Кіріспе

XVI және XVII ғасырлардағы испан діни ақыны Луиза Карвахаль и Мендоса (бұрын Дона Луиза де Карвахаль и Мендоса аталған; 2 қаңтар 1566 – 2 қаңтар 1614) мистикалық діни өлеңдерімен және Англияда католицизмді тарату үшін күресімен әйгілі, англиканизмге қарсы уағыз айтқан. Ол Англияда католиктік дінді тарату қызметі үшін екі рет түрмеге қамалды, бірінші рет 1608 жылы, екінші рет 1613 жылы. Өлімінің себебі оны шейіт деп санауға мүмкіндік бермесе де, ол 1598 жылы шейіт болуге серт берді.

Ерте өмір

Карвахаль мен Мендоса Испанияның Жарайсехо қаласында дүниеге келді. Ол бай және әулеттік тамыры терең отбасында өскен. Оның әкесі Франсиско де Карвахал болды, ал оның әкесі – құрметті теолог және иезуит орденінің жақтасы. Карвахальдың анасы Мария де Мендоса, Испаниядағы ең танымал отбасылардың бірінен тараған еді. Бірақ, алты жасында ата-анасы ауруға шалдығып қайтыс болды, содан кейін ол Мадридте тәрбиеші болған Мария Шакон еженің қамқорлығына берілді. 1592 жылы оның ағасы қайтыс болғаннан соң, Карвахаль өзінің жазбаларында бұл оған еркіндік сезімін сыйлағанын, енді ол Мәсіх үшін өзі қалағандай өмір сүре алатынын айтты. Әйелдердің үйленуі немесе монастырьға барып қадірлісін табуы қалыпты болған дәуірде, ол ешқайсысын таңдамады. Ол дінмен таныс болғанымен, өмірінің кейінгі кезеңіне дейін оның үшін өмірін беруге дайын болған жоқ.

Лондондағы өмір

Карваджал Англияға ағылшындықтарды католик дініне өткізу мақсатымен ғана көшті және осы жолда шейіт болып өлуге дайын еді. Бұл 1605 жылдың 24 қаңтарында Карваджал Вальядолидтен Лондонға жол тартқанда іске асты. Әке Генри Гарнет Карваджалдың Англияға келуін ұйымдастырды, ол 1605 жылдың соңында, оқ-дәрі қастандығына дейін келді, бірақ қастандыққа қатыспады. Оның поэзиясы пасторальдық өлеңдерден бастап сонеттерге дейін алуан стильде жазылған. Карваджалдың хаттары сол кезде Англиядағы католиктердің бастан өткерген саяси дау-дамағалды көрсетеді. Оның хаттарында Англиядағы күнделікті өмірінің толыққанды сипаттамасы, сондай-ақ жақындарынан рухани күш пен дұға сұраулары бар. Карваджалдың ең көп хат алысқан адамы, әдетте, Магдалена де Сан-Херонимо болды; ол жақын достықтан кейін, Карваджалдың Англияға кетуіне қарсылық білдірген соң, хат алмасуын тоқтатты. Инес де ла Асунсьон да Карваджалмен үнемі хабарласып тұрған әйел еді. Асунсьон Мадридте Карваджалмен бірге тұрды және Англияға баруды қалаған, бірақ оған рұқсат берілмеді, себебі оның ниеті діни тұрғыдан жеткілікті болмады.

Өлім және мұра

Екінші рет қамаудан босатылып көп ұзамай Карвахаль бронх ауруына шалдығып, 1614 жылы қырық сегізінші туған күнінде қайтыс болды. Ол Англияның Лондонындағы испан елшілігінде дүние салды. Оның қайтысынан кейін, Инес де ла Асунсьон сияқты достары мен дін қызметкерлері оның өмірбаянын Еуропа бойынша таратып, Карвахальды қасиетті деп жариялау процесін бастауға үміттенді. Дегенмен, Карвахальдың өліміне байланысты көптеген пікір таластар туды. Карвахаль тыныс алу мүшесінің ауруынан қайтыс болғандықтан, яғни оның діні үшін тікелей өлтірілмегендіктен, оны шейіт деп санауға болмайды. Карвахаль кедейлікке серт бергеннен кейін, оның мәйітін иезуит шіркеуіне немесе колледжіне қоюды қалағанын айтқан, бірақ иезуиттер оның өсиетін орындамағандықтан, тілегі орындалмады. Испания елшісі Диего Сармиенто де Акуньяға Филипп III патша оның мәйітін Мадридке жіберуді бұйырды, ол күні бүгінге дейін Корольдік Энкарнасьон монастырында жатыр. 1990 жылы Мексика қаласындағы Иберия Airbus A340 313X ұшағы Карвахаль и Мендосаның құрметіне аталды.