Бірнеше дәрілік заттардан тұратын таблеткалар

Кіріспе

Бірнеше дәрілік компоненті бар дәрілік зат

Полипилл немесе бір таблеткалық комбинация (SPC) – таблетка түріндегі (яғни таблетка немесе капсула) бір дәрілік өнімнен тұратын дәрілік заттардың комбинациясы, осылайша бірнеше дәріні (яғни бірден көп белсенді дәрілік компонентті) біріктіреді. "Поли" префиксі "көп" дегенді білдіреді, бұл нақты бір "таблеткаға" кіретін әртүрлі дәрілердің көптігін көрсетеді. Нақты қолданылуда, таблетка егер ол кем дегенде 4 дәріні құраса, полипилл болып саналады (яғни 2 немесе 3 дәрінің белгілі бір дозасы полипилл болып табылмайды). Кейде "комбопилл" синонимі қолданылады. Полипиллдер көбінесе созылмалы ауруларды емдеуге немесе алдын алуға бағытталған. Полипиллдер сау адамдарда профилактикалық медицина құралы ретінде де, және/немесе нақты патофизиологиялық жағдайларды емдеу үшін де қолдануға арналуы мүмкін, алғашқы жағдайда доза әдетте екінші жағдайға қарағанда төмен болады. Полипиллдер қабылдау қажетті таблеткалар мен капсулалардың санын азайтады (әдетте ауыздан қабылданады), бұл өз кезегінде дәрі-дәрмектерді қолдану мен басқаруды жеңілдетеді, сондай-ақ пациентке таблеткалардың жүктемесін азайтады. Кейде нақты бір полипильдегі бірнеше дәрінің барлығы бір негізгі жағдайға (немесе байланысты жағдайлар тобына) бағытталған болуы мүмкін, себебі бұл дәрілердің/дозалардың белгілі бір комбинациясы орынды болуы мүмкін (әсіресе жаппай өндірілетін полипиллдер, яғни FDC) үшін әлеуетті пациенттердің санын арттырады. "Полипилл" термині алғаш рет жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алу контекстінде қолданылды, бірақ содан бері кеңінен қабылданып, қазір бұл термин бұрыннан бар комбинациялық дәрілік заттарға да қолданылады (егер терминнің өзі ешқандай толықтырусыз өте жалпы мағынада қолданылса). Белгілі бір дозалы полипиллдерге қоса, полипиллдерді дәріханада дайындау арқылы әрбір пациент үшін жекеше дайындауға болады. Көптеген елдерде дәрігерлер жеке пациенттерге арналған ерекше дозалық комбинациялары (және/немесе олардың құрамы) бар дәрілік препараттарды тағайындауға кең құқықтары бар, ал кейбір дәріханалар мұндай пациенттерге оларды дайындап бере алады.

A polypill or single pill combination (SPC) is a type of drug combination consisting of a single drug product in pill form (i. e., tablet or capsule) and thus combines multiple medications (that is, more than one active pharmaceutical ingredient). The prefix "poly" means "multiple", referring to the multiplicity of distinct drugs in a given "pill". In precise usage, a pill is a polypill if it contains at least 4 drugs (meaning that fixed dose combinations of 2 or 3 drugs are not polypills). An occasional synonym is combopill. A polypill is commonly targets treatment or prevention of chronic conditions. Polypills may be aimed to be consumed by healthy people as a means of preventive medicine, and/or treating actual pathophysiological condition(s), the former typically involving lower dosages than the latter. Polypills can reduce the number of tablets or capsules (generally orally administered) that need to be taken, which in turn may facilitate handling and administration of pharmaceuticals as well as alleviate patient pill burden. Sometimes the multiple drugs in a given polypill might all be aimed at a single underlying condition (or, group of related conditions), partly because this expands the pool of potential patients for whom a given combination of drugs/dosages might be appropriate (particularly in the case of mass produced polypills, i. e. FDCs). The term polypill was first coined in the context of cardiovascular disease prevention, but has since gained broader acceptance, including now for combinatorial drug products that existed before the term was actually coined (as the bare term without any modifiers is now quite generic). In addition to the noted fixed dose types of polypills, polypills can also be custom made for specific patients through a process called pharmacy compounding. Physicians in most jurisdictions have wide discretion to prescribe customized drug products containing unique drug dosage combinations (and/or formulations thereof) specifically for individual patients, which certain pharmacies can then sometimes produce for such patients.

