік шіркеуі салынды, оның желкендік тостағандары кейбіреулер Кембридж Король колледжінің шатырына шабыттандырды дейді. Бұл кезеңде кеме де үлкен өзгерістерге ұшырады, оның шатыры мен ирландтық емен ағашынан жасалған төбесі 1530 және 1540 жылдар аралығында салынды. Епископ Барлоу, өзінің ізашарынан айырмашылығы, Дәуіттің ізбасарларын басуды қалап, 1538 жылы "жалған сенімге" қарсы тұру үшін Сент-Дэвидс киелі орнынан оның әшекейлерін алып, қасиетті Дәуіт пен қасиетті Юстинианның реликвияларын тәркіледі. 1540 жылы Эдмунд Тюдордың денесі, Ричмонд графы және Генрих VII-нің әкесі, Кармартендегі Greyfriars' Priory-нің таратылған бас алтарының алдына жерленді. Оливер Кромвельдің басшылығымен Англияның одақтастығының құрылуы көптеген соборлар мен шіркеулерге үлкен әсер етті, және бұл Сент-Дэвидсте ерекше сезілді. Собор Кромвельдің әскерлерімен жартылай қиратылды және Епископтар сарайының шатырынан қорғасын алынып тасталды.

Кафедральдық өмір

Күн сайын, апта сайын кем дегенде үш рет дұға оқылады немесе ән айтылады, жеті күннің бесінде әнмен орындалады. Сент-Дэвидс соборының хоры Ұлыбританияда қыздар мен еркектерді негізгі хор ретінде пайдаланған алғашқы собор хоры болды, бұрынғыдай ұлдар мен еркектер емес. (Солсбери соборы бұрын ұлдар мен қыздарды тең дәрежеде қабылдаған, ал Сент-Дэвидс қыздарды "басты" собор хоршылары ретінде пайдаланады.) Апта сайынғы Evensong өтетін ұлдар хоры да бар, ол собор аптасының маңызды оқиғасы болып табылады. Олар шіркеу қызметкерлерінің хорымен жиі бірге ән айтады. Сент-Дэвидс соборы фестивалі жыл сайын Whitsun мектеп демалысы кезінде өтеді және әлемдегі ең талантты орындаушыларды көрсетеді. Апта ішінде кәсіби және жас әртістер мыңдаған көрерменнің алдында өнер көрсетеді. Собор хоры жыл сайын ерекше назар аударатын шара, өте танымал концерт болып табылады, сондай-ақ фестивальдің соңғы кешінде маңызды туынды орындайтын Фестиваль хоры мен оркестрі де бар.

Ағза

Органның сипаттамасын Ұлттық құбырлы орган тізілімінен табуға болады.

Танымал мәдениетте

Собордың сыртқы пішіні мен жалпы дизайны «Куделька» видео ойынындағы және оның жалғасы «Shadow Hearts» және «Shadow Hearts: Covenant» ойындарындағы ойдан шығарылған Неметон монастырының негізі ретінде пайдаланылды.