Густав Эрикссон Тролле: Швеция тарихындағы дін басы және саяси қай-қайдалар
Gustav Trolle
Густав Эрикссон Тролле – Швецияның рухани басшысы, Уппсала архиепископы. Реформация кезеңіндегі рөлі, Дания королі Христиан II-мен байланысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Швед діни жетекшісі
Swedish religious leader
Густав Эриксон Троль (1488 жылдың қыркүйегі – 1535) Реформацияның аласапыран оқиғалары кезінде екі рет Швецияның Уппсала архиепископы болды. Ол Кальмар одағы дәуірінде Швецияның бұрынғы регенті Эрик Арвидссон Трольдің ұлы еді. Кёльн және Римде оқуын аяқтағаннан кейін, 1513 жылы Линчепингте викарий болып сайланды. Бір жыл өткен соң Уппсала архиепископы болды. 1515 жылы ол швед регенті Стен Стур кішімен дауласып, ол оның Дания королі Кристиан II-мен одақтас деген қауесет таратыпты. Рас немес, бұл Трольдің лауазымынан алынып, Меларен көліндегі архиепископтың Альмарестакет резиденциясына қоршау салынуына әкелді. 1517 жылдың қысында швед үкіметінің бұйрығымен Альмарестакет қиратылды. Данияның қаупі күшейді, және Троль Дания короліне жақтас болғандардың бірі еді. 1520 жылы Данияның Кристиан II Швецияға кірді, ал Троль Уппсала архиепископы қызметіне қайта тағайындалды. Ол 1520 жылдың 4 қарашасында Кристианды Швеция королі етіп таж кигізді. Бұл және одан кейінгі оқиғалар екеуінің Кристиан Швецияны бағындыру алдында келісім жасасқан деген ойды қолдайды.
Gustav Eriksson Trolle (September 1488 – 1535) was Archbishop of Uppsala, Sweden, in two sessions, during the turbulent Reformation events. He was the son of Eric Arvidsson Trolle, a former regent of Sweden during the era of the Kalmar Union. After returning from studies abroad, in Cologne and Rome, he was in 1513 elected vicar in Linköping. One year later he became Archbishop of Uppsala. In 1515 he got into an argument with the Swedish regent Sten Sture the Younger, who spread the rumour that he was allied with the King Christian II of Denmark. True or not, it resulted in Trolle being removed from his office and put under siege in the archbishop's mansion Almarestäket at lake Mälaren. In the winter of 1517, Almarestäket was demolished by orders from the Swedish government. The Danish threat grew stronger, and Trolle was among those who spoke in favour of the Danish King. In 1520, Christian II of Denmark entered Sweden, and Trolle was rewarded by being reappointed Archbishop of Uppsala. He crowned Christian King of Sweden on 4 November, 1520. This, and subsequent events, supports the notion of the two having made a deal previous to Christian's conquest of Sweden.
Стокгольм қантөгісі
Густав Троль өзінің қайғысына себепкер болған және Алмарестекеттің бұзылуын бұйырған қарсыластарының тізімін ұсынды. Патша Кристиан бірнеше адамды жинады (кейбір дереккөздер 100, ал басқалары 20 дейді) және оларды 1520 жылдың 10 қарашасында Стокгольмдегі «Қанды шолу» деп аталатын оқиғада өлім жазасына кесті. Бұл оқиғаның мәліметтері мен қаза болғандардың саны белгісіз, себебі Кристианның өзі жазалаудың барынша күшті әсер етуін қалады, ал кейіннен Швеция королі Густав I өзінің Дания соғысын қолдау үшін сандарды арттырған болуы мүмкін. Бірнеше айдан кейін Кристиан үйге оралды, ал Троль үкіметтегі жауапты тұлғалардың бірі болды. Бірақ Троль халыққа ұнамады, сол себепті келесі жылдың қыркүйек айында Швециядан кетуге мәжбүр болып, Данияға көшіп кетті, онда бірнеше жыл тұрды. 1526 жылы ол Нидерландыда Кристианмен кездесті. Кристиан Дания тағынан шеттетілген еді, бірақ қайтадан билікке оралуға құштар болды. Ол католик шіркеуінің және өзінің жекжаттысы – Рим императоры Карл V-нің қолдауын алу үшін лютерандық дінінен бас тартты. Ол әскер жинап, 1530 жылы Норвегияны басып алу үшін кемеге мінді, Кальмар одағын қайта құруды көздеді. Бірнеше жылдық қақтығыстардан кейін, 1535 жылы Данияның Фин аймағындағы Окснебьерг шайқасында Троль қаза тапты. Ол Шлезвиг соборында жерленді. Олаус Петри оны қатал және жартас мінезді адам деп сипаттады. Ол қайтыс болғаннан кейін ұзақ уақыт бойы швед халқына сатқын ретінде қарады. Бұл көзқарас 19 ғасырдың швед тарихшылары, мысалы Андерс Фрикселл тарапынан да қолдау тапты.
Gustav Trolle presented a list of antagonists who had caused him to suffer and who had ordered the demolition of Almarestäket. King Christian gathered several people (some sources say 100, other say 20), and had them executed at the so called Bloodbath of Stockholm on 10 November, 1520. The details and death toll are uncertain, for Christian himself wanted the public execution to have as strong effect as possible, and later, King Gustav I of Sweden is likely to have boosted the figures to support his Danish War. Christian returned home a few months later and Trolle was one of those put in charge of the government. But Trolle was unpopular, and in September the following year he was forced to leave Sweden, and move to Denmark where he lived for several years. In 1526 he then met with Christian in the Netherlands. Christian had been dethroned from Denmark, but was eager to get back in power. He renounced his Lutheran faith so that he could gain the support of the Catholic Church, and his brother in law Holy Roman Emperor Charles V. He gathered an army and sailed to conquer Norway in AD 1530, aiming to re establish the Union of Kalmar. After a few years of feuds, Trolle was mortally wounded in a battle at Øksnebjerg, in Fyn, Denmark, 1535. He was buried at the Schleswig Cathedral. He was described by Olaus Petri as a stiff and obstinate man. For a long time after his death, he was regarded as a traitor to the Swedish people. This was also the prevailing view among the Swedish 19th century historians such as Anders Fryxell.