Ауруларды емдеу немесе басқару үшін

Полипильлер әр түрлі аурулармен немесе жағдайлармен ауыратын адамдар үшін пайдалы терапиялық құрал болып табылады, себебі олар бірнеше дәріні бір өнімге біріктіріп, медициналық қызметкерлерге дәрі беруді жеңілдетеді және пациенттердің дәрі ішу жүктемесін азайтады. HIV, психикалық денсаулық, трансплантация және басқа да кейбір пациенттер тобындағы адамдар әсіресе көп мөлшерде дәрі ішуге бейім (уақытша немесе шексіз). Сонымен қатар, егде жастағы пациенттер көбінесе бірнеше ауруды басқару үшін күнделікті бірнеше дәрі қабылдауы керек, және олар емделу режимін есте сақтау немесе оны қадағалауда қиындықтарға жиі тап болады.

Бірнеше дәрілік таблетканың пайда болуы

Комбинациялық дәрілік препараттар диагноз қойылған ауруларды емдеу үшін, алдын алу медицинасында қолдану ұсынылмас бұрын ұсынылған, мысалы, жүрек-қан тамырлары ауруы диагнозы қойылғандарға "асполол" (аспирин мен атенололдың комбинациясы). Бүгінде, туберкулез және ВИЧ/ЖИТС сияқты басқа да ауруларды емдеу үшін бірдей дозадағы комбинациялық препараттар да кеңінен қолданылады.

Жүрек- қан тамырлары ауруларын емдеу

Полипильдің алғашқы ұсынылған рөлдерінің бірі – жүрек аурулары, инсульт және басқа да жүрек-қан тамырлары аурулары бар адамдарға қажетті дәрі-дәрмектерді қамтамасыз ету құралы ретінде танылды. Көптеген жүрек-қан тамырлары ауруымен ауыратындар ұзақ мерзімді емді ұсынылған дәрілермен қабылдамайды: статин, аспирин және қан қысымын төмендететін дәрілерді ұзақ мерзімді қабылдамайтын науқастардың үлесі жоғары кірісті елдерде шамамен 50%-ды құрайды, ал төмен кірісті елдерде 90%-дан асып кетеді. 2001 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен Велком Трасттың жұқпалы емес ауруларға қарсы шараларды талқылау үшін өткізген сарапшылар жиынында "бір таблетканы қолдану науқастардың емделуіне деген ынтасын арттырып, сонымен қатар дәрілердің құнын айтарлықтай төмендетуге мүмкіндік береді" деп айтылды. Зерттеу бағдарламасы белгіленді, оған тұрақтандыру және сіңуді зерттеу, содан кейін қан қысымы, холестерин, тромбоциттердің жиналуы, қауіпсіздік және жанама әсерлерге қысқа мерзімді әсерін бағалау кірді. 2002 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының жылдық есебінде жүрек-қан тамырлары ауруларын емдеуге кең қол жеткізудің маңызды денсаулық сақтау әсері мен тиімділігі көрсетілді, ал The Lancet журналындағы мақалада төрт компоненттен тұратын комбинирленген таблетка қан тамырлары аурулары бар адамдардың арасында жүрек-қан тамырлары ауруларының тәуекелін шамамен 75%-ға төмендетуі мүмкін екені атап өтілді.

Диабет пен метаболикалық синдромды емдеу

Диабетті (немесе диабетке дейінгі жағдайды) басқару үшін полипиллдер ұсынылған. Диабет, әсіресе II типті диабет, аурушаңдық пен өлім-жітімнің маңызды себебі болып табылады. Диабет сонымен қатар жүрек-қан тамырлары қаупіне елеулі үлес қосады, бірақ жүрек-қан тамырлары полипиліне қолайлы кейбір ингредиенттер (мысалы, бета-блокаторлар және тиазидтік диуретиктер) диабетпен ауыратын науқастарға кеңес берілмейді. Диабетке арналған полипиллге статин (ЛПНХ холестеринін деңгейін төмендету және қабынуға қарсы қасиеттері үшін), АӨФ ингибиторы (қан қысымын бақылау және бүйректерді қорғау үшін), аспирин (қан ұюға қарсы және қабынуға қарсы қасиеттері үшін) және метформин (салмақ жоғалтумен байланысты диабетке қарсы дәрі) кіруі мүмкін.

Композициялық дәріхананың рөлі

Айта кетейік, барлық полипиллдер де бірдей массалық өндірістегі белгілі бір дозалы (FDC) дәрілік препараттар емес. Көптеген елдердегі дәрігерлер жеке пациенттерге арналған, ерекше дозалық комбинациялары және/немесе олардың формулалары бар дәрілік препараттарды тағайындауға кең құқықтары бар, олар кейін құрастырушы дәріханада жеке өндіріледі. Полипиллдердің немесе ұқсас дәрілік заттардың кейбір түрлері немесе құрамы басқаларына қарағанда құрастыруға ыңғайлырақ, ал көптеген бөлшек саудадағы дәріханалар енді мүлдем құрастыру қызметтерін ұсынбайды (ауруханалық дәріханалар әлі де көктамырлық препараттарды жиі құрастырады). Қазіргі уақытта, дәрігерлердің бұл салаға қатысты білімі мен тәжірибесі азайды, әсіресе пероральді дозалық формалар бойынша, бірақ мұндай құрастырушы дәріханаларды пошта арқылы табуға болады (жергілікті жерде қолжетімді болмаса, жеткілікті уақыт бұрын хабарлап, жоспарлап). Жалпы, егер жеке дәрілік өнім нақты пациентке арналған рецепт бойынша, оның дәрісінің/дозасының талабына жауап ретінде жасалса, ол реттеуші органдардың келісімін қажет етпейді (мысалы, АҚШ-тағы FDA), бірақ дәріхана практикасымен реттеледі (АҚШ-та штат деңгейінде басқарылады). Полипиллдерді жеке өндіруді жеңілдететін технологиялар жасалуда, мысалы, қажетті дәрілік заттарды капсулаларға салынатын жапырақшаларға дәл орналастыру үшін сия шашырату механиздерін пайдалану (бір дозалы препараттарға қоса, "бірнеше дәрілік заттарды қамтитын дәрілік заттарды жеке дозалау және автоматтандырылған өндіруді" қамтамасыз етеді). Осыған ұқсас технологияны тікелей таблеткаларды басып шығару үшін де қолдануға болады. Сия немесе сұйықтық шашырату тәсілдері әрбір дәрілік затты сұйық еріткіште ерітуді талап етеді, бірақ олар әртүрлі қосымша заттармен жеке құрастыруға мүмкіндік береді (дәрілік затты/дозаны таңдаудан басқа).

Профилактикалық медицинаның пайда болуы

Уолд пен Лоу жүрек-қан тамырлары ауруларынан қорғау үшін бір таблеткада белгілі және арзан дәрі-дәрмектерді біріктіруді алғаш ұсынған. Иранда Имам Хомейнидің бұйрығымен қолдау көрсетіліп, 14 жыл бұрын "ПолиИран" деп аталған жоба жасалды. Тегеран университетінің, Ұлыбританиядағы Бирмингем университетінің және басқа да мекемелердің дәрігерлері жүргізген, ал The Lancet журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, бұл таблетка жаңа зерттеуде өте жақсы нәтиже көрсетті, тұрақты түрде қабылдағандар арасында жүрек шабуының көрсеткішін жартысынан астамға төмендетті. Иранның 50-75 жас аралығындағы 6800 ауыл тұрғыны қатысқан зерттеудегі таблетканың құрамында холестерин деңгейін төмендететін статин, екі қан қысымын реттейтін препарат және шамалы дозадағы аспирин болды. Қазіргі уақытта Үндістанда белгілі бір "кардиоваскулярлық полипильдер" қолжетімді және олар онда кеңінен зерттелген (мысалы, Polycap және PolyIran). Сонымен қатар, Испаниядағы кардиологтар жүрек-қан тамырларының екіншілік алдын алуы үшін полипильдерді әзірлеп жатыр.

Алдын алу үшін қолданудың негіздері: популяциялық тәуекелге қарсы емдеу

Кейбір профилактикалық қолдануды жақтаушылар белгілі бір жасқа жеткен (мысалы, 55 жас) барлық адамдар жеке тәуекел факторларының деңгейіне қарамастан, профилактикалық денсаулық сақтау үшін мұндай дәрілерді қабылдауы керек деп ұсынады. Олардың пікірінше, Батыс елдеріндегі көптеген адамдардың жалпы тәуекелі жоғары, сондықтан тәуекел факторларын төмендету кең ауқымды пайда әкеледі. Бұл тәсіл тәуекел факторларының үздіксіз екенін көрсетеді, ал «гипертония» және «гипертония жоқ» сияқты қатаң жіктемелер тым қарапайым болуы мүмкін және оларды өзара байланысты факторлардың үздіксіздігі ретінде қарастыруға болады. Осы тұжырымдама бойынша, дәрігерлер қазіргідей жеке тәуекел факторларының шегін емес, халықтың тәуекелін емдеуге ұмтылады. Егер барлық адамға тиісті полипилл берілсе, халықтың орташа қан қысымы мен холестерин деңгейі төмендеп, осылайша халықтың жалпы тәуекелі азаяды. Бұл, парадоксалды түрде, жеке медицинаға кері бағытталған болып көрінеді, себебі жаппай өндірілетін немесе белгілі бір дозадағы комбинациялы полипиллдер «дозалық комбинациялардың» «тұрақты» сипатынан туындайтын жеке медицина мақсаттарымен қақтығысуы мүмкін. Бұл халыққа бағытталған тәсілді қолдаушылар дәрі-дәрмектің біріктірілуінің артықшылықтары дәрі-дәрмекті және/немесе дозаны жекелендіруді азайтудан басым болуы мүмкін деп санайды. Сонымен қатар, демографиялық үлестірім мен нарық көлеміне байланысты, кейбір жалпы FDC-ның дозалары мен/немесе құрамындағы дәрілік заттардың өзгешеліктері бар бірнеше түрлі нұсқаларын өндіруге мүмкіндік бар. Жалпы қолданыстағы полипиллде үш қан қысымын төмендетуге арналған дәрілер болуы мүмкін: гидрохлоротиазид сияқты диуретик, атенолол сияқты бета-блокатор және лизиноприл сияқты АПФ ингибиторы; олар симвастатин, 75 мг дозадағы аспирин және қандағы гомоцистеин деңгейін төмендететін фолий қышқылы сияқты статинмен біріктірілуі мүмкін, ал гомоцистеин – жүрек ауруының тағы бір тәуекел факторы.

Таңдалған жарияланымдар

"Тесттер миллиондаған адамның өмірін ұзартуға мүмкіндік беретін таблетка бойынша басталады: таблетка жүрек шабуылы мен инсульт қаупін азайтуға арналған: бір таблеткадағы төрт түрлі дәрі айына 1 долларға сатылуы мүмкін" Сара Бозли, The Guardian денсаулық редакторы, дүйсенбі, 29 қыркүйек 2008. Горман, Рейчел Мюллер. "Полипилл", Proto, 2007 жылғы қыс